Dinsdag 28/06/2022

NieuwsInterpol

Rusland plaatste deze Belg op Interpol-lijst: ‘Ik smeek u: ga me aangeven’

Erez Jacob Rivlin in de Antwerpse diamantwijk. Hij moet in Rusland zijn veroordeeld voor fraude. Zelf is hij daarvan nooit op de hoogte gebracht, niet voor het proces, niet tijdens, niet achteraf. ‘Hoe kan je zoiets justitie noemen?’  Beeld © Eric de Mildt
Erez Jacob Rivlin in de Antwerpse diamantwijk. Hij moet in Rusland zijn veroordeeld voor fraude. Zelf is hij daarvan nooit op de hoogte gebracht, niet voor het proces, niet tijdens, niet achteraf. ‘Hoe kan je zoiets justitie noemen?’Beeld © Eric de Mildt

Rusland is al tien jaar op zoek naar een Israëlische Belg die gewoon in Antwerpen woont. Erez Jacob Rivlin is een van de tien Belgen op de Interpol-lijst en voor het eerst doet hij zijn verhaal.

Bruno Struys

Een gerasterde foto op de website van Interpol. ‘Red Notice’: geboren in Israël, Belgische nationaliteit en gezocht door Rusland voor fraude. Het was december 2009, toen Erez Jacob Rivlin het zelf per ongeluk ontdekte, nadat hij zijn naam ingaf op Google.

“Dat Interpol-logo, die foto waarop ik een crimineel lijk... Dit was mijn persoonlijke atoombom. Daarna was alles anders”, zegt de 58-jarige Rivlin in Antwerpen.

“Wat doe je, eens je zoiets hebt ontdekt? Vertel je het je kinderen? Je vrouw? Je vrienden, je bankier, je overheid?”

Sindsdien kan Rivlin niet meer vrij reizen. Luchthavenmedewerkers zien op hun scherm meteen het signalement. Enkele jaren geleden gingen bij een bezoek aan de Diamantkring alle alarmbellen af. Voor hij het wist reden politiewagens aan, kreeg hij handboeien om en hielden ze hem anderhalf uur vast. “Zo leef ik nu al meer dan tien jaar. Eigenlijk bent u verplicht om mij te melden.” Hij lacht groen. “Ik smeek u: ga me aangeven.”

Hij haalt zijn portefeuille boven en ontvouwt een A4’tje. “Deze brief is mijn vrijheid. Ze is belangrijker dan mijn identiteitskaart.” Een procureur des Konings schrijft dat België geen onderdanen uitlevert op verdenking van fraude.

Veroordeeld bij verstek

Ergens in 2009, kort voor zijn naam bij Interpol verschijnt, moet Rivlin in Rusland zijn veroordeeld voor fraude. Zelf is hij daarvan nooit op de hoogte gebracht, niet voor het proces, niet tijdens, niet achteraf. “Hoe kan je zoiets justitie noemen? Ik ben de eerste buitenlander die in absentia is veroordeeld in een Russische rechtbank.” De tweede was Bill Browder, de man achter de Amerikaanse Magnitsky-wet, die sancties tegen Russen mogelijk maakt.

Naar eigen zeggen is Rivlin meer dan 30.000 euro kwijt aan advocatenkosten om zijn vonnis te pakken te krijgen, maar tevergeefs. “Mijn rechtszaak zou geheim zijn, onder het hoogste veiligheidsniveau van de FSB (de Russische geheime dienst, BST).”

Maar hij weet wel wat er aan de basis ligt: een dispuut met een dochteronderneming van Alrosa, de Russische diamantgigant, die zaken doet in Antwerpen. Rivlin is een consultant in de diamantindustrie. Zijn carrière begon in de jaren tachtig als adviseur voor Belgische bedrijven op het Afrikaanse continent. In de zomer van 1992 kon hij diamanthandelaar Georges Evens overtuigen om zich te storten op de eindelijk openende Russische diamantproductie.

Twee jaar later was Rivlin kort adviseur van de Jeltsin-regering. Daarna kwam hij naar België, trouwde met een Vlaamse en verkreeg de Belgische nationaliteit. In 2003 richtte hij in Antwerpen een nieuw bedrijf op, Yofi Diamonds. “Yofi is Hebreeuws voor schoonheid, maar het eindigde bijzonder lelijk.”

Rivlin toont een contract voor een joint venture tussen Yofi en Orel Almaz, dochterfirma van Alrosa. Kort daarna liep het al verkeerd. Rivlin zegt dat de diamanten die Orel Almaz hem verkocht in werkelijkheid niet de waarde hadden die de Russen hem beloofden. Hij toont de certificaten met de verkeerde waarde. “Ze moesten allemaal opnieuw gepolijst worden, omdat ze anders onverkoopbaar waren. Ik eiste compensatie.”

In de Russische zakenkrant Kommersant klonk het destijds anders. Daar stond te lezen dat de algemeen directeur van Orel Almaz moest opstappen op verdenking van fraude en het bedrijf failliet ging, omdat het Belgische bedrijf Yofi officieel nooit betaalde voor twee partijen diamanten, ter waarde van 2,5 miljoen dollar. Het Russische parket startte een strafzaak.

Rivlin wuift dat weg. “De Orel Almaz-baas is in 2005 zelf naar Antwerpen gekomen, met mensen van Alrosa. In de lobby van het Hyllit Hotel aan De Keyserlei gaf hij toe dat hij me bedrogen had.”

Erez Jacob Rivlin: ‘In de Poetin-regering worden fouten niet getolereerd. Als ze toegaven dat ik gelijk had, moesten niet alleen die hoge piefen boeten, maar ook het hele controlesysteem op de diamanten.’ Beeld © Eric de Mildt
Erez Jacob Rivlin: ‘In de Poetin-regering worden fouten niet getolereerd. Als ze toegaven dat ik gelijk had, moesten niet alleen die hoge piefen boeten, maar ook het hele controlesysteem op de diamanten.’Beeld © Eric de Mildt

Falen bestaat niet

Rivlin dacht dat ze waren afgereisd om in te stemmen met zijn compensatievoorstel, maar plots noemde een van de aanwezigen Rivlin een crimineel die ze via Interpol over de hele wereld zouden achtervolgen. “Later vertelde een topman van Alrosa me dat het een FSB-agent was, die met Poetin had gesproken vlak voor zijn trip naar Antwerpen.”

Het Europees Parlement en de Britse ngo Fair Trials beschreven de afgelopen jaren hoe landen als China, Iran, Turkije en Rusland Interpol misbruiken voor politieke doeleinden. Ook in de zaak van Bill Browder maakten de Russen gebruik van Interpol. Maar waarom Rivlin dan?

“Omdat hoog in de Poetin-regering fouten niet getolereerd worden. Net zoals onder Stalin bestaat falen niet. En diamant is te belangrijk. Als ze toegaven dat ik gelijk had, moesten niet alleen die hoge piefen boeten, maar ook het hele controlesysteem op de diamanten, tot de Russische douane toe, die de exportvergunningen foutief uitreikte.”

Rivlin werkt aan een boek over zijn zaak, waarin hij “het ware gezicht” van Poetin wil tonen. En toch heeft hij begrip voor de Belgische beslissing om te ijveren tegen sancties op de diamanthandel met Rusland.

“Antwerpen zit in een klassiek gevangenendilemma met Tel Aviv, Dubai en Mumbai. Maar de Amerikaanse sancties missen hun effect niet. Verschillende diamanthandelaars, waaronder Tiffany en Cartier, willen geen diamant van Russische oorsprong meer en douanes verstrengen hun controles. De sancties hebben Antwerpen al bereikt, of het dat nu wil of niet. De VS slagen waar sectororganisaties falen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234