Woensdag 29/06/2022

NieuwsOorlog in Oekraïne

Rusland wil bezet Cherson inlijven, zonder referendum

Een demonstratie in maart 2022 tegen het bezetten van de stad Cherson door Russische troepen. Beeld Reuters
Een demonstratie in maart 2022 tegen het bezetten van de stad Cherson door Russische troepen.Beeld Reuters

Rusland koerst aan op het inlijven van de bezette regio Cherson in het zuiden van Oekraïne. De door Moskou benoemde nieuwe gouverneur wil president Poetin om toestemming vragen voor de ‘hereniging’ met Rusland.

Bert Lanting

Cherson was de eerste grote stad in Oekraïne die de Russische troepen in handen kregen, nadat president Poetin eind februari het bevel had gegeven voor de invasie. Inmiddels heeft het Russische leger vrijwel de hele regio Cherson bezet en zijn de plaatselijke autoriteiten vervangen door figuren die Rusland steunen.

Aanvankelijk gingen er geruchten dat de Russische bezetters een referendum wilden organiseren over het uitroepen van een ‘onafhankelijke volksrepubliek’ Cherson, naar voorbeeld van de republiekjes die de separatisten acht jaar geleden in Donetsk en Loehansk uitriepen. Maar die plannen lijken van de baan te zijn.

Inlijving bij Rusland

Kirill Stremoöesov, de door Moskou benoemde gouverneur van de regio Cherson, liet eerder deze week weten dat hij Poetin meteen om aansluiting bij Rusland zal vragen, zonder referendum. Op basis daarvan kan Poetin Cherson dan volgens hem per decreet inlijven bij Rusland.

Mogelijk hebben de Russen hun plannen voor een volksstemming laten varen, omdat ze bang zijn dat die op een fiasco zal uitlopen. Volgens inwoners van Cherson steunt slechts een minderheid van de bevolking de Russen, zelfs nu al ongeveer 40 procent van de inwoners is gevlucht.

Inlijving zou ingaan tegen de verzekering die Poetin bij het aankondigen van de militaire operatie gaf. Hij zei toen dat Rusland niet van plan is Oekraïens grondgebied te bezetten. Maar Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov liet deze week weten dat inlijving wel degelijk op het menu staat, mits de inwoners daarmee instemmen. Eerder had Andrej Toertsjak, een van de leiders van Poetins partij ‘Verenigd Rusland’, al bij een bezoek aan Cherson gezegd dat Rusland ‘voorgoed’ in Cherson zou blijven.

Corridor naar de Krim

Rusland is erop gebrand de regio in handen te houden, omdat die deel uitmaakt van een corridor over land naar de Krim, het Oekraïense schiereiland dat Rusland in 2014 annexeerde. Bovendien is de regio van groot belang voor de watervoorziening van de Krim.

Als Rusland Cherson inderdaad annexeert, dan betekent dat het definitieve einde van eventuele onderhandelingen met Oekraïne over een vredesregeling. President Zelensky heeft al laten weten dat hij nooit akkoord zal gaan met een akkoord waaronder Rusland hele delen van Oekraïne mag inlijven. Michaïl Podoljak, de belangrijkste adviseur van Zelensky, reageerde schamperend op de aankondiging van ‘gauleiter’ Stremoöesov. “De bezetters kunnen om aansluiting bij Mars of Jupiter vragen,” zei hij, “maar het Oekraïense leger zal Cherson bevrijden.”

Militair gezien hebben de Russen Cherson voorlopig stevig in handen, maar politiek is hun positie nog steeds wankel. In de eerste weken nadat de Russische troepen de stad hadden ingenomen, vonden er bijna dagelijks betogingen tegen de bezetters plaats. Dat is minder geworden na hard optreden van het leger. Toch gingen ook op 9 mei sommige bewoners de straat op, toen de Russische militairen en Moskougezinde inwoners een parade hielden ter gelegenheid van de Dag van de Overwinning. Het leger joeg de betogers onmiddellijk uit elkaar.

Uitdelen Russische paspoorten

Aan de parade deden honderden mensen mee die Sovjetvlaggen met zich meedroegen en een banier met de tekst: “Wij zijn de kinderen van de overwinnaars.” Volgens inwoners was een aanzienlijk deel van hen met bussen uit de door Rusland bezette Krim aangevoerd door de militairen.

Ondanks de protesten onder de bevolking zijn de nieuwe, Moskougezinde autoriteiten al druk bezig om de regio voor te bereiden op de aansluiting bij Rusland. Binnenkort wordt de roebel ingevoerd als betaalmiddel in plaats van de Oekraïense hryvnja.

Stremoöesov zinspeelde ook op het uitdelen van Russische paspoorten onder de bevolking, zodat Poetin zich als hun beschermer kan opwerpen. Dat is een strategie die Moskou ook volgde in de volksrepublieken die de separatisten in de Donbas uitriepen.

Lees ook

Westen leert Oekraïense soldaten om Russen te bestoken: trainingen in Europa in volle gang

Russen stapje dichter bij bezetting van de Donbas: kan Oekraïne cruciale doorbraak voorkomen?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234