Maandag 03/10/2022

Schatrijke Saudi's halen broekriem aan

De subsidies op autorijden worden aan banden gelegd. De prijzen van water en elektriciteit gaan omhoog. En nog meer maatregelen volgen. Het schatrijke Saudi-Arabië moet bezuinigen.

Schrikken voor de inwoners van Saudi-Arabië: sinds dinsdag betalen ze niet 15, maar 22 cent aan de pomp voor een liter benzine. Het schatrijke vorstendom gaat, vooral gedwongen door de aanhoudend lage internationale olieprijs, fors bezuinigen. De automobilist merkt daarvan de gevolgen. Hij betaalt meer, omdat de regering snijdt in de subsidies op brandstof. Daarnaast wordt een reeks andere bezuinigingen en hervormingen doorgevoerd.

De plannen staan in de begroting die maandag werd gepresenteerd door het Saudische ministerie van Financiën. De voorstellen behelzen de ingrijpendste ombuiging van het economisch beleid in zeker tien jaar. De laatste jaren leefde Saudi-Arabië op zijn omvangrijke reserves, maar dat was niet langer houdbaar. Volgens waarnemers gaat het land over vijf jaar bankroet, indien het op de oude voet zou doorgaan.

De lage olieprijs (70 procent daling in de afgelopen anderhalf jaar) is een gevolg van scherpe internationale concurrentie en van het inzakken van de vraag. Saudi-Arabië is een van de landen die er zelf op agressieve wijze voor hebben gekozen de productie van olie hoog te houden, in een poging geen marktaandeel te verliezen. Ook moet daarmee de verlokking van schaliegas als alternatieve energiebron worden tegengegaan. De lage wereldprijs als gevolg daarvan wordt op de koop toe genomen.

Inmiddels is echter duidelijk dat dit een zware hypotheek legt op de Saudische staatshuishouding. Om politieke en sociale redenen is de consumentenprijs van benzine altijd bijzonder laag gehouden. Vrijwel nergens ter wereld is autorijden zo goedkoop als in Saudi-Arabië. Bovendien kent het land een enorme autocultuur. Openbaar vervoer bestaat nauwelijks. Ook vrouwen zijn voor hun mobiliteit afhankelijk van de (door een man bestuurde) automobiel.

Benzineprijs x 1,5

De benzineprijs wordt ongeveer anderhalf keer zo hoog, volgens de plannen van de regering. Tot nu geeft de staat per jaar 50 miljard euro uit aan energiesubsidies, waarvan 10 miljard euro voor benzine.

Ook de prijzen van water en elektriciteit gaan omhoog. Er wordt btw ingevoerd, er komt een accijns op tabak, de belastingen stijgen en een reeks overheidsbedrijven wordt geprivatiseerd.

Saudi-Arabië heeft de afgelopen twee jaar een begrotingstekort gehad. Dit jaar komt dat uit op 89 miljard euro, voor volgend jaar is een tekort van bijna 80 miljard begroot. De tekorten zijn tot nu aangezuiverd met behulp van de enorme reserves die het land heeft opgebouwd in de jaren van hoge olieprijzen. De reserves zijn echter geslonken van 666 miljard euro eind vorig jaar tot 585 miljard euro nu.

De bezuinigingen zijn ook noodzakelijk door de hoge uitgaven aan defensie. De bijdragen aan de internationale coalitie in de strijd tegen Islamitische Staat en vooral de militaire bemoeienis met buurland Jemen kosten het land veel geld.

Bovendien hebben de Saudi's de afgelopen jaren recordbedragen uitgegeven aan wapentuig. Saudi-Arabië is vorig jaar India voorbijgestreefd als de grootste wapenimporteur ter wereld. De import werd anderhalf keer zo hoog en steeg tot 6,3 miljard euro. Op defensie en veiligheid wordt echter niet bezuinigd.

De begroting is de eerste van de nieuwe koning Salman Abdul Aziz al-Saud, die begin dit jaar zijn halfbroer Abdullah opvolgde. De begroting is opgesteld door een raad waarin Salmans favoriete zoon Mohammed bin Salman (30) een belangrijke rol speelt. De prins is als minister van Defensie de drijvende kracht achter de bloedige luchtaanvallen op het buurland Jemen.

Het is niet voor het eerst dat Saudi-Arabië te maken heeft met begrotingstekorten. Nadat de olieprijs in 1986 scherp was gedaald, kende het land zo'n vijftien jaar lang een tekort. De schuldenlast liep in die jaren aanzienlijk op. Vanaf het jaar 2000 begonnen de prijzen weer te stijgen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234