Woensdag 28/09/2022

Schijn of niet, het huwelijk is een kwestie van geluk

Heel wat nieuwe Belgen kunnen niet met hun geliefde samenleven omdat hun huwelijk wordt beschouwd als een schijnhuwelijk. Maar die administratieve criteria lijken me erg bedenkelijk

Chika Unigwe kijkt bedenkelijk naar de administratieve criteria voor een schijnhuwelijk

Chika Unigwe is een Afro-Belgische schrijfster van Nigeriaanse origine. Fata morgana is de titel van haar zopas verschenen, tweede roman.

Bij de dienst Vreemdelingenzaken zijn ze er wel erg snel bij om het stempel schijnhuwelijk te gebruiken, zo is gebleken uit arresten van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Als bij de woonstcontrole één partner afwezig bleek, werd de vestigingsaanvraag prompt afgeketst. Het bericht, dat vorige week de krant haalde, zette Chika Unigwe aan het denken en schrijven.

Telkens als een Afrikaan me probeert te versieren merk ik dat hij het geen probleem vindt dat ik getrouwd ben. "Met een blanke?", vraagt hij dan, altijd met een glimlach. "Sister, met een blanke trouwen is geen echt huwelijk, he?" Soms voegen ze toe: "Ik ben ook getrouwd. Met een blanke. Maar we doen het allemaal voor papieren, toch?"

Vroeger maakte het me altijd kwaad. Nu kan ik er een zekere afstand van nemen. En - tot mijn schaamte - betrap ik mezelf erop dat ik soms koppels, die ik helemaal niet ken, begin te analyseren. Is hij echt blij met haar? Is ze samen met hem voor zijn nationaliteit? Of kijk ik naar hoe prins Filip naar Mathilde kijkt. Zijn ze echt verliefd? Of is het gewoon zo'n Diana and Charles-toestand?

Voor Lanoye's mooi geschreven Derde huwelijk liep ik ook rond met de gedachte er ooit een roman over te schrijven. Gewoon om te begrijpen hoe mensen dergelijk huwelijk overleven: leven met iemand van wie je niet houdt, die je misschien niet eens respecteert; om iedere dag te doen alsof. Het waarom van een schijnhuwelijk kennen we al lang: voor macht. Om families te consolideren. Voor papieren. Maar het moet toch ongelooflijk zwaar zijn om samen te wonen met iemand voor wie je niets voelt. Dag in dag uit.

Ik had mijn personages al in mijn hoofd. Een Afrikaanse vrouw Agunwanyi en een Belgische man, Yves. Yves zou verliefd worden op Agunwanyi die hier illegaal is. Yves weet wel dat ze geen papieren heeft. Hij vermoedt dat ze hem niet zo graag ziet, maar damn it! Agunwanyi heeft een prachtig lijf en zo een schoonheid kan Yves niet door zijn vingers laten glippen. Agunwanyi wil in het land blijven, het liefst met een Belgisch paspoort. Ze wil graag werken en geld verdienen om naar haar familie te sturen. Trouwen met Yves, die zonder verpinken aan zijn oren en neus pulkt, is een klein offer om haar dromen waar te maken. Yves heeft haar in zijn macht. Haar liefde is te koop en dat weet hij ook, al ontkent hij dat te weten. Na zoveel jaren, een paar kinderen en naturalisatie beslist Agunwanyi uit het huwelijk te breken. Ze heeft nu alles wat ze wil. Nu kan ze voor de liefde trouwen, met de ware. Yves voelt zich bedrogen. Hij heeft het niet zien aankomen, verklaart hij. Hij heeft altijd gedacht dat ze samen blij waren. Agunwanyi leeft nog lang en gelukkig.

Toch zijn er ook heel wat mensen, vooral nieuwe Belgen, die niet met hun geliefde kunnen samenleven in België omdat hun huwelijk wordt beschouwd als een schijnhuwelijk. Mijn punt is dat het niet gemakkelijk is om uit te vissen wie echt trouwt en wie niet. De administratieve criteria lijken mij erg bedenkelijk: zelfs een groot leeftijdsverschil schijnt een criterium voor een schijnhuwelijk te zijn. Misschien moeten we gewoon mensen hun eigen keuzes laten maken. Trouwen is in ieder geval een kwestie van veel geluk.

Een kennis in het Turnhoutse is al enkele jaren Belgische. Ze was ook met een Belg getrouwd maar ze zijn ondertussen uit elkaar gegaan. Toch blijven ze nog goede vrienden. Ze is ondertussen hertrouwd met een oude vlam in Ghana maar haar man kan niet in België komen wonen want hun huwelijk wordt niet door de Belgische staat aanvaard. Het wordt beschouwd als een schijnhuwelijk. Ja, ze kan altijd terug naar Ghana gaan, zeggen mensen, maar zo eenvoudig ligt dat ook niet. Het is ironisch dat hoe langer dat ze van elkaar weg blijven, hoe minder kans ze maken dat hun huwelijk ooit geaccepteerd zal worden door de staat. Want een man en zijn vrouw moeten samenleven.

Of toch niet... tenminste als je naam Kristien Hemmerechts is. All fingers are equal but some fingers are more equal than others.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234