Dinsdag 05/07/2022

NieuwsOnderwijs

Scholen kampen nog steeds met lerarentekort en massaal veel zieken: ‘De situatie is pijnlijk’

Veel studiezalen zitten opnieuw - of liever: nog altijd - vol leerlingen. Beeld Foto Ronny De Coster
Veel studiezalen zitten opnieuw - of liever: nog altijd - vol leerlingen.Beeld Foto Ronny De Coster

Wekenlang geen Frans. Zes afwezige leerkrachten Nederlands op één school. Het is eind maart, maar in verschillende humaniora is de ellende van het begin van het schooljaar, toen corona en het lerarentekort grote brokken maakten, nog lang niet opgelost.

Fien Tondeleir

“Het is onverantwoord. Onze dochter zit meer thuis dan dat ze op school is”, begint een vader zijn relaas. Het meisje loopt school in het vijfde middelbaar van een school in Oost-Vlaanderen. “Gisteren is ze een uur later vertrokken en was ze een uur vroeger thuis. Vandaag gaat ze naar school tot 12 uur, in de namiddag is er geen les. Alle vakken waarvan een leerkracht afwezig is, bundelt de school samen in ‘pakketjes’ of halve dagen. Zo gaat het al sinds Nieuwjaar. De school verwittigt ons een dag op voorhand via mail of smartschool over de situatie, soms pas de dag zelf.”

In de buurt van Hasselt luidt een moeder de alarmbel. Haar zoon, leerling in de eerste graad, heeft al weken geen Frans meer. “De eerste week na de kerstvakantie nog wel, nadien was het studie en dat is het vandaag nog altijd. Vier uur per week werden er één. De school vond gelukkig iemand die sommige klassen enkele uren extra Frans wil geven, maar hoe dan ook is er achterstand. Ook voor de kerstperiode was die leerkracht drie weken uit, door corona. Als ouders tasten we in onze portemonnee zodat onze zoon een keer per week bijles krijgt.”

Een 18-jarige leerling uit een Brussels college zegt gemiddeld vijf uur studie per week te hebben. “Twee uur voor fysica, simpelweg omdat er geen leerkracht is. Eén uur voor Duits door een burn-out van de leerkracht. De overige twee uren verschillen van week tot week.”

Nog in een Oost-Vlaamse secundaire school zijn enkele lesuren al een heel schooljaar lang niet ingevuld, zoals godsdienst. Natuurwetenschappen hebben sommige klassen tot aan de krokusvakantie niet gehad. Voor wiskunde en enkele taalvakken vond de school pas recent een leraar. “Leerkrachten die langer dan twee weken afwezig zijn, krijgen meestal geen vervanger, eenvoudigweg omdat we er geen vinden. Dingen die vroeger niet bestonden - vroeger huiswaarts keren en later naar school gaan - komen nu zeer vaak voor”, zegt een administratief ondersteuner.

“De situatie is pijnlijk en niet veel beter dan tijdens de pandemie, toen het onderwijs in code oranje zat”, zegt Pieter Vyncke, directeur in het Bernarduscollege van Oudenaarde. “We hebben het vorige week donderdag nog geteld: toen waren 166 leerlingen en vijftien leerkrachten ziek, evenveel als op piekmomenten tijdens corona."

Directeur Pieter Vyncke (Bernarduscollege Oudenaarde) in het auditorium van zijn school. ‘Voor godsdienst hebben we verschillende klassen hier samengezet.’ Beeld Ronny De Coster
Directeur Pieter Vyncke (Bernarduscollege Oudenaarde) in het auditorium van zijn school. ‘Voor godsdienst hebben we verschillende klassen hier samengezet.’Beeld Ronny De Coster

Geen mondmaskers meer

Het gaat niet alleen om corona-afwezigen, maar ook andere zieken. Het kabinet van Onderwijsminister Ben Weyts (N-VA) krijgt wekelijks wel nog één corona-update. Die rapporteert enkel het aantal gesloten scholen - woensdag waren er dat nul -, niet meer het aantal besmette leerkrachten (en leerlingen). Ook de CLB’s verwerken die cijfers niet meer.

Vyncke: “We dachten dat we ervanaf waren toen de mondmaskers uitgingen, maar toen kwam de griep, er is buikgriep en er zijn nog wat andere virussen. Sommige leerkrachten zijn langdurig uit, bijvoorbeeld met een burn-out. In februari waren op onze school alleen al zes leerkrachten Nederlands afwezig. Tegelijkertijd. We zitten constant met een hoge uitval in ons korps.” Katholiek Onderwijs Vlaanderen bevestigt dat. “We krijgen heel wat gelijkaardige berichten. De situatie is nijpend.”

Spuug en plakband

Eerder onderzoek toonde al aan dat corona een half jaar extra leerachterstand heeft opgeleverd. Het Vlaamse onderwijs zakt zo dieper weg in de rankings. “Voor begrijpend lezen in het lager onderwijs bengelen we intussen helemaal onderaan. Terwijl bevragingen tonen dat men overtuigd blijft dat we het nog altijd beter doen dan het Europees gemiddelde”, zegt Wouter Duyck, professor cognitieve psychologie en vice-voorzitter NVAO (Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie).

Hij vindt het problematisch dat er niet eens een registratiesysteem bestaat dat bijhoudt hoeveel leerlingen al weken of maanden geen wiskunde of Frans hadden. “Zij verdwijnen gewoon in de grote hoop. Men zegt dan dat ze ‘pech’ hadden als ze er niet door zijn op hun ijkingsproef voor burgerlijk ingenieur.”

“In een systeem dat goed draait, ben je beter bestand tegen crisissen”, aldus Duyck nog. “Maar het Vlaamse onderwijs was voor corona al een gewond dier. Een leraar die vroeger lange tijd afwezig was, kwam veel minder vaak voor dan nu. En er zijn vandaag 2.400 leerkrachten tekort, terwijl 3.600 leerkrachten elk jaar het onderwijs verlaten. Elke directeur probeert met spuug en plakband zijn school bijeen te houden.”

De namen en scholen zijn bij de redactie bekend.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234