Maandag 16/05/2022

NieuwsBalkan

Servië trekt stekker uit nieuwe lithiummijn, die de grootste van Europa had moeten worden

Protesten in Belgrado, Servië, tegen de plannen voor een nieuwe lithiummijn. Beeld REUTERS
Protesten in Belgrado, Servië, tegen de plannen voor een nieuwe lithiummijn.Beeld REUTERS

Premier Ana Brnabic maakte donderdag bekend de vergunningen voor een lithiummijn in Servië terug te trekken. Die waren eerder verstrekt aan mijnbouwbedrijf Rio Tinto, maar na felle protesten besloot de regering van de toestemming af te zien, mede met het oog op de verkiezingen in april.

Rosa van Gool

Duizenden demonstranten blokkeerden in december weekenden lang belangrijke bruggen en wegen, om hun ongenoegen over de opening van de lithiummijn door Rio Tinto te uiten. Zij vrezen voor extra vervuiling in de Jadarvallei in het westen van Servië, dat toch al kampt met slechte luchtkwaliteit.

Bovendien eisten de actievoerders dat de overheid de details van de deal die het gesloten had met Rio Tinto te openbaren. Het bedrijf was van plan 2,1 miljard euro in het project te investeren. Lithium is momenteel een van de meest gewilde grondstoffen op aarde, omdat het onder meer gebruikt wordt voor de batterijen van elektrische auto’s en smartphones.

De grote demonstraties lijken dus hun vruchten te hebben afgeworpen. “We komen tegemoet aan de eisen van de milieuprotesten en maken een einde aan Rio Tinto in Servië”, verklaarde premier Ana Brnabic in een televisietoespraak.

Verkiezingen

Maar volgens critici van de Servische regering komt de terugtrekkende beweging vooral voort uit angst om de aanstaande verkiezingen te verliezen, die op 3 april plaatsvinden. De rechtse regering van Servië zegt dat de contracten al door de vorige, prowesterse regering met Rio Tinto gesloten waren. Volgens kritische Servische media klopt dat niet en zijn de belangrijkste overeenkomsten onder leiding van de rechtse, sterk op Rusland georiënteerde premier Brnabic en president Alexander Vucic getekend.

Brnabic zei niet bang te zijn voor de reactie van Rio Tinto, dat na de aankondiging van Servië bekendmaakte zeer teleurgesteld te zijn en te laten onderzoeken of de intrekking van vergunningen juridisch wel mogelijk is. De lithiummijn in de Jadarvallei zou volgens Reuters de productiefste van Europa moeten worden, met 58.000 ton lithiumcarbonaat per jaar.

Eerder deze maand had Brnabic al bekendgemaakt dat het project in elk geval tot de verkiezingen zou worden uitgesteld. Hoe het nu na de verkiezingen verder moet met de lithiumwinning in Servië is nog onduidelijk. Volgens persbureau Associated Press speelt bij de terugtrekking van de vergunningen mogelijk mee dat Servië de lithiummijn liever aan China dan aan het Brits-Australische Rio Tinto gunt.

Het Balkanland vindt zich officieel nog altijd in het proces om lid van de Europese Unie te worden, maar maakt onder president Vucic geen geheim van de warme banden die het met China onderhoudt. China investeerde de afgelopen jaren al voor tientallen miljarden in fabrieken, wegen en spoorwegen op de Balkan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234