Zaterdag 02/07/2022

ReportageSingles

‘Singles worden oneerlijk zwaar belast’: drie alleenstaanden getuigen over de hoge belastingdruk

- Beeld Tine Schoemaker, Tim De Backer
-Beeld Tine Schoemaker, Tim De Backer

De nieuwe OESO-rangschikking geeft aan dat Belgische alleenstaanden zonder kinderen de hoogste belastingdruk ervaren. Drie singles getuigen over hun relatie met de fiscus en over een leven met financiële onzekerheid.

Paul Notelteirs

Michelle Ginée (41) uit Ledeberg: ‘Steeds meer jonge singles kloppen aan bij OCMW’

“In principe zouden de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen, maar momenteel is dat niet het geval.” De cijfers uit de ranking van de Organisatie voor Organisatorische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) geven maatschappelijk werker Michelle Ginée een ongemakkelijk gevoel. De belastingdruk voor kinderloze alleenstaanden zoals zij bedroeg vorig jaar 52,6 procent, terwijl tweeverdieners met kinderen 45,2 procent van hun loon aan de overheid betaalden.

Dat is een opmerkelijk verschil, zeker omdat singles bepaalde vaste kosten niet kunnen delen met een partner. “Denk bijvoorbeeld aan forfaitaire belastingen zoals de provincietaks, maar ook aan het vastrecht voor water. Dat zijn bedragen die even hoog zijn voor elk gezin, zelfs als het slechts uit een persoon bestaat.”

De financiële regeling gaat daardoor ook met een bepaalde vorm van onrust gepaard. Als Ginée morgen ziek wordt, heeft ze niemand die haar loonverlies tijdelijk kan compenseren. “Ik heb het gevoel dat ik veel belastingen betaal, maar dat ik er weinig bescherming voor terugkrijg”, zegt ze.

Ginée sloot in het najaar nog een vast energiecontract af en beschermde zich daardoor deels voor de huidige economische malaise, maar tijdens haar werkuren ziet ze dat het ook anders kan. Ruim de helft van de mensen die ze bij het OCMW ontvangt, zijn alleenstaanden.

“De groep wordt sinds de coronacrisis ook groter en diverser. Zo kloppen er steeds meer jonge singles aan die geen onderliggende problematiek hebben. Het zijn gewone burgers die plots bij ons aankloppen omdat de prijzen escaleren en omdat hun lonen daar niet afgestemd op zijn.” Net omdat het aantal alleenstaanden de komende jaren nog zal toenemen, vindt Ginée dat er nood is aan een hervorming van het belastingsysteem. “Singles worden namelijk oneerlijk zwaar belast.”

Sociaal werker Michelle Ginée: ‘Ik heb het gevoel dat ik veel belastingen betaal, maar dat ik er weinig bescherming voor terugkrijg.’ Beeld Tine Schoemaker
Sociaal werker Michelle Ginée: ‘Ik heb het gevoel dat ik veel belastingen betaal, maar dat ik er weinig bescherming voor terugkrijg.’Beeld Tine Schoemaker

Nathalie Leblanc (53) uit Leuven: ‘Alleenstaanden rekenen zich niet snel tot dezelfde groep’

“Wanneer mensen horen dat iemand alleenstaand is, denken ze snel aan het liederlijke vrijgezellenleven uit series als Sex and the City. Wat ze vergeten, is dat velen van ons financiële problemen hebben.” De financiële situatie van singles ligt schrijver en journalist Nathalie Leblanc na aan het hart. Eerder publiceerde ze met Solo een boek over alleen wonen en recent sprak ze over de thematiek voor een commissie in het parlement.

Volgens haar worden alleenstaanden onvoldoende gehoord omdat de groep bijzonder divers is. “Een 21-jarige single die net afgestudeerd is, kan dezelfde problemen hebben als haar 85-jarige grootmoeder. Alleen zullen die mensen zichzelf niet snel tot eenzelfde categorie rekenen.”

Daarnaast merkt Leblanc vaak dat een deel van de bevolking veronderstelt dat single zijn een keuze is waarvoor ze zelf de verantwoordelijkheid moet dragen. “Politici stellen dan voor om het fiscaal aantrekkelijker te maken om bijvoorbeeld met vrienden samen te wonen, maar als singles willen we dat lang niet allemaal. We willen gewoon dat er rekening gehouden wordt met onze levenswijze.”

Het belastingsysteem is volgens Leblanc vandaag onvoldoende voorzien op de groeiende groep singles. Zij betalen hun facturen voor energie, water en internet alleen, terwijl ze niet noodzakelijk meer verbruiken. De stress om op een bepaald moment zonder inkomsten te vallen, is de schrijver bijgevolg niet vreemd.

“Ik wilde mijn keuken verbouwen, maar dat plan heb ik laten varen. Als ik duizenden euro’s extra moet betalen voor energie en brandstof, zou dat te zwaar doorwegen. Zeker omdat ik ook een variabele lening voor mijn huis heb.” De financiële situatie van mensen die alleen belast worden, is vaak precair. Daarom vindt Leblanc dat er meer onderzoek gedaan moet worden naar hun levensstijl en naar manieren om ze te ondersteunen.

Nathalie Leblanc: ‘Wanneer mensen horen dat iemand alleenstaand is, denken ze snel aan het liederlijke vrijgezellenleven uit series als Sex and the City. Wat ze vergeten, is dat velen van ons financiële problemen hebben.’ Beeld Tim De Backer
Nathalie Leblanc: ‘Wanneer mensen horen dat iemand alleenstaand is, denken ze snel aan het liederlijke vrijgezellenleven uit series als Sex and the City. Wat ze vergeten, is dat velen van ons financiële problemen hebben.’Beeld Tim De Backer

Eddy Timmermans (62) uit Heverlee: ‘Er zijn steeds meer singles, hopelijk klinkt onze stem dan ook luider’

Voor de gepensioneerde magazijnbeheerder Eddy Timmermans komen de cijfers uit de OESO-ranking niet bepaald als een verrassing. Tijdens zijn volwassen leven woonde hij nooit wettelijk met iemand samen, waardoor hij stelselmatig alleen belast werd. “Ik weet maar al te goed dat de overheid je als alleenstaande als een melkkoe ziet”, zegt de man. Tijdens zijn leven zag hij verschillende politieke partijen soms wel luisteren naar de besognes van singles, maar een radicale beleidsomkeer kwam er volgens hem nooit. In zijn woning in Heverlee verbruikt hij daarom slechts het minimum aan energie: het is een manier die hij al langer gebruikt om zijn kosten te drukken. “De goedkoopste energie blijft natuurlijk de energie die je niet gebruikt”, klinkt het.

Timmermans’ jaren als single leerden hem om zelfstandig te zijn en om voor zichzelf te zorgen. Woede tegenover het Belgische belastingsysteem voelt hij daarom niet, maar de regeling rond successierechten is hem wel een doorn in het oog.

Wie geen partner of kinderen heeft, betaalt namelijk een veel groter bedrag aan de fiscus. Sinds vorig jaar is er wel de zogenaamde vriendenerfenis waarbij een som tot 15.000 euro slechts aan 3 procent belast wordt, maar het verschil met andere burgers blijft groot. “Ik heb altijd meer belastingen betaald dan mensen met een partner en werkte hard om een huis te kunnen kopen. Het is niet fair dat je na je dood nog eens een fiscaal nadeel krijgt.”

De voorbije decennia zag Timmermans geen grote verschuivingen in de fiscale omgang met alleenstaanden, maar hij gelooft wel dat er misschien beterschap op komst is. “De groep singles wordt steeds groter, ik acht het niet onmogelijk dat onze stem daardoor ook luider zal klinken.”

Eddy Timmermans: 'Ik heb altijd meer belastingen betaald dan mensen met een partner en werkte hard om een huis te kunnen kopen. Het is niet fair dat je na je dood nog eens een fiscaal nadeel krijgt.' Beeld Tine Schoemaker
Eddy Timmermans: 'Ik heb altijd meer belastingen betaald dan mensen met een partner en werkte hard om een huis te kunnen kopen. Het is niet fair dat je na je dood nog eens een fiscaal nadeel krijgt.'Beeld Tine Schoemaker

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234