Dinsdag 28/06/2022

NieuwsMark Rutte

Sms-schandaal in Nederland: premier Rutte blijft volhouden dat hij niet in fout is

 Premier Mark Rutte kijkt op zijn Nokia-dumbphone tijdens het debat over zijn sms-berichten.  Beeld Freek van den Bergh
Premier Mark Rutte kijkt op zijn Nokia-dumbphone tijdens het debat over zijn sms-berichten.Beeld Freek van den Bergh

De Nederlandse premier Mark Rutte ligt onder vuur omdat hij sms’jes verwijderd zou hebben. Maar volgens de Nederlandse wet moet het berichtenverkeer van Nederlandse regeringsleden worden bewaard zodat het kan worden ingezien. Rutte blijft erbij dat hij volgens de wet gehandeld heeft, maar gaat nu bekijken of er in de toekomst meer controle nodig is.

Frank Hendrickx en Erik Verwiel

Nog voor de zomer zal premier Mark Rutte een plan presenteren om de huidige “kwetsbaarheden in het stelsel” te verbeteren. Ook de coalitiepartijen vinden het onwenselijk dat bestuurders als Rutte op eigen houtje beoordelen of correspondentie bewaard moet worden of niet. De premier zelf toonde zich welwillend over een ‘vierogenprincipe’, waarbij er voortaan door iemand wordt meegekeken als er zaken worden gewist.

Die toezegging kon niet verhinderen dat het sms-debat in de Nederlandse Tweede Kamer in chagrijn eindigde. Rutte bleef tot frustratie van de oppositie volhouden dat hij de afgelopen jaren geheel volgens alle regels heeft gehandeld. Hij wiste dagelijks zijn sms’jes omdat zijn Nokia te weinig capaciteit had. Alle relevante berichten – die over besluitvorming – stuurde hij door naar ambtenaren.

De Kamer moet er volgens hem op vertrouwen dat alles integer is verlopen. “Als dat vertrouwen er niet is, hoor ik het graag, dan ga ik iets anders doen.”

Black Lives Matter-protest

Rutte was toen al in het nauw gedreven. Hij moest na lang aandringen van PVV-leider Geert Wilders erkennen dat sms-correspondentie met burgemeester Femke Halsema van Amsterdam verdwenen was. “Waarom is niet meer te achterhalen”, aldus Rutte.

De sms-correspondentie met Halsema ging over de Black Lives Matter-demonstratie in Amsterdam in 2020 en de angst voor een corona-uitbraak. Het bestaan van de berichten was bekend doordat de Telegraaf er eerder over had gepubliceerd. Daardoor kon de Kamer er ook naar vragen. “En de eerste sms waar we naar vragen, blijkt meteen kwijtgeraakt”, hoonde Wilders.

Uiteindelijk kwamen de sms-berichten donderdag alsnog naar buiten, maar alleen omdat de gemeente Amsterdam ze wel nog had. Het riep bij de oppositie de vraag op hoeveel berichten die niet bekend zijn door de jaren heen zijn verwijderd. “We zullen nooit meer weten wat er is gewist”, aldus GroenLinks-leider Jesse Klaver.

De twijfels over Ruttes transparantie passen volgens de oppositie in ‘een patroon’. De premier zou al eerder ‘informatie hebben achtergehouden’. Door die breed uitwaaierende kritiek hoefde premier Rutte relatief weinig in te gaan op juridische en inhoudelijke vragen rondom zijn archiefbeleid.

Wantrouwen

Het debat in de Kamer leidde ook tot een verhitte discussie over de ‘politieke cultuur’. “Alles begint hier bij wantrouwen, bij een fundamenteel gevoel dat alles wordt geflest en belazerd”, zei de premier.

De Kamer eiste op de valreep toch nog meer informatie over het aantal gewiste sms’jes in verhouding tot de verstuurde en ontvangen berichten. Daarnaast kondigde de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed donderdag een onderzoek aan naar ‘archiefvorming’ op Ruttes ministerie van Algemene Zaken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234