Donderdag 06/10/2022

'Spaargeld 100 procent garanderen is geen optie'

Het geld op de Belgische spaarboekjes moet voor 100 procent gegarandeerd worden, en wel door de banken zelf. Dat oppert Johan Vande Lanotte (sp.a) in de onderhandelingen over de nieuwe bankenwet. Economen zijn kritisch. 'Wie zal dat betalen? De spaarder, natuurlijk.'

Naast zijn ideetje om bonussen van topbankiers terug te schroeven als het slecht gaat, heeft Johan Vande Lanotte nog een opvallend voorstel voor de nieuwe bankenwet: alle spaargeld 100 procent garanderen. Niet dat bij een nieuwe bankencrisis de belastingbetaler daarvoor zou moeten opdraaien. De banken dienen namelijk onderling een verzekeringssysteem op poten te zetten om de 250 miljard op Belgische spaarboekjes te dekken.

Europees systeem

"Onhaalbaar", meent Bart Van Craeynest, hoofdeconoom van het beurshuis Petercam, dat geen bancaire instelling is. "Zo'n verzekering zou een serieuze kost voor de banken betekenen. En het is een illusie om te denken dat zij zoiets met hun winst zouden financieren. Dit gaan ze ongetwijfeld doorrekenen aan de klanten." Daar is ook professor Hans Degryse van de KU Leuven van overtuigd. "De spaarder zal die premie eigenlijk zelf betalen. Stel nu dat de NMBS een fikse premie moet betalen als de treinen te laat zijn? Dan gaan de kost van de tickets opslaan."

Maar daar blijft het niet bij. "Want als banken het spaargeld 100 procent garanderen, moeten ze al hun geld deponeren bij de Europese Centrale Bank. Gevolg: ze hebben geen geld meer in kas om leningen toe te staan. Ook hun opbrengsten zullen zakken en als gevolg daarvan zullen ze nog minder rente geven op het spaarboekje", zegt Degryse.

Niet alleen dreigt de spaarder het gelag te betalen, niets garandeert dat banken bij een zware crisis centen op tafel kunnen leggen om elkaar te redden. Degryse: "Als een écht grote bank of verschillende instellingen in moeilijkheden geraken, is het niet realistisch dat de anderen dat kunnen opvangen. Tenzij je een Europees systeem op touw zet, waarbij bijvoorbeeld ook Duitse banken ter hulp moeten komen. Maar bij een brede crisis is ook dat geen sluitende garantie."

"Als het bij de banken écht misloopt, zal de overheid altijd moeten inspringen", oordeelt Bart Van Craeynest. "Maar dat gebeurt heel zelden. Bovendien blijven de verliezen voor de overheid daarbij veelal beperkt. Meestal kan de geredde instelling na verloop van tijd toch weer met winst verkocht worden. Trouwens: er heeft nog nooit zoveel op de spaarboekjes gestaan als nu. Er is dus allesbehalve sprake van schrik. Zo'n 100 procent-garantie is niet nodig."

Geld spreiden

Het Belgisch spaargeld is dan ook al zwaar beschermd, werpt Febelfin op, de koepelorganisatie van de financiële sector. "De garantie op het spaarboekje is sinds 2008 opgetrokken van 20.000 naar 100.000 euro", argumenteert topman Michel Vermaerke. Daartoe stoppen banken centen in het zogenaamde depositiegarantiefonds. "Banken hebben bovendien hun eigen vermogen 20 procent moeten aandikken op verliezen op te vangen. Dat terwijl ze 35 procent minder kredieten en beleggingen verstrekken. Het stootkussen is dus al serieus bijgevuld", vindt Vermaerke.

Dat meent ook minister van Financiën Koen Geens (CD&V), zeker omdat je je spaargeld over verschillende banken kan spreiden, en daarbij telkens voor 100.000 euro gegarandeerd bent. Zo kan een gezin volgens Geens tot "700.000 euro bescherming" genieten. Akkoorden leverde het tweede overleg over zijn nieuwe bankenplannen nog niet op. Dinsdag zitten de topministers daarover weer samen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234