Vrijdag 20/05/2022

Bijgedachte

Spelen bij de vleet in Brazilië, maar op brood blijft het wachten

Rousseff begroet haar aanhangers in de stad Brasilia. Beeld Getty Images
Rousseff begroet haar aanhangers in de stad Brasilia.Beeld Getty Images

Lode Delputte is journalist voor De Morgen.

Lode Delputte

Het is dan toch gebeurd. Dilma Rousseff is geschorst. Ze is politiek kaltgestellt en wordt door de achterdeur van de geschiedenis naar buiten gejaagd. Dilma wist dat het er zat aan te komen. In haar Planalto-paleis stonden koffers en kisten al dagenlang gepakt.

De nieuwe bewoner wordt niemand minder dan haar oude bondgenoot, inmiddels eerste vijand, Michel Temer. Temer, de vicepresident, zwaar conservatief, wordt anders dan Rousseff wél beschuldigd van corruptie. Hij zal de macht tot nader order 180 dagen lang bekleden. Beginnen doet hij sterk, alvast: met nul legitimiteit.

Daar staat Brazilië dan, de grootste democratie van Latijns-Amerika, de zevende, tot voor kort zelfs vijfde economie ter wereld, vastgezogen in een zelfgeschapen institutioneel moeras. Rousseff moet weg, de impeachmentprocedure sleept aan: barok, à la carte, à la tête du client en zonder de minste achting voor de spelregels. In het Congres, in Brasília, is geschreeuwd, geduwd zelfs en gespuwd. Op de reusachtige esplanade vóór het Congres ging het zo mogelijk nog driester toe: voor- en tegenstanders van Rousseff moesten door een ijzeren schutting van elkaar gescheiden worden, ook elders kwam het tot handgemeen.

Lode Delputte. Beeld Jonas Lampens
Lode Delputte.Beeld Jonas Lampens

Grenzen van rechtsstaat

Toegegeven, het hielp geenszins dat de president haar tegenstanders met putschisten over een kam schoor. Haar aanhangers, en zijzelf die onder de militaire dictatuur gefolterd werd, hadden best subtieler met het verleden kunnen spelen. 12 mei 2016 is 31 maart 1964 niet. De oppositie heeft geen coup gepleegd, wel is ze naar de verste grenzen van de rechtsstaat opgerukt om Dilma's vel te krijgen. Opzet geslaagd.

Midden in de zwaarste economische recessie in decennia is, hoog aan de top van staatsoliereus Petrobras, ook nog eens het smerigste corruptieschandaal ooit aan het licht gekomen. Van links tot rechts, niet één partij is proper gebleken. Meer nog, tientallen politici die oliegeld aan de vingers hebben kleven, ontpopten zich de voorbije maanden als grootinquisiteurs, ironisch genoeg om uitgerekend de enige politica uit te schakelen die níét van zelfverrijking wordt beschuldigd.

De fout die Rousseff wel beging, was technisch-administratief en politiek van aard: ze leende geld bij de staatsontwikkelingsbank BNDES om het gat in haar begroting dicht te rijden en de kiezer een resultaat voor te leggen dat fraaier oogde dan de werkelijkheid.

Had Rousseff moeten aanblijven, dan? Neen, haar gezag is ze kwijt, de meeste Brazilianen willen haar niet meer. Had er eerst een deugdelijk en geloofwaardig alternatief moeten zijn? Ja, maar het bleek niet in de aanbieding.

Dag na dag volgden de Brazilianen de tragikomedie op tv, vloekend op de politieke klasse, ermee spottend ook, lachend zelfs.

Spelen (de Olympische, god nog aan toe) krijgen de Brazilianen dit jaar bij de vleet, op brood blijft het wachten. Nog lang, zo valt te vrezen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234