Dinsdag 16/08/2022

Spraaktechnologie voor huiscomputers niet foutloos

Gebruiker: 'Ik kan de software professioneel gebruiken. Met de vorige versies kon ik hoogstens wat spelen'

Baby van Jo en Pol is nog altijd niet volwassen

De spraaktechnologie voor huiscomputers is er de laatste jaren flink op vooruitgegaan, maar ze staat nog altijd niet waar grondleggers Jo Lernout en Pol Hauspie ze eind vorige eeuw hadden voorzien. Vooral het feit dat de software die is voortgesproten uit het werk van L&H nog steeds eerst het stemgeluid en de taal van zijn gebruiker moet 'leren', is een hoge horde.

Brussel

Eigen berichtgeving

Ronald Meeus

Lernout & Hauspie hoefde echt niet failliet te gaan, zei voormalig crisismanager Philippe Bodson eind vorig jaar in het weekblad Knack. De technologie was ten onrechte verkocht aan de Amerikaanse concurrent ScanSoft, het faillissement te lichtzinnig uitgesproken. "Als de rechtbank in Ieper L&H niet failliet had verklaard, stond het bedrijf waar ScanSoft nu staat: aan de top van de wereld inzake spraaktechnologie", zei Bodson.

De rechtbank had L&H in 2001, toen het bedrijf failliet werd verklaard, ook het concordaat kunnen toekennen. Een bedrijf dat onder die maatregel valt, krijgt een periode toegekend waarin de schuldeisers geen claim kunnen leggen op de schulden die het bedrijf aan hen heeft, en kan die periode dus gebruiken om weer boven water te raken. Maar op de korte tijd dat een concordaat duurt (zes maanden, mogelijk verlengbaar met nog eens die termijn) was de spraaktechnologie waaraan L&H destijds timmerde, en die nu dus in de producten van overnemer ScanSoft zit, nooit volwassen kunnen worden, zo blijkt uit verschillende indicaties.

"Ik kan de software sinds een jaar of twee geleden in professioneel opzicht gebruiken", zegt advocaat Michiel Van Buul, die in zijn advocatenkantoor de software van ScanSoft geïnstalleerd heeft. "De versies daarvoor had ik ook al uit persoonlijke interesse, maar daar kon ik hoogstens wat mee spelen."

Bovendien is het aandeel van L&H-basistechnologie in Dragon Naturally Speaking 8, de gisteren gepresenteerde nieuwste iteratie van de spraaktechnologie van ScanSoft, in de loop van de laatste jaren steeds kleiner geworden. Na de overname van de Ieperse spraaktechnologie in december 2001 kocht ScanSoft ook in september 2002 de spraaktechnologieafdeling van Philips (tijdens de hoogdagen nog de belangrijkste concurrent van L&H), in april 2003 kwam SpeechWorks erbij, later voegde ScanSoft er ook nog wat kleinere spelers aan toe, en deze week deed het bedrijf de strafste stoot van allemaal door zijn belangrijkste concurrent Nuance over te nemen. Het bedrijf, dat binnenkort zijn naam ook verandert in Nuance, is nu de absolute marktleider op het gebied van spraaktechnologie, met een marktaandeel van 85 procent.

Een oppervlakkige demo van de software toont bovendien aan dat ze ook nu nog bij lange na niet foutloos werkt. De juistheid van de dicteermodule is er in vijf jaar tijd stevig op vooruitgegaan, maar verwart een aantal stemcommando's met ingesproken tekst en het corrigeren van een foutief geïnterpreteerd woord is zodanig lastig dat de gebruiker het woord in die tijd al enkele malen had getypt. Bovendien is de software allesbehalve foolproof: dankzij instellingen diep in de menubalk moet de gebruiker kiezen tussen snelheid en accuratesse.

Het belangrijkste probleem is dat spraaktechnologie nog steeds niet de drempel heeft overwonnen die al gold ten tijde van Lernout & Hauspie: de dicteersoftware, die gesproken woorden omzet in een tekstverwerkingsbestandje, moet eerst 'leren' hoe de stem van zijn gebruiker klinkt en hoe hij zijn zinnen bouwt. De tijd waarbinnen de pc zo'n 'spraakprofiel' heeft aangeleerd, is in vijf jaar tijd van ongeveer een uur teruggedrongen naar zeven à tien minuten, maar de stap naar een volledig gebruikersonafhankelijke software is nog ver af. "We rekenen nog op drie tot vijf jaar", zegt marketingmanager Steven Steenhout van ScanSoft België.

Een andere toepassing van de software bestaat in het geven van stemcommando's om computers met het besturingssysteem Windows te besturen, en die is ondertussen wel volledig onafhankelijk van wie het programma gebruikt. Maar die module is eigenlijk alleen maar interessant voor mindervalide gebruikers: een muisklik is sneller gegeven dan een gebruiker commando's als 'maximaliseren' en 'tabblad' inspreekt (termen die hij meestal toch niet kent), en de muis moet hoe dan ook nog worden gebruikt om de microfoon te activeren.

Niettemin begint de technologie stilaan haar weg te vinden naar de consument. ScanSoft zegt dat zijn Dragon Naturally Speaking-suite ondertussen al meer dan 100.000 gebruikers heeft. Driekwart van de omzet die het bedrijf in Europa draait, komt van residentiële gebruikers, de andere 25 procent van professionelen en bedrijven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234