Zondag 29/05/2022

AnalyseAsiel en migratie

Staatssecretaris Sammy Mahdi krijgt opvangcrisis maar niet onder controle

Jonge asielzoekers bij het Klein Kasteeltje in Brussel. Beeld Tim Dirven
Jonge asielzoekers bij het Klein Kasteeltje in Brussel.Beeld Tim Dirven

Door een gebrek aan opvangplaatsen bleven de deuren van het Brusselse opvangcentrum Klein Kasteeltje gisteren voor het eerst gesloten voor een groep niet-begeleide minderjarigen. De kritiek op staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) neemt toe. ‘Het is aan hem om bijkomende noodopvang te voorzien. Als hij dat al niet kan, wie dan wel?’

TA

“Ik wilde zo vroeg mogelijk aankomen.” Daarom, vertelt Armel (16), was hij om vijf uur ’s ochtends na een korte, koude nacht achter de trappen van het Brusselse Noordstation naar het Klein Kasteeltje gewandeld. Drie jaar nadat hij zijn grootmoeder in Kameroen verliet (“slechte familiale omstandigheden”, mompelt hij vanachter zijn mondmasker) wil hij in België asiel aanvragen. Maar zijn recht op opvang krijgt hij die ochtend niet. Ook voor acht andere minderjarigen uit Afghanistan en een jongen uit Ivoorkust gaan de poorten te vroeg dicht. Volzet.

De noodgedwongen weigering van de minderjarigen door Fedasil - de organisatie die zich buigt over de asielopvang - is een dieptepunt, maar wel eentje dat zich al een tijdlang aankondigde. Al sinds november staan honderden migranten ’s ochtends aan te schuiven. Alleenstaande mannen weten op voorhand dat hun kans op opvang het kleinst is: als de rij voor families met kinderen en de groep niet-begeleide minderjarigen binnen is, zijn tegenwoordig de plaatsen op. Nu ook het aantal families toeneemt dat een aanvraag indient, werden gisteren voor het eerst ook minderjarigen weer de straat op gestuurd.

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V). Beeld EPA
Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V).Beeld EPA

“Het zit gewoon vol”, vertelt Melanie Zonderman van het platform Kinderen op de vlucht. Samen met andere burgerbewegingen ontfermt ze zich verderop over de geweigerde jongeren. Ze doen het papierwerk om een voogd te regelen, bellen rond voor een slaapplaats en zetten thee. “Op dit moment kan er simpelweg niemand meer bij”, zucht ze. “Het is aan de staatssecretaris om bijkomende noodopvang te voorzien. Als hij dat al niet kan, wie dan wel?”

Wraak

Het kabinet van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) wijst voor het gebrek aan plaats op een samenloop van omstandigheden. Door de operatie Red Kite vonden meer Afghanen dan normaal hun weg naar België, vanwege de coronacrisis moeten er voortdurend quarantaineplaatsen worden vrijgehouden, en ook de overstromingen in Wallonië betekenden een stevige streep door de rekening. De 1.200 bedden die normaal naar asielzoekers kunnen gaan, zijn er nu om slachtoffers van de waterramp op te vangen. Door de coronacrisis verloopt bovendien het terugsturen van niet-erkende asielzoekers bijzonder moeilijk.

Intussen zoekt Mahdi samen met Fedasil naar extra bedden. Sinds november kwamen er al 800 plaatsen bij, deze week waren dat er opnieuw een driehonderdtal. Dat laatste kwam vooral door uitbreidingen op bestaande locaties, zoals de opvangcentra in Leopoldsburg, Koksijde, Lommel en Geel. Al kunnen kandidaat-asielzoekers sinds kort ook terecht in de leegstaande legerkazerne in het Luikse Glons. Het doel is om daar uiteindelijke driehonderd personen tijdelijk te kunnen opvangen. “Al is het daar nu nog veel te vroeg voor”, vertelt Mieke Candaele van Fedasil. “Het ging om een administratief gebouw: eerst was er absoluut niks. Geen stromend water, geen sanitair, nul. Ook nu moet er nog veel gebeuren. Deze week zouden we tot zeventig mensen kunnen opvangen, tegen half januari willen we volledig klaar zijn.”

Jonge asielzoekers bij het Klein Kasteeltje in Brussel. Beeld Tim Dirven
Jonge asielzoekers bij het Klein Kasteeltje in Brussel.Beeld Tim Dirven

Door ongebruikte legerkazerners ter beschikking te stellen, kan Defensie dus een grote hulp betekenen voor de staatssecretaris van Asiel en Migratie. Maar die samenwerking liep in vorige opvangcrises toch opmerkelijk vlotter. Op de zeventig plaatsen in Glons na is de hulp van minister Ludivine Dedonder (PS) eerder karig, klinkt het binnen de regering. Bij CD&V zien ze in die beperkte bijdrage wraak voor de afhandeling van de hongerstakers deze zomer.

De vraag is wat de Franstalige socialisten daarbij te winnen hebben. De PVDA zit bovenop het dossier. Wijzen naar Sammy Mahdi als schuldenaar? Het zegt alleszins veel over de sfeer in de regering-De Croo.

Een bed voor Mahdi

Voor de oppositie is de opvangcrisis dan weer het bewijs dat Mahdi de teugels kwijt is. “In 2015 was er nog sprake van een Europese asielcrisis, maar daar kan hij nu niet op terugvallen”, zegt Kamerlid en Mahdi’s voorganger Theo Francken (N-VA). “Integendeel, dit heeft hij zelf georganiseerd. Hij zou de chaos in de asielopvang tegengaan, maar kan die belofte niet waarmaken.”

Ook bij de eigen diensten is de maat vol. Fedasil-medewerkers voeren vandaag actie en zullen een bed voor Mahdi’s kabinet plaatsen. “De afgelopen weken zijn we getuige geweest van taferelen die niet stroken met onze overtuigingen en beroepsethiek”, zeggen ze over dat statement. “Wij stellen vast dat de rechten van personen die om internationale bescherming verzoeken niet worden gerespecteerd, maar ook dat onze teams uitgeput zijn.”

Wat de negen minderjarigen betreft: die vonden gisteravond allemaal een plek om de nacht door te brengen. Al durft Zonderman van Kinderen op de vlucht niet te zeggen dat ze morgen niet weer zal moeten rondbellen, op zoek naar noodopvang. “Er zullen binnenkort opnieuw minderjarigen geweigerd worden. Ik zie niet waarom het opeens anders zou zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234