Dinsdag 27/09/2022

NieuwsInlichtingendiensten

Staatsveiligheid moet werken aan contacten in gevangenissen

De gevangenis van Sint-Gillis. Beeld Marc Baert
De gevangenis van Sint-Gillis.Beeld Marc Baert

Het Comité I, de toezichthouder van de Belgische inlichtingendiensten, hamert op een strikte opvolging van geradicaliseerde (ex-)gevangenen. De Staatsveiligheid moet investeren in betere contacten met welzijnswerkers binnen gevangenissen.

Jeroen Van Horenbeek

In Frankrijk ziet de Service national du renseignement pénitentiaire sinds 2017 toe op het leven in de gevangenissen. En dan vooral op zware misdaad en radicalisme binnen de gevangenismuren. De oprichting van de dienst kwam er na de terroristische aanslagen in Frankrijk in 2015 en 2016, waar verschillende ex-gevangenen bij betrokken waren.

Een nieuw rapport van het Comité I, dat woensdag achter gesloten deuren is voorgesteld in de Kamer, leert dat de toezichthouder het niet nodig acht om in België een gelijkaardige inlichtingendienst op te richten naast de Staatsveiligheid, de militaire ADIV en het antiterreurorgaan OCAD. De uitwisseling van informatie over geradicaliseerde (ex-)gevangenen door de verschillende bestaande diensten werkt volgens het Comité I. Niet perfect weliswaar, maar wel naar behoren.

Animositeit

Een van de verbeterpunten die het Comité I ziet, is dat de Staatsveiligheid meer moet investeren in haar contacten met de welzijnswerkers die actief zijn binnen de gevangenismuren.

In Vlaanderen gaat het dan in de eerste plaats om experts van het Vlaams departement Welzijn, die geradicaliseerde gevangenen begeleiden tijdens hun straf. In het rapport van het Comité I wordt aangegeven, door de Staatsveiligheid zelf, dat “een zekere animositeit” tussen de inlichtingendienst en deze welzijnswerkers de uitwisseling van informatie bemoeilijkt. De Staatsveiligheid “krijgt naar eigen zeggen geen feedback van hun contacten met gedetineerden”.

Het Comité I raadt de Staatsveiligheid aan om “een actieplan op te stellen voor een verbetering van de relaties met de sociaal-preventieve actoren in de gevangenis”. Dit moet ervoor zorgen dat het verzamelen van informatie vlotter verloopt en dat de Staatsveiligheid een beter panorama krijgt van het leven in de gevangenis. Omgekeerd moedigt het Comité I minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open Vld) aan geregeld infosessies te laten organiseren in gevangenissen, om iedereen bewust te maken van het belang van samenwerking met de Staatsveiligheid.

Gaten

Het Comité I haalt wetenschappelijk onderzoek aan waaruit blijkt dat maar een heel klein deel van de gevangenen met een jihadistisch verleden hervalt na een straf (minder dan 5 procent). Tegelijk waarschuwt de toezichthouder dat “één geval al zware gevolgen kan hebben”. Er wordt hierbij onder meer verwezen naar Benjamin Herman, de geradicaliseerde gevangene die tijdens zijn verlof in mei 2018 twee politievrouwen doodde in Luik. Op een totale gevangenispopulatie van zowat 10.700 Belgische gevangenen telden de veiligheidsdiensten in februari van dit jaar 136 gevangenen met een radicale achtergrond of een verleden als lid van een terroristische organisatie.

“Er is wel degelijk een open lijn, met de volgende kanttekening: de welzijnswerkers hebben een andere finaliteit dan de veiligheidsdiensten, zijnde hulpverlening aan de gedetineerden”, stelt de Staatsveiligheid in een schriftelijke reactie. “De Veiligheid van de Staat heeft alle begrip dat de klemtoon van welzijnswerkers niet ligt op veiligheid maar op het vertrouwen van hun cliënten.”

Minister Van Quickenborne vult aan dat “er sinds dit jaar in een aantal gevangenissen penitentiaire LIVC’s zijn voorzien. Dat zijn Lokale Integrale Veiligheidscellen waar informatie wordt uitgewisseld door alle diensten. Ook met de welzijnswerkers dus. We willen dit in elke gevangenis voorzien.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234