Zondag 14/08/2022

Achtergrond

Staking legt luchthaven volledig plat. Waarom wordt er vandaag gestaakt?

Reizigers komen aan op Brussels Airport. Alle vertrekkende vluchten van maandag zijn er geschrapt door de staking. Ook bij De Lijn en de NMBS is hinder mogelijk. Beeld Tim Dirven
Reizigers komen aan op Brussels Airport. Alle vertrekkende vluchten van maandag zijn er geschrapt door de staking. Ook bij De Lijn en de NMBS is hinder mogelijk.Beeld Tim Dirven

In Brussel wordt maandag veel volk verwacht voor een vakbondsmanifestatie voor meer koopkracht en tegen de hoge energieprijzen. Alle vertrekkende vluchten van Brussels Airport zijn geschrapt. Ook de dienstverlening van De Lijn en MIVB zal verstoord zijn. Volgens de NMBS zouden treinen wel normaal rijden. ‘Door de krapte op de arbeidsmarkt staan werknemers sterker.’

Lotte Beckers

Waarom wordt er gestaakt?

“De laatste weken horen we verhalen over mensen die op het werk douchen om thuis energie te besparen, of zelfs daar slapen omdat het te duur is elke dag over en weer te rijden met de auto”, vertelt Gina Heyrman van ABVV over de bagage-afhandelaars op de luchthaven van Zaventem. “Dat zijn mensen met, net als het veiligheidspersoneel, laagbetaalde jobs op moeilijke uren en een hoge werkdruk. Voor hen is de dalende koopkracht een zeer reëel probleem.”

De socialistische vakbond trekt daarom samen het de collega’s van ACV en ACLVB de Brusselse straten op. De manifestanten eisen een hoger minimumloon en structurele maatregelen om de hoge energieprijzen op te vangen. Daarnaast willen ze betere en betaalbare openbare diensten zoals kinderopvang. Doorn in het oog is ook de loonnormwet, die de onderhandelingsmarge over de lonen beperkt. “Iedereen moet kunnen leven van zijn werk”, zegt Marie-Hélène Ska van het ACV.

Waar wordt hinder verwacht?

Er wordt verwacht dat deze nationale actiedag behoorlijk wat volk op de been zal brengen en dat daardoor de dienstverlening van De Lijn en MIVB verstoord zal zijn. Treinen zouden wel normaal rijden, maar de NMBS roept reizigers op om wegens de verwachte drukte de spitsuren te vermijden. “Het is natuurlijk afwachten hoeveel spoormedewerkers afzakken naar de manifestatie”, zegt Heyrman.

De socialistische overheidsvakbond ACOD heeft een stakingsaanzegging ingediend, waardoor het personeel van scholen in Vlaanderen en Brussel kan meestaken. In Gent zal het onderwijspersoneel in de voormiddag aan de Stadshal manifesteren. De Vlaamse werkgeversorganisatie Voka, die de staking ‘onnodig’ en ‘onverantwoord’ vindt, vreest voor aanzienlijke hinder: “Een rondvraag leert dat sommige bedrijven in de privésector erg hard getroffen zullen worden en de productie gedwongen zullen stilleggen.” Volgens de vakbonden hebben zij daarover geen signalen ontvangen.

De grootste stakingsbereidheid wordt verwacht bij het veiligheidspersoneel van G4 en de bagageafhandelaars op Brussels Airport. “We zullen maandag alle vertrekkende vluchten schrappen, want we kunnen de veiligheid van de passagiers en het personeel niet verzekeren”, zo meldt Brussels Airport aan VTM NIEUWS. Er bleken nog minder personeelsleden van beveiligingsfirma G4S de veiligheidsscreening te zullen bemannen dan verwacht. Daardoor dreigden de wachttijden nog langer op te lopen dan de geschatte acht uur, en werd de beslissing genomen om alle vertrekkende passagiersvluchten te annuleren.

In een persbericht spreekt Brussels Airport van een “geval van overmacht, waardoor het niet mogelijk is de operaties in alle veiligheid uit te voeren”. Er kunnen wel passagiersvluchten landen en ook vrachtvluchten zijn mogelijk.

Bij Brussels Airlines, de grootste speler op de luchthaven, valt voorlopig enkel te horen dat ze op de hoogte zijn gesteld door Brussels Airport. “We zijn nu het vluchtplan aan het herbekijken”, zegt woordvoerster Kim Daenen.

De voorbije dagen nam het aantal geannuleerde vluchten gestaag toe. Zondag in de vooravond was er al sprake van zowat 70 procent van de oorspronkelijk geplande vluchten van maandag die geannuleerd waren. In totaal waren er ongeveer 440 vluchten geprogrammeerd, zowel vertrekkende als aankomende.

Luchtvaartmaatschappij TUI fly leidde al een groot deel van haar vluchten om naar de regionale luchthavens van Oostende, Antwerpen en Luik, en doet dat nu voor twee extra vluchten naar Oostende. Ook verplaatst TUI Fly twee vluchten naar dinsdag. “We annuleren geen vluchten. Ons doel is om alle reizigers op hun bestemming te krijgen”, zegt woordvoerster Florence Bruyère.

TUI voorziet bustransfers tussen Brussels Airport en de alternatieve regionale luchthavens. Gelet op de beperkte buscapaciteit vraagt TUI zijn passagiers echter ook om zich te laten brengen naar de alternatieve luchthavens en zo Brussels Airport te vermijden.

In de luchtvaart belooft het alleszins een verhitte week te worden: vanaf vrijdag begint het Belgische cabinepersoneel van Ryanair aan een driedaagse staking voor betere werkomstandigheden.

Bussen en trams De Lijn en MIVB

De Lijn waarschuwt voor hinder in heel Vlaanderen voor de dienstverlening door bus en tram. Globaal genomen zal 60 procent van de bussen van De Lijn rijden. Bij de trams gaat het om 40 procent.

Op het Gentse stadsnet rijdt 60 procent van de bus en trams. In Antwerpen is dat 50 procent. Verder rijdt 40 procent van de kusttrams. Ook het MIVB-net in Brussel zal sterke hinder ondervinden, klinkt het.

Extra treinen NMBS

De NMBS zal maandag een aantal extra treinen inleggen voor de verwachte drukte door de vakbondsbetoging in Brussel.

Autoverkeer in Brussel

De betoging volgt de traditionele noord-zuidas in Brussel en dus zal er ook hinder voor het verkeer zijn. De politie in Brussel waarschuwt voor verkeershinder vanaf 9.30 en raadt bestuurders aan om het centrum te vermijden.

Luchthaven van Charleroi

Ook de luchthaven van Charleroi verwacht mogelijke verstoringen en roept reizigers op minstens drie uur voor vertrek aanwezig te zijn. Op de luchthavens van Oostende en Deurne wordt geen hinder verwacht. Zij zullen zelfs extra vluchten opvangen.

De haven van Antwerpen verwacht mogelijk een impact van vakbondsacties, maar heeft er preventief rekening mee gehouden in zijn havenplanning, klinkt het.

Openbare sector

Ook in de openbare sector zal de dienstverlening verstoord zijn. De loonnormwet is niet rechtstreeks van toepassing op de ambtenaren, maar zij worden ook getroffen door de dalende koopkracht.

Verder wordt hinder verwacht bij sommige stadsdiensten. In Brussel is de afvalophaling mogelijk verstoord. De stad Antwerpen verwacht ook hinder bij de stadsdiensten. De huisvuilophaling is er maandag niet verzekerd en de recyclageparken zijn gesloten. Ook bij de kinderopvang zijn acties mogelijk: de ouders werden op voorhand verwittigd. Voor andere stadsdiensten blijft de impact onduidelijk.

Personeelstekort

Drie weken geleden legden de openbare diensten al het werk neer, waarbij ze ook onder meer maatregelen eisten tegen de dalende koopkracht. De algemene sociale onrust is wellicht ook te verklaren door personeelsschaarste, zegt arbeidsmarktexpert Sarah Vansteenkiste (KU Leuven). “Neem nu de luchthaven: de afgelopen twee jaar hebben de medewerkers daar moeten inboeten op loon, maar zij zien nu de vraag weer aantrekken. Het personeelstekort leidt niet alleen tot een hogere werkdruk, ze weten ook dat er extern veel vacatures zijn. Dat versterkt hun onderhandelingspositie.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234