Donderdag 26/05/2022

Sterven op de latten is moeilijk

Skiën is plezierig. Maar is het ook gezond? In minder dan een week tijd verongelukten twee beroemdheden ergens op de ski's. Sonny Bono, de mannelijke helft van het destijds legendarische duo Sonny and Cher, kwam maandagavond om het leven in een skioord nabij Lake Tahoe, op de grens tussen Nevada en Californië. Op nieuwjaarsnacht liet Michael Kennedy het leven toen hij tijdens een spelletje op de latten tegen een boom kwakte. Is skiën levensgevaarlijk of hebben Kennedy en Bono gewoon pech gehad?

Zowel het ongeval van Kennedy als dat van Sonny Bono heeft alles weg van het eeuwige cliché: skiër kijkt achterom en belandt tegen boom. Volgens de sheriff van Douglas County in Nevada was Sonny maandagavond niet teruggekeerd van een skipartij op de hellingen van de Heavenly Ski Resort, een bekend skioord. De doodsoorzaak was volgens de sheriff nog niet duidelijk. Een zegsman van de vroegere popster - de laatste jaren genoot hij vooral bekendheid als politicus - kwam met de uiteindelijke verklaring: Sonny was afgeweken van de piste, tegen een boom gebotst en daarna schielijk overleden. Het meest voor de hand liggende ski-ongeval zult u denken, goed bekend van stripverhalen, maar volgens kenners toch uiterst zeldzaam.

Want skiën is bijlange niet zo gevaarlijk als het wel lijkt. Dat beweren althans de statistieken. Volgens Ingrid Van Wateghem bij Europ Assistance is het jaren geleden dat er nog eens een Belgisch skiër overleed als gevolg van het beoefenen van de sport. "Wij kunnen ons geen enkel geval herinneren tijdens de laatste acht jaar", verzekert Van Wateghem. "Er waren vorig jaar in de periode tussen 1 januari en 30 april 86 ongevallen waarbij ziekenhuisopname nodig was. Alles samen kregen we te maken met ongeveer achthonderd ongevallen waarvoor een beroep werd gedaan op onze diensten. De meeste ongevallen gebeuren bij het begin van de vakantieperiode of op het einde. De eerste omdat de mensen zich zo erbarmelijk slecht voorbereiden op een skivakantie, de andere omdat ze denken het skiën voldoende onder de knie te hebben en risico's nemen."

Enige voorbereiding is niet besteed aan Solange Blondé, een kranige 53-jarige vrouw die ieder jaar zonder fout de latten aanbindt. Ze doet het al achttien winters en blijft zweren bij de jaarlijkse sneeuwpret, ondanks de risico's op kleinere accidentjes. "Ik ben allesbehalve sportief, ik richt het hele jaar niks uit op sportief gebied, hoogstens fiets ik een keertje naar de bakker. Zonder tegenwind, anders begin ik er niet aan. Ik turn niet, ik jog niet, ik wandel niet, ik werk niet aan mijn conditie. Toch sta ik tijdens een skivakantie van 's morgens vroeg tot 's avonds laat op de piste. Het is gewoon een passie. En met de jaren wordt het er niet minder om."

Veel gevaar kan Blondé in de skipret niet ontdekken. Van skiën ga je trouwens hoogst zelden dood, dat staat vast. Ergens een bot breken daarentegen is dagelijkse kost. "Zolang je maar niet van de pistes afwijkt vallen de gevaren wel mee", ondervond ze. Ooit waren haar man en dochter urenlang vermist toen ze van de platgetreden skibanen afweken en verdwaalden. "Hadden ze toen hun weg niet teruggevonden, dan waren ze waarschijnlijk nooit teruggekeerd. Het kan koud zijn in de bergen."

Maar ook op de pistes gebeuren natuurlijk ongevallen, al blijft het leed doorgaans beperkt tot wat schrammen en hier en daar een breuk. "Twee jaar geleden werd ik van de latten gelopen door een skiër die in volle vaart de helling afstoof", herinnert zich Blondé. "Vluchtmisdrijf, want toen ik goed en wel bekomen was van de slag, was de dader al in het gewoel verdwenen. Ik hield er een knieletsel aan over en werd geopereerd. Maar dat zal me zeker niet beletten om bij de eerstvolgende gelegenheid opnieuw de sneeuw op te zoeken."

Zoon Sigfrid, die sedert zijn achtste elk jaar trouw op de latten staat, vindt het grootste gevaar de skiërs die de voorrangsregels negeren: "Iemand die lager skiet op de helling heeft altijd voorrang - zo kan je altijd vooruit blijven kijken - en wie van rechts komt heeft voorrang. Al te vaak moet je vaststellen dat die voorrangsregels aan de skilaarzen worden gelapt. Met alle gevolgen van dien. Ook snowboarders halen vaak gevaarlijke toeren uit. Vorig jaar nog zag ik iemand met een snowboard een meisje van drie onderuit vlammen. Ze hebben de vader van dat kind moeten tegenhouden of hij beging een ongeluk. De meeste pistes worden trouwens alsmaar drukker, wat het risico op een botsing steeds groter maakt."

Heel wat skiliefhebbers wijken daarom uit naar minder bevolkte oorden, soms in de Verenigde Staten en Canada, waar vooral veel plaats is en waar de prijzen meestal niet zo hoog liggen. "Wij hebben vorig jaar enkele mensen moeten repatriëren uit de VS", bevestigt Van Wateghem van Europ Assistance. "Anderen trekken naar nieuwe oorden als Slovenië of Bulgarije. We hadden zelfs iemand die tijdens de zomer in Spanje was gaan skiën, in de Sierra Nevada. Die ging 's morgens skiën en 's namiddags op het strand bruinen."

Een bijkomende oorzaak van nogal wat skileed is de voortschrijdende vergrijzing van de skiërs. Eenmaal de microbe te pakken geraak je er niet meer zo makkelijk van af: eens een skiër, altijd een skiër. Bij Europ Assistance ondervonden ze ook dat alsmaar meer oudere mensen zweren bij skiplezier. "Er is volgens sommigen sprake van een echte tendens", bevestigt Van Wateghem. "Maar of dat leidt tot opmerkelijk meer ongevallen is zeer de vraag. Niet lang geleden moesten we per helikopter een dame van 79 van de top van een piste evacueren omdat ze gevallen was en een breuk van haar dijbeenkom had opgelopen. Maar dat soort extreem oude mensen op de latten is eerder uitzondering dan regel."

"Ik zou het skiën niet meer kunnen missen", zegt Blondé. "Elk jaar wacht ik op het moment dat ik kan vertrekken. Dat zal ook zo blijven de volgende jaren. Hoe ouder we worden, hoe langzamer we skiën. Oudere mensen zijn een stuk rustiger op de pistes en veroorzaken dus ook minder ongevallen." Frans Steenhoudt

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234