Vrijdag 30/09/2022

Steve jobs krijgt vinger in de pap bij tekenfilmgigant dankzij overname van pixar

Met Steve Jobs kan Disney rekenen op een man die het altijd veranderende landschap van technologie, communicatie en entertainment beter dan wie ook begrijpt

Disney heeft in de Apple gebeten

De overname van Pixar door Walt Disney Company is het begin van een nieuw tijdperk in de animatiefilm. En van een nieuwe loopbaan voor Steve Jobs, de man achter Pixar en Apple.

Steve Jobs, de stichter van Apple Computers, staat in Guiness World Records. Niet omdat hij in de voorbije dertig jaar zoveel technologische vernieuwingen op zijn naam heeft gezet, maar omdat hij bij Apple welgeteld 1 dollar per jaar verdient. Spaar uw medelijden. Jobs, die ook nu hij de vijftig gepasseerd is nog graag trendy zwart draagt, verdient meer dan voldoende aan zijn aandelen van Apple, dat dit jaar in april dertig kaarsjes uitblaast. Zijn banksaldo stijgt naarmate Apple winst maakt en dankzij de iPod is dat tegenwoordig geen probleem.

Maar Steve Jobs houdt zich niet alleen bezig met Apple. In 1986 kocht hij van George Lucas, de producer van Star Wars, een bedrijfje dat zich toelegde op met de computer gemaakte animatiefilms: Pixar. In het afgelopen decennium is dat uitgegroeid tot een echte melkkoe, die zes van de grootste hits van de voorbije jaren heeft voortgebracht, waaronder Toy Story, Finding Nemo, Monsters Inc. en The Incredibles.

En nu komt het mooiste: dinsdag werd bekend dat Walt Disney Company 7,4 miljard dollar neertelt voor Pixar. Jobs, die meer dan de helft van de aandelen van Pixar bezit, is dus in een klap ongeveer 4 miljard euro rijker geworden. Niet slecht voor iemand die zijn universitaire studie stopzette omdat hij zich verveelde en dan maar avondlessen ging volgen in de nieuwe computertechnologie, bij een plaatselijk bedrijf dat Hewlett-Packard heette. De rest van het verhaal is geschiedenis: Jobs en een vriend, Stephen Wozniak, begonnen in de garage van zijn ouders in Silicon Valley aan computers te prutsen. Apple werd geboren.

Jobs pad bij Apple liep niet altijd over rozen, want in 1985 werd hij aan de deur gezet en als CEO vervangen door John Sculley, een gewezen topman van Pepsi-Cola. Maar tien jaar later smeekte Apple, dat op de rand van de ondergang stond, hem terug te komen. Dat deed hij en sindsdien gaat het weer goed met het bedrijf uit Cupertino. Heel goed zelfs.

Jobs heeft zichzelf altijd als een outsider in Silicon Valley beschouwd en Apple is dat ook: zijn computerplatform blijft een dwerg vergeleken met Microsofts Windows. Toch is Jobs erin geslaagd Apple te redden, eerst door de succesvolle iMacs op de markt te brengen, computers met een coole look die eerst de grafische ontwerpers aanspraken en daarna iedereen die 'anders' wilde zijn en zich herkende in Apples slogan 'Think Different'.

Toch heeft Apple zijn recente successen niet aan computers te danken maar aan de iPod en diens opvolgers, de mini en de nano. En daarbij gaat het minder om de toestelletjes zelf dan om het geniale idee van Jobs om de consumenten de kans te geven muziek en nu ook steeds meer video van het net te downloaden.

Het koninginnenstuk van die strategie is iTunes, de downloadsoftware van Apple. Terwijl de gevestigde platenmaatschappijen in de aanval gingen tegen het downloaden van muziek deed Jobs zijn best om het te bevorderen. Hij heeft giganten als Sony BMG en Warner Music verslagen, die zich te lang blind hebben gestaard op hun dalende cd-verkoop. In het laatste kwartaal van 2005 verkocht Apple wereldwijd 14 miljoen iPods, goed voor een omzet van meer dan 5 miljard dollar. ITunes is nu doorgedrongen tot 14 procent van alle regelmatige internetgebruikers.

Er zijn al tientallen boeken over Steve Jobs geschreven, maar nu de deal met Disney rond is, zullen er nog meer volgen. Jobs wordt niet alleen de grootste privé-aandeelhouder van Disney, maar krijgt ook een plaatsje in de raad van bestuur. In het land van Mickey Mouse doen zelfs geruchten de ronde dat de huidige voorzitter, gewezen senator George Mitchell, volgend jaar zou worden opgevolgd door Jobs.

Pixar en Disney zijn allesbehalve vreemden voor elkaar. Nog voor het tien jaar geleden met Toy Story zijn eerste hit scoorde, lag Pixar al voor een stuk in bed met de Muis. Disney leverde de helft van de financiering van de projecten van Pixar en zorgde voor hun promotie en distributie. De samenwerking was in het voordeel van beide partijen: Disney heeft een ongeëvenaard marktbereik, zeker bij het jonge publiek, om Pixars producten aan de man te brengen. Het mag de merchandising van Pixars personages voor zijn rekening nemen, gebruikt ze in zijn pretparken en krijgt een deel van de winst.

Die winst is niet te verwaarlozen. In de voorbije tien jaar is Pixar een hitfabriek geworden, met zes films die wereldwijd meer dan 3,2 miljard dollar in het laatje hebben gebracht. Het heeft Disneys legendarische tekenfilmstudio's zelfs overschaduwd. De laatste succesvolle tekenfilm van Disney, Tarzan, dateert van 1999, en de eerste ernstige poging tot computeranimatie, Chicken Little, was een teleurstelling.

Ondanks de goede samenwerking is aan de huidige bruiloft twee jaar gekibbel voorafgegaan. Het klikte opeens niet meer tussen Jobs en Michael Eisner, de gewezen gedelegeerd bestuurder van Disney. De onderhandelingen over de vernieuwing van het contract tussen de twee ondernemingen (dat in juni verstrijkt wanneer Pixar Cars uitbrengt) sprongen vorige zomer af. Maar in de herfst vertrok Eisner bij Disney en werd hij opgevolgd door de huidige CEO, Robert Iger, die zijn best deed om de ruzie bij te leggen.

Nu heeft hij meer gedaan dan dat. In het begin van de maand kwam er een eerste hint, toen Iger op een conventie van Apple samen met Jobs op het podium verscheen om aan te kondigen dat de televisieprogramma's van ABC, de keten die deel uitmaakt van Disney, binnenkort gedownload kunnen worden op de iPod. Er broeide iets, zoveel was duidelijk. Nu weten we ook wat dat was.

De grote vraag blijft wie het meeste voordeel haalt uit de net aangekondigde overname, Jobs of Iger? Om je weg te vinden in het altijd veranderende landschap van de technologie, de communicatie en het entertainment heb je meer nodig dan de glimlach van Mickey Mouse en een handvol feeënstof. Met Jobs als bestuurder kan Disney rekenen op de man die het veranderde digitale DNA van de sector beter dan wie ook begrijpt.

Bovendien kan Disney door de overname van Pixar zijn eigen animatieafdeling, die al jaren in een neerwaartse spiraal zit, nieuw leven inblazen. Volgens sommige waarnemers is dit zelfs een bekentenis van Disney dat het ondanks zijn eerbiedwaardige palmares in de animatiefilm, die teruggaat tot Mickey, Minnie, Pluto en Bambi, niet meer kan volgen. Het moet niet alleen de duimen leggen voor Pixar maar ook voor de successen van een andere concurrent, Dreamworks SKG, de makers van de Shrek-films. Dreamworks werd trouwens onlangs zelf opgeslokt door Paramount, een onderdeel van Viacom.

Jobs, een man met uitgesproken meningen, zal geen toeschouwer spelen bij Disney, dat hij in de voorbije jaren meer dan eens in het openbaar onder vuur heeft genomen en zelfs bespot omdat het successen als Lion King tot de laatste druppel uitmolk. Nu wordt hij zelf misschien een mediabaron in Hollywood. Zo vreemd is dat niet, want als grote baas van Pixar heeft hij al een flinke vinger in de pap. De revolutie van de iPod heeft zijn invloed alleen maar versterkt.

De mensen die hem kennen, zien Jobs echter niet meteen als de grote man van Hollywood. Zijn echte genie ligt immers in het domein van de technologie. Jobs is een man die technologische grenzen verlegt, nieuwe mogelijkheden ziet en de kunst verstaat om ze om te zetten in producten die verkopen. Bovendien zijn sommige fans van Pixar bang dat de creativiteit van zijn animators verstikt zal worden wanneer ze deel uitmaken van de grote Disneyfamilie.

Wat de toekomst ook mag brengen, dit is ongetwijfeld een heel bevredigend moment voor de trouwe fans van Jobs en Apple, die zo lang door de club van Microsoft zijn uitgelachen. Bestaat er dan toch rechtvaardigheid?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234