Dinsdag 16/08/2022

STIJN VAN DE VOORDE

Stijn Van de Voorde is te horen op Studio Brussel en elke woensdag te lezen in Cult.

Precies zeventig jaar geleden trouwde Adolf Hitler met Eva Braun. Amper 24 uur later (op 30 april) pleegde het koppel zelfmoord in de comfortabele Führerbunker in Berlijn. Daarna werden ze samen verbrand, begraven, opgegraven en opnieuw begraven. Dat klinkt romantischer dan het in werkelijkheid was. Showbizzfiguren hebben niet altijd de gewoonte om langer getrouwd te blijven dan strikt noodzakelijk, maar dit was uitzonderlijk kort. Britney Spears en jeugdvriend Jason Alexander hielden het 55 uur vol. Zelfs Dennis Rodman en Carmen Electra (negen dagen), Drew Barrymore en barman Jeremy Thomas (42 dagen), Nicolas Cage en Lisa Marie Presley (107 dagen), en Ann Lemmens en Sean Dhondt (141 dagen) bleven langer in de echt verbonden.

Toch trouwde Hitler niet zomaar met zijn zatte botten in een kapel in Las Vegas. Spijtig, want dat was fantastisch geweest voor het verhaal. Of het zou de dictator op zijn minst toch wat menselijker hebben gemaakt. Adolf en Eva werden op het einde niet uit elkaar gedreven door paparazzi, managers of een verkeerd verstuurde kinky sms. Ze hadden simpelweg geen andere optie. De enige keuze die hen op dat ogenblik nog restte, bleek cyaankali of een lynchpartij door de Sovjet-Russische troepen.

Ze kozen voor het eerste, de korte pijn. Een zeer letterlijke interpretatie van 'tot de dood ons scheidt'. Het feit dat Hitler op een uitzichtloos moment toch nog op één knie ging voor de liefde van zijn leven, maakt hem op de valreep een verrassend romantische labbekak. Een egocentrische, door grootheidswaan gedreven massamoordenaar die de laatste uren van zijn leven graag getrouwd wil doorbrengen. De bad guy die op het einde zijn kar op een sprookjesachtige manier keert, zoals Gru in Despicable Me. Dat spreekt de mensen aan.

Al is de kans klein dat Seal of John Legend het liefdesverhaal ooit bezingen in een gevoelige ballade. 'The Ballad of Lea and Paul' (The Choice) of 'The Ballad of John and Yoko' (The Beatles), daar luisteren we met plezier naar. 'The Ballad of Adolf and Eva' maakt geen kans in de hitlijsten. De uitvoerder krijgt in het beste geval een kittig opiniestuk van Michael Freilich. Tragische liefdesverhalen doen het in het algemeen altijd goed. Romeo en Julia, Frank en Simonneke en Rihanna en Chris Brown geven ons het gevoel dat we op amoureus gebied nog niet zo slecht bezig zijn.

Rose en Jack lieten één keer een auto op het benedendek van de Titanic aandampen, voor ze één werden met de Noord-Atlantische Oceaan. Bevriezen en verdrinken is niet cool, maar als twee teerbeminden het samen meemaken, lijkt het plots minder afschuwelijk. Het verhaal van Adolf en Eva is op een bepaalde manier even intens als dat van Rose en Jack, maar we krijgen er geen kiekenvlees van. Ik denk dat het te maken heeft met het feit dat Hitler verantwoordelijk is voor de dood van miljoenen onschuldige mensen. Zoiets valt nooit in goede aarde bij de algemene publieke opinie.

Toch is het aantal boeken dat verschijnt over het uitzonderlijke liefdesleven van der kleine Rädelsführer moeilijk bij te houden. Vroeger raakte niet elk manuscript rond dit thema gepubliceerd of vertaald, maar zodra de grote uitgeverijen beseften dat er een markt voor bestond, hield geen leger hen nog tegen. Er was de affaire met zijn nicht en de mogelijke verloving met Erna Hanfstaengl, maar dat zijn slechts goed gedocumenteerde speculaties. Uiteindelijk willen we vooral proberen te begrijpen wat een braaf 17-jarig meisje in een 40-jarige megalomane monocraat met een Charlie Chaplin-snorretje zag. Via de vrouw leer je de man kennen, zegt men weleens.

Hitler is (in deze tijd) de verpersoonlijking van het kwaad. We weten wat hem ideologisch boeide. Er bestaan voldoende opnamen van veel te lange speeches waarin hij zijn scheve opinie over een sterk Duits Rijk in klare en duidelijke taal in een grote microfoon schreeuwt. Misschien willen we ook weten wat hem op hartstochtelijk of erotisch vlak boeide. Jammer genoeg is der Teppichfresser daar in zijn speeches nooit expliciet op ingegaan. Hij was op dat ogenblik al voldoende opgewonden om totaal andere redenen.

In de meer recente romans wordt er bij gebrek aan bewijsmateriaal vooral gefantaseerd over hen. In The Zone of Interest (2014) beweert Martin Amis bijvoorbeeld dat Hitler en Eva de liefde bedreven met hun kledij aan. In hetzelfde jaar schrijft Jane Thynne precies het tegenovergestelde in A War of Flowers. Eva Braun zou ooit bij een foto van een zetel in het verblijf van Hitler gezegd hebben dat we "niet wilden weten wat er zich daarin allemaal had afgespeeld". Dat willen we dus blijkbaar wél allemaal weten. Waarschijnlijk ligt de waarheid ergens in het midden. Half aangeklede geslachtsgemeenschap tussen een gedesillusioneerde Fräulein en een tirannieke Fritz. Fuhrerious. Ik ga mij daar twee minuten iets bij proberen voorstellen. En dan nooit meer.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234