Vrijdag 19/08/2022

Stralende toekomst voor LED-licht

BRUSSEL

Het lichtpeertje dat u nu nog thuis in de lamp draait, wordt binnenkort vervangen door een kleurrijke, milieuvriendelijke LED-lamp. Daar valt heel wat voor te zeggen, want eens u ze hebt ingedraaid gaan ze liefst dertig tot veertig jaar mee. Heel wat lichtfabrikanten, zoals Philips en Osram, varen wel bij die overgang. Berichten uit een industrie waar een gigantische boom voor de deur staat.

De Duitse technologiegigant Siemens wil zijn dochterbedrijf Osram, de tweede grootste lichtfabrikant ter wereld, eind dit jaar nog op de beurs brengen. De gedeeltelijke verkoop van het bedrijf - 50 procent blijft in eigen handen - is de eerste stap in een plan om allianties en overnames aan te gaan. Zeker de markt voor LED-lampen belooft een stevige groei.

Osram is niet de enige lichtfabrikant die momenteel wind in de zeilen heeft dankzij de opkomst van LED-lampen. Ook wereldwijd marktleider Philips vertelde begin februari dat vooral Philips Lighting, een van de business units van het bedrijf met hoofdzetel in het Kempische Turnhout, voor een groei binnen het bedrijf zorgde. De afdeling zag een omzetgroei van 37 procent in zijn resultaten voor het laatste kwartaal van 2010. Het is een wereldwijd fenomeen: ook de Amerikaanse lampenfabrikant Cree en de Japanse groep Panasonic, die eveneens lampen in zijn productcatalogus heeft, doen gouden zaken.

Die groei realiseren ze natuurlijk niet meer door klassieke gloeilampen te verkopen. Klassieke lichtproducten worden stilaan uitgefaseerd en vervangen door digitaal licht uit een zogeheten Light Emitting Diode (LED). Lichtdiodes, het materiaal waarop LED’s werken, zijn een soort van elektronische minigloeilampjes die vervaardigd zijn uit siliconen en dus geen gloeidraad nodig hebben om te worden aangestoken. Dat geeft heel wat voordelen: ze verhitten bijna niet, verbruiken veel minder elektriciteit dan een klassieke gloei- of halogeenlamp, kunnen licht afgeven in verschillende kleuren, en gaan veel langer mee dan een gewone lamp. Gemiddelde LED-lampen hebben een levensduur van ongeveer 35.000 tot 50.000 uur, goed voor dertig tot veertig jaar gebruik. Ter vergelijking: een klassieke gloeilamp houdt het maar 8.000 uur vol.

Tikkeltje te duur

Dus waarom dumpen we niet allemaal snel de klassieke gloeilamp voor zo’n energiezuinige, kleurrijke, onverwoestbare LED? Omdat ze op dit moment nog net dat tikkeltje te duur zijn om echt in elk lichtarmament in huis te worden ingedraaid. Er bestaan ondertussen al LED-lampen met een doodgewoon Edison-schroefsysteem, die u dus gewoon in de plaats van een klassiek peertje kunt indraaien, maar die hebben nog een winkelprijs tussen 20 en 60 euro - iets te prijzig voor elke consument. Die hogere prijs is er niet alleen omdat ze uit silicium zijn gemaakt, maar ook omdat er een elektronische component in de basis zit die de lichtdiodes moet vertellen dat ze licht moeten afgeven wanneer de oude lichtknop wordt ingeschakeld, en dat het ‘wit’ licht moet zijn, net zoals bij een gewone lichtpeer. Ook tafel- en sfeerlampen met LED-licht, al dan niet vergezeld van een afstandsbediening waarmee de lichtsterkte en de kleur kunnen worden bijgesteld, blijven hangen in een stevige nichemarkt omwille van hun voorlopig nog hoge prijs.

“Op dit moment is het prijsverschil tussen een LED-lamp en een traditionele gloeilamp nog iets te groot”, zegt Peter Olofsen van het Nederlandse beursanalistenbureau Kepler Research. “Maar de prijzen van LED’s gaan stevig naar beneden: hun componentenprijs daalt op dit moment met 20 tot 25 procent per jaar.”

Lichttoren

Momenteel zit de grootste groeipool voor LED-verlichting nog in de professionele markt, waar ze ook haar eerste toepassing vond. Dat was al in de jaren ’80, toen de lampjes werden ingebouwd in allerhande elektronicatoestellen als tv’s, cd-spelers en afstandsbedieningen. Ze dienden als indicator: om aan te geven dat de toestellen in kwestie aan, uit of in standby stonden. Pas veel later, aan het begin van deze eeuw begon men LED’s ook te gebruiken voor straat- en evenementenverlichting. Het Christusstandbeeld dat uittorent boven Rio de Janeiro en het jaarlijkse Oktoberfest in München worden bijvoorbeeld verlicht door reusachtige LED-schijnwerpers van Osram. En de befaamde Lichttoren in Eindhoven, een gebouw dat vroeger als ijkpunt diende om de Philipsfabrieken te herkennen maar nu een woon- en kantorenblok is, werd in 2009 door het Nederlandse concern volledig uitgerust met LED’s.

Vooral dankzij die grotere commerciële toepassingen zijn LED’s vandaag goed voor een jaarlijkse wereldwijde omzet van zo’n 5,3 miljard euro op een totale verlichtingsmarkt die tussen de 40 en 45 miljard euro waard is. Maar de echte marktexplosie moet nog komen: volgens het Amerikaanse studiebureau Next Gen Research zal LED-verlichting, samen met nieuwe vormen als organische LED’s (OLED), tegen 2013 al goed zijn voor 23 miljard euro aan inkomsten.

“De professionele markt is op dit moment goed voor 70 tot 75 procent van de totale verkoop in LED-verlichting”, zegt ING-analist Sjoerd Ummels. “Die markt is ook veel minder prijsgevoelig dan de retailmarkt: er wordt bij de aankoop ook gelet op het feit dat LED’s over een veel langere termijn meegaan. De consumentenmarkt groeit ook, maar die heeft veel meer tijd nodig.”

Groene technologie

Consumententoepassingen moeten de motor van die groei worden, denken kenners. De componentenprijs van LED-lampen gaat namelijk stevig achteruit, waardoor ze binnenkort, zeker gezien de levensduur, een interessant alternatief voor de klassieke lamp zullen worden. Ook het feit dat ze, met hun tot 70 procent lagere energieverbruik, beduidend groener zijn, maakt het interessant om ze van overheidswege te stimuleren. De Amerikaanse president Barack Obama vaardigde in 2009 al een stimulusregeling uit voor Amerikaanse fabrikanten van LED-lampen. Wat ook helpt is dat overheden de oude gloeilamp zo snel mogelijk uit de winkelrekken willen, zodat consumenten per definitie naar een spaarlamp of een LED-lamp worden gestuurd.

En ook in het gebruiksgemak zijn er tal van voordelen. LED-lampen zijn eigenlijk informaticaproducten: ze kunnen rechtstreeks worden aangesloten op een elektronisch apparaat dat hen vertelt wat ze moeten doen. “LED’s kunnen, in tegenstelling tot gewone gloeilampen, worden gestuurd”, zegt Olofsen. “De richting van hun licht en hun helderheid kan worden bijgestuurd, je kunt hun kleur veranderen, enzovoort. En dat allemaal vanop één centrale plaats. Vandaar dat ze zo snel populair werden in de verlichting van hotels en winkels.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234