Dinsdag 16/08/2022

Stuttgartis pedalen kwijt

Waarom de Duitsers te ver gaan in hun antidopingextremisme

Het Duitse organisatiecomité van het WK Wielrennen heeft zelf aan het gerechtshof van Stuttgart gevraagd om na te gaan of het wereldkampioen Paolo Bettini de start kan weigeren omdat die het vertikt een antidopingcharter van wereldbond UCI te ondertekenen. Bettini zal zondag wellicht aan de start verschijnen, maar het nieuwe incident tekent hoe surrealistisch Duitsland met doping omgaat. Er is sinds gisteren ook een term voor: het Duitse antidopingextremisme.

Door Sven Spoormakers in Stuttgart

In Duitsland willen ze met hun wereldkampioenschap een Neuanfang, een nieuw begin, betekenen. Vandaar hun haast pathetische leuze op grote spandoeken langs de weg: 'Bleib sauber - live clean!' Van doping moeten ze niet weten, en van coureurs die van ver of van dichtbij ermee te maken hebben al helemaal niet. Dus werd Rudi Altig van zijn peterschap over het wereldkampioenschap ontslagen, en kregen Eddy Merckx - Eddy Merckx! - en Gianni Bugno, de Italiaanse wereldkampioen van Stuttgart 1991, te horen dat ze niet welkom waren in Stuttgart.

Een schande, riep de verzamelde wielerfamilie. Een commerciële blunder, vond de Ierse UCI-voorzitter Pat McQuaid: "Stel je voor: duizenden Belgische supporters die nu niet naar Stuttgart zullen komen, omdat hun nationale held zo beledigd werd." Erik Zabel hadden ze er na zijn epobekentenis liever ook niet bij, maar de Duitser is ondanks zijn 37 jaar nog altijd een kandidaat-wereldkampioen en daarom legde de Duitse bond die eis van de organisatoren naast zich neer bij het selecteren van de Mannschaft.

Ook gisteren, op de Duitse radio SWR3: een minutenlange reportage over het WK wielrennen. Maar meer dan een discussie werd het een rondje wielrennenbashen. "Ik heb alle geloof in die sport verloren", zei de ene. "Wat zou ik naar die valsspelers gaan kijken", zei een andere. En een derde: "Van mij mogen ze er gewoon mee stoppen. Ik hoef dat gedoe niet meer." Waarna nog eens met de vinger werd gewezen naar de 'dissident' Bettini, de gedopeerde Valverde en de uiterst verdachte Di Luca.

En langs de kant van de weg viel het ook op: zelden zo weinig publiek geweten voor een wereldkampioenschap. Het was gisteren natuurlijk 'maar' de tijdrit, en waarschijnlijk staat er zondag meer volk op het parcours, maar toch liet de aanhoudende dopingberichtgeving en de inkleuring van de Duitse media zich al gevoelen.

Om een beetje te begrijpen hoe ze in Duitsland naar wielrennen en doping kijken, moeten we terug naar de Tour de France. In Angoulême, één dag na de uitsluiting van de Deense gele trui Michael Rasmussen, zei een Duitse journalist dit: "Jammer dat we maar drie dagen meer hebben. Anders was Alberto Contador nog gevallen." Gevallen bedoelde hij niet letterlijk, natuurlijk. Het was voor de Süddeutsche Zeitung, een hoogaangeschreven krant, nochtans voldoende, die drie dagen, om de Spanjaard op basis van een paar schimmige verwijzingen in Operación Puerto en een verklaring van Tourbaas Christian Prudhomme al aan de schandpaal te nagelen.

Een andere Duitse journalist was in de perszaal bezig met een 'onderzoek' naar de handel en wandel van Cadel Evans. Dat de Australiër de Zwitser Tony Rominger als manager had, was hoogst verdacht. "En dat zal dan wel betekenen dat hij bij dottere Ferrari behandeld wordt?", wou de man weten. Een bevestigend antwoord kreeg hij niet, tenminste niet in de perszaal. Maar hij schreef het toch maar in de Kölner Stadt-Anzeiger. Daags nadien was hij ontgoocheld, want het bericht was niet opgepikt door de persagentschappen en zou de wereldpers niet halen.Het was ook in de Tour de France dat Patrik Sinkewitz als dopinggebruiker bekend gemaakt werd. Toen was hij een paria, en zeker in Duitsland. Want het was de arme jongen zijn schuld dat de televisiezenders ARD en ZDF besloten om geen rechtstreekse uitzendingen van de Touretappes te verzorgen.

Woensdag werd diezelfde Sinkewitz een kleine held. Hij had Paolo Bettini genoemd als een van zijn leveranciers van doping. Testogel had hij gekregen, zou Bettini verklaard hebben. En ZDF was in het bezit van deze verklaring.

Maar wat bleek: ZDF was in het bezit van het 'kattenbelletje' van Sinkewitz. Hij had namelijk op een briefje een aantal steekwoorden geschreven ter voorbereiding van zijn publieke biecht, in het tv-programma Das Aktuelle Sportstudio van vorige week zaterdag. Maar de biecht ging niet door, volgens sommigen onder druk van de Duitse wielerbond, maar ZDF vond wél het briefje van Sinkewitz. Die informatie maakte de zender dan maar zelf bekend, zonder Sinkewitz vooraf erover te interpelleren.

Ter info: Testogel is in Duitsland vrij verkrijgbaar en makkelijk via het internet te bestellen. Het wordt verkocht als een soort van levenselixir voor mannen die, eens de veertig voorbij, hun lusten en krachten voelen afnemen.

Het is een tekenend voorbeeld van het Duitse antidopingextremisme. Ze willen zó graag de voortrekkers zijn van het nieuwe, schone wielrennen dat ze zich dat soort misstappen riskeren. Het waren de organisatoren van het wereldkampioenschap zelf die hun veto stelden over de deelname van coureurs met een dopingverleden. En ze wilden liever ook geen coureurs met een dopingheden aan de start. Al stelde dat een probleem: niemand, zelfs niet de UCI, heeft het recht om renners die 'genoemd' worden in een affaire te schorsen, laat staan hen te weigeren op een wereldkampioenschap.

Toch probeerde de Internationale Wielerunie het met Alejandro Valverde. Omdat hun advocaat na lezing van de 6.000 bladzijden van het dossier Operación Puerto tot de conclusie gekomen was dat de Spaanse vedette wel eens Valv(Piti) kon zijn en het bloed in de zakken met nummer 18 van hem konden zijn, eiste de UCI dat de Spaanse wielerbond een disciplinair onderzoek zou starten. Want zonder zo'n onderzoek bleef er geen stok over om Valverde te slaan. De Spaanse wielerbond weigerde dat en liet toe dat bondscoach Paco Antequera Valverde selecteerde voor de regenboogstrijd. Het Internationaal Sporttribunaal (TAS) in Lausanne moest daarop beslissen of de Spaanse topfavoriet mocht starten. De conclusie was, op basis van de eigen UCI-reglementen, nauwelijks verrassend: Valverde mocht starten. Het reglement en de ethische code van de Protour bepaalt immers dat alleen renners die verwikkeld zijn in een onderzoek, of een positieve dopingtest afleverden, geschorst mogen worden.

Stelt u zich het zure gezicht van UCI-voorzitter Pat McQuaid al eens voor, wanneer hij zondag de regenboogtrui - hét symbool van de UCI - over de schouders van Valverde moet trekken.

De Duitse hysterie gaat nog verder. Het organisatiecomité van de wereldkampioenschappen in Stuttgart dreigt nu met een rechtszaak tegen de UCI, en zwaait met een schadeclaim van 1 miljoen euro, als de Italianen Bettini, Di Luca en de Spanjaard Valverde zondag mogen starten. En ook Paolo Bettini zou zich voor de rechtbank moeten komen verdedigen. De Italiaanse wereld- en olympische kampioen had de nieuwe ethische code van de UCI nog niet ondertekend, en dat was voldoende reden voor Susanne Eisenmann, de 'Sportbürgemeisterin' van Stuttgart, om Bettini de start te verbieden. Maar: "Bettini ondertekende de ethische code wel, al op 9 juli", meldde Alessandro Tegner, de perswoordvoerder van QuickStep en hij stuurde Bettini's brief die hij daarover naar de UCI stuurde per pdf naar alle journalisten.

Bettini liet in die brief zijn advocaat een aantal punten aanhalen waarmee hij het niet eens was met de ethische code. Onder meer de "draconische maatregel" om één jaar loon terug te storten in geval van een positieve test, kon volgens Bettini niet door de beugel. DNA afstaan wou Bettini wel. De UCI daarentegen beschouwde de brief met de tegenargumenten van Bettini niet als een ondertekende ethische code. "Maar dat betekent nog niet dat Bettini niet zou mogen starten in het wereldkampioenschap. Het charter ondertekenen of niet, is een keuze van de renner. En we betreuren dat Bettini dat niet doet. Maar reglementair kunnen we hem daarom geen startverbod opleggen", zei UCI-voorzitter McQuaid.

De Ier was gisteren trouwens behoorlijk in zijn gat gebeten over de houding van de Duitsers in de antidopingstrijd. Vooral Susanne Eisenmann, de politieke verantwoordelijke van sport in Stuttgart en voorzitster van het organisatiecomité, moest het ontgelden. "Ze gebruikt het dopingprobleem om haar eigen politieke ambities te realiseren. En ze wil door deze hetze te creëren onder de financiële verplichting van de organisatie tegenover de UCI onderuit komen. De financiële bijdrage (700.000 euro, SSL) is trouwens nog steeds niet betaald", zei McQuaid.

Waarom de Duitsers zich zo extremistisch gedragen, is gemakkelijk te verklaren. Het is allemaal een gevolg van het post-Ullrichtrauma. Toen vorig jaar volksheld Jan Ullrich verwikkeld geraakte in het grootste dopingschandaal ooit, viel de Duitse droom aan diggelen. Doping, dat was iets van Belgen en Italianen en Spanjaarden, vonden ze in Duitsland. Hun dopingverleden hadden ze na de Wende begraven. De DDR-praktijken hadden ze afgezworen: voortaan zou alles clean en eerlijk gebeuren. Bovendien had Duitsland tot Ullrich geen wielertraditie, zoals België en Italië en Spanje die wel hebben. De 'traditionele' wielerlanden waren niet naïef meer. Doping was een probleem, er werd gebruikt en er zal altijd gebruikt worden.

Maar de Duitse journalisten die in hun tien jaar lange carrière over wielrennen schreven werden plots geconfronteerd met De Schande. Ze voelden zich bedrogen en zouden dat wel eens aan het publiek vertellen, wat een bedriegers al die coureurs wel waren. Ze voedden de publieke opinie, waar de Duitse politiek gretig op inging. Ullrich zou hangen, en terecht. Maar tegelijk maakte de sfeer in Duitsland wielrennen onmogelijk te verdedigen. En als dan de televisie ermee dreigt, en dat in de Tour ook daadwerkelijk doet, om de sport geen zendtijd meer te geven, dan haken de sponsors af. Dat is nu net de reden waarom Susanne Eisenmann zo tekeer gaat tegen Bettini en de UCI: de Duitse tv wil zondag het WK liever niet uitzenden als Bettini en Valverde en Di Luca meerijden. "Als voor zondag de twijfels omtrent deze renners niet weggenomen zijn, sluiten we een aantal maatregelen niet uit", zei Nikolaus Brender van ZDF. "En ja, het niet uitzenden van de wedstrijd hoort daarbij."

Sommigen vinden het moedig, de houding van de Duitsers. Alles mag, in de strijd tegen doping. Als daarvoor symbolen als Merckx en Bettini moeten geslachtofferd worden, dan moet dat maar. De strategie is duidelijk: de Duitsers zijn ver over de rooie gegaan in de hoop dat het compromis ergens tussen hun standpunt en dat van de traditionele wielerelite ligt. Maar tegelijk is het dom. Want de traditionele wielerelite voelt zich zwaar in zijn kruis gepakt, en zal samenklitten in hun afwijzing, in hun geschoffeerdheid. Plots worden de dopinggematigden en de vernieuwers in één kamp gedwongen. Dat bedoelde McQuaid toen hij dit zei: "Deze wereldkampioenschappen waren een schitterende kans voor het nieuwe wielrennen. Maar die kans werd gekidnapt door de Duitse politiek." Waardoor er maandag, met Alejandro Valverde als nieuwe wereldkampioen, van de Neuanfang niets meer zal overblijven. >36

Alles mag, in de Duitse strijd tegen doping. Als daar symbolen als Merckx en Bettini voor geslachtofferd moeten worden, dan moet dat maar

UCI-voorzitter Pat McQuaid:

Dit WK was een schitterende kans voor het nieuwe wielrennen. Maar die kans werd gekidnapt door de Duitse politiek

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234