Vrijdag 12/08/2022

Taalvirtuoos Hugo Brandt Corstius (78) overleden

Hugo Brandt Corstius was een unieke en omstreden figuur in de Nederlandse letteren. Gisterochtend overleed hij op 78-jarige leeftijd in Amsterdam, nadat hij al geruime tijd ziek was.

Hugo Brandt Corstius, van opleiding taalwetenschapper en wiskundige, was in 1964 de eerste in Nederland die via een computer-programma poëzie maakte. Zijn hele leven lang was taal zijn kneedbaar instrument. De manier waarop hij met woorden jongleerde en er allerhande briljante spelletjes mee uithaalde, culmineerde in het vele malen herziene en herdrukte Opperlandse taal- en letterkunde (1981 en 2001, bekroond met de Multatuliprijs), geschreven onder het pseudoniem Battus. Het zat boordevol ingenieuze humor en diverse taalprocedés werden er tot hun uiterste consequentie doorgedacht. Opperlans was, aldus de critici, "een monument voor de geniale en gekke geest van Brandt Corstius", die internationaal respect afdwong met zijn taalwetenschappelijke kennis. Later werd hij hoogleraar aan de universiteit van Rotterdam en was hij in Parijs ook verbonden aan de Sorbonne.

Brandt Corstius was literair bijzonder productief in de jaren zeventig en tachtig, met ettelijke boeken, columns, kritieken en artikelen. Hij verschuilde zich daarbij achter een rij pseudoniemen, waarvan Battus, Piet Grijs, Raoul Chapkis, Stoker en Maaike Helder de beruchtste zijn. "Het zijn even zoveel aspecten van mijn persoonlijkheid", zo zag hij het. Als Piet Grijs in Vrij Nederland en als Stoker in De Volkskrant groeide hij in een mum van tijd uit tot een van de meest vooraanstaande progressieve en gevreesde columnisten van Nederland. Toen hij werd voorgedragen voor de P.C. Hooftprijs 1985, weigerde de toenmalige cultuurminister Elco Brinkman die staatsprijs uit te reiken, omdat Brandt Corstius "het kwetsen tot een instrument" had gemaakt. Brandt Corstius had eerder Brinkmans partijgenoot, minister van Financiën Onno Ruding in de krant "de Eichmann van onze tijd" genoemd. Het leidde tot een heftige polemiek maar zorgde er ook voor dat er een onafhankelijke stichting kwam die de P.C. Hooftprijs voortaan toekende. In 1987 kreeg Brandt Corstius de P.C. Hooftprijs alsnog.

Hugo Brandt Corstius is de vader van drie kinderen, waaronder columniste Aaf Brandt Corstius en Oost-Europareiziger en journalist Jelle Brandt Corstius. Zoon Jelle schreef kort na de bekendmaking van het overlijden van zijn vader op Twitter: "Pa, 'k loop tot poolkap". Een palindromische zin (een ook gespiegeld te lezen zin) als eerbetoon aan het procedé waar zijn vader zo graag gebruik van maakte.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234