Zaterdag 24/09/2022

AnalyseOorlog in Oekraïne

Tanks trekken zich terug, konvooien vertrekken uit het oosten: het slagveld in Oekraïne wordt verplaatst

Een Oekraïense soldaat rust even uit in de buurt van Slavjansk. Beeld AP
Een Oekraïense soldaat rust even uit in de buurt van Slavjansk.Beeld AP

Russische tanks die zich terugtrekken uit de Donbas. Artilleriesystemen die worden weggesleept. Legerkonvooien die vertrekken uit het oosten. Het zijn geen voorbodes van een afname van het geweld in Oekraïne, maar van een verplaatsing van het slagveld.

Tom Vennink

President Poetin verschuift grote delen van zijn leger naar het zuiden van Oekraïne in aanloop naar zware gevechten. Dat zegt het Oekraïense leger, en werd vandaag tevens bevestigd door het Britse ministerie van Defensie. De Russische troepen bereiden zich volgens de Britten ‘vrijwel zeker’ voor op een Oekraïens tegenoffensief of een eigen aanval in het zuiden. ‘Ruslands oorlog in Oekraïne gaat een nieuwe fase in.’

In de afgelopen maanden lag het zwaartepunt van de oorlog aan het oostfront. Rusland veroverde er langzaam terrein, maar raakte het momentum in juli kwijt. Aan het zuidfront is het Oekraïense leger al maanden in de tegenaanval, waardoor het iets dichter bij de bezette stad Cherson is gekomen.

Veel zwaardere gevechten

Het zuidfront beslaat zo’n 350 kilometer van het ruim 2.000 kilometer lange front door Oekraïne. De ogen zijn gericht op de strook tussen de steden Cherson naar Zaporizja. Die strook loopt langs de rivier de Dnipro, die in de Tweede Wereldoorlog een van de dodelijkste frontlinies vormde. Gevechten woeden hier al sinds februari, maar binnenkort worden ze volgens Oekraïne waarschijnlijk veel zwaarder.

Rusland kan in het zuiden proberen om ‘het initiatief over te nemen en onze successen te bedreigen’, aldus de Oekraïense generaal Oleksi Hromov eind vorige week. Onder de Oekraïense successen valt de vernietiging van een brug over de Dnipro, waardoor het Russische leger in Cherson is afgesneden van aanvoerlijnen uit de bezette Krim. Rusland moet versterkingen nu per boot naar de westoever brengen. Oekraïne wist ook treinsporen te raken die door Rusland worden gebruikt als aanvoerlijnen.

Ondertussen kwamen zuidelijke steden in Oekraïense handen onder de zwaarste beschietingen sinds het begin van de oorlog te liggen. Als gevolg daarvan verboden de autoriteiten van de hevig bestookte stad Mykolajiv inwoners tussen vrijdagavond en maandagochtend de straat op te gaan, om zo het werk van collaborateurs te bemoeilijken. In Nikopol meldden lokale autoriteiten zaterdag drie burgerdoden bij beschietingen.

Problematisch voor Oekraïne is dat Rusland een deel van de raketten afvuurt vanaf het terrein van een kerncentrale bij de stad Enerhodar, de grootste kerncentrale van Europa. Dat maakt het onmogelijk voor Oekraïne om terug te vuren. Het Oekraïense staatsenergiebedrijf Energoatom zegt dat er afgelopen vrijdag een reactor is beschadigd door Russische raketten en er grote kans is op branduitbraak. Volgens de voorzitter van het Internationaal Atoomenergieagentschap van de Verenigde Naties loopt de situatie bij de centrale ‘volledig uit de hand’.

Opmars komt tot stilstand

Ruslands verplaatsingen naar het zuiden kunnen ten koste gaan van Poetins ambities in het oosten van Oekraïne. Daar is de opmars vrijwel tot stilstand gekomen, ook al gaan de Russische beschietingen voortdurend door. De laatste Russische verovering van een stad is ruim een maand geleden. Volgens denktank The Institute for the Study of War heeft Rusland pogingen tot inname van steden in de provincie Donetsk, zoals Slovjansk en Siversk, gestaakt.

Maar Rusland probeert wel op te rukken richting de stad Bachmoet. Zaterdag opende Rusland nieuwe aanvallen op Oekraïense posities in dorpen en kleine steden buiten Bachmoet. Vorige week gaf het Oekraïense leger toe er al enig terreinverlies te hebben geleden. Bij de aanvallen zet Rusland steeds vaker de luchtmacht in. Oekraïne meldde zaterdag Russische vliegtuigen, helikopters en drones te hebben geraakt.

Rusland lijkt in de lucht versterking te hebben gekregen van een bondgenoot: Iran. Vorige maand, tijdens een bezoek van president Poetin aan Irans Opperste Leider ayatollah Ali Khamenei, meldden de VS al dat Iran op het punt stond op gevechtsdrones te leveren aan Rusland. Nu zijn de Iraanse drones opgedoken op het slagveld, zegt Oekraïne. Rusland kan de drones gebruiken om aanvallen uit te voeren op Himars-raketsystemen, de Amerikaanse wapens die Oekraïne’s positie in de oorlog deze zomer aanzienlijk hebben versterkt.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234