Maandag 26/09/2022

Ted Turner

Turner zorgde voor opschudding met zijn afscheidsspeech: 'Ik ben er niet gelukkig mee dat Fox News beter scoort dan de andere grote tv-netwerken. Maar Hitler was in de jaren dertig ook populairder dan zijn tegenstanders'

CNN-magnaat zegt de media vaarwel

Atlanta

The Independent

David Jenkinson

Vorige week kreeg mediakeizer Ted Turner de sensatiepers over zich af. Een Hitler-analogie in een speech voor de verzamelde Amerikaanse televisiebonzen in Las Vegas schoot in het verkeerde keelgat. Eigenlijk was die rede bedoeld als zijn officiële afscheid van de tv-industrie. Turner is misschien rijk genoeg om zich niets aan te trekken van wat hij zegt, maar de zacht sprekende miljardair is hoegenaamd geen nazi.

"Zoals u wellicht weet, werd ik zo'n vijf jaar geleden uit het omroepmanagement van Time Warner gezet. Ik heb totnogtoe geen geschikt platform gehad om vaarwel te zeggen aan de sector waar ik zoveel van hou", zei hij. "Ik hou echt van deze business."

Tijdens de bijeenkomst werd hem gevraagd wat hij ervan vindt dat Fox News, de zender die veel Amerikanen beschouwen als een propagandamachine voor de regering-Bush, nu beter scoort dan CNN en andere grote netwerken, zoals NBC. "Ik ben daar niet gelukkig mee", gaf Turner toe. "Maar Adolf Hitler was in het Duitsland van de jaren dertig ook populairder dan zijn tegenstanders. Het is niet omdat je populairder bent dat je het bij het rechte eind hebt." Hij bedoelde dus dat de grootste niet noodzakelijk de beste is.

"Bij CNN werkten we alsof er een soort bindende eerlijkheidsclausule bestaat. We probeerden altijd beide kanten van een verhaal te tonen. We werden over de hekel gehaald omdat we de Palestijnen een stem gaven zodat ze hun verhaal konden vertellen. Elk conflict heeft altijd aan beide zijden zijn redenen. Als je mensen de kans geeft om gehoord te worden en je luistert, neem je een heleboel woede weg."

De Amerikaanse televisie-industrie kreeg in Las Vegas de volle laag van Turner. Hij zei dat de sector de kijker niet de evenwichtige verslaggeving biedt die noodzakelijk is voor een echte democratie. "Onze president heeft gezegd: 'Je bent voor ons of je bent tegen ons.' Dat geldt ondertussen zeker voor de media", zei hij. "Een beetje minder Hollywood- en wat meer hard nieuws zou wellicht niet slecht zijn voor de maatschappij. Onze democratie is zo goed als de beslissingen van de individuele kiezer, en die haalt zijn informatie voornamelijk uit het tv-nieuws. De hoofden van nieuwsorganisaties hebben een enorme verantwoordelijkheid."

Turner was vastberaden in zijn veroordeling: "Ons nieuws van vandaag is verkleuterd, en over belangrijke internationale gebeurtenissen wordt onvoldoende verslag uitgebracht. Er is tegenwoordig zoveel wolligheid, omdat de verantwoordelijken weten dat hun bazen niet willen dat ze zich kritisch opstellen tegenover de regering en zo problemen zouden krijgen. Dat is erg verontrustend, zeker in deze tijden van oorlog en andere belangrijke problemen zoals de klimaatverandering."

Turner zei dat mediafusies in de topvijf van zijn bezorgdheden staan. Hoger in die lijst staat de mogelijkheid dat een kernoorlog de menselijke soort uitroeit. "Dat er iets misgaat met de nucleaire arsenalen en we onszelf op een dag tot as herleiden, dat zou de grootste tragedie zijn. Het tweede grootste wereldprobleem is het behoud van ons milieu, meer bepaald de overstap van fossiele brandstoffen naar schone, hernieuwbare, lokaal geproduceerde energie. Dat is nodig zowel voor onze financiële als voor onze ecologische veiligheid. We mogen niet afhangen van het Midden-Oosten voor iets belangrijk als onze energie. Theoretisch gesproken kunnen ze de kraan elk moment dichtdraaien."

Turner is er duidelijk van overtuigd dat het eigendom van commerciële media een rol speelt in de ondergang van de mensheid. Dat klinkt nogal ironisch uit de mond van de voormalige eigenaar van CNN, Cartoon Network, Turner Classic Movies. Turner werkte trouwens mee aan de grootste fusie uit de mediageschiedenis, tussen Time Warner en AOL. "Negentig procent van de vijftig grootste kabelzenders in Amerika is eigendom van dezelfde bedrijven die ook de vijf grote omroepen bezitten. Ik heb voorspeld dat enkele grote spelers een nooit geziene controle zouden krijgen wanneer de Amerikaanse regering de wetten op eigendom zou versoepelen, en nu is het zover. Er is sprake van een volledige samensmelting. De dertig grootste internetsites zijn in dezelfde handen als de omroepen en de meeste radiozenders. Zowat alles zit bij dezelfde vijf bedrijven."

Turner concentreert zich tegenwoordig op zijn nieuwe keten, Bison-hamburgerburgerrestaurants, en is meer geïnteresseerd in rundvlees dan in de media. Maar het mediamonster, dat hij zeker mee hielp creëren, blijft zijn stokpaardje. "Wanneer we vandaag in Amerika een probleem hebben, heeft de rest van de wereld hetzelfde probleem. We zijn zo machtig dat wat we doen, goed of fout, echt invloed heeft op zowat iedereen op deze planeet", zei hij.

Als een van de openhartigste critici van de regering-Bush en de 'oorlog tegen het terrorisme' keert Turner zich op zijn 62ste af van de oorlogsheld die hij ooit wilde zijn en wordt hij een advocaat van de vrede: "Naar mijn mening is oorlog nooit het antwoord. Als jongen was ik een soldaat. Ik werd naar de militaire school gestuurd en bracht er zeven jaar door. Ik wilde ten strijde trekken en Alexander de Grote worden - niet zoals die in de film, hoor. Maar toen ik besefte hoe we dicht bij wederzijdse vernietiging hebben gestaan, veranderde alles. Tijdens de Cubaanse rakettencrisis waren we slechts een druk op de knop verwijderd van het einde van de wereld.

"Martin Luther King werd mijn held. Hij haalde op geweldloze wijze succes met de mensenrechtenbeweging. Gandhi slaagde erin de Britten te laten vertrekken uit India. Het kostte hem veertig jaar, maar ze zijn vertrokken, op vriendschappelijke basis. Dat zijn mijn helden.

"Het heeft 200 miljard dollar gekost om Irak te vernietigen en nu kost het nog eens 200 miljard om het opnieuw op te bouwen, als ze ons tenminste laten doen, en dat allemaal om een gek in een hol in de grond te vinden. Wat heeft dat allemaal voor zin? Saddam was geen bedreiging voor zijn buren, zeker niet met onze militaire aanwezigheid in de regio."

Hij is duidelijk geen voorstander van Bush. Op de vraag welke president het meeste indruk op hem heeft gemaakt, antwoordt Turner: "Ik zal je zeggen wie er elke dag steeds beter uitziet: Bill Clinton."

Turner is een voorstander van het principe 'stel eerst vragen, schiet later'. "Twintig jaar geleden waren er talrijke conflicten die vreedzaam werden opgelost", zegt hij. "Eentje in Centraal-Amerika, een in Zuid-Afrika, een in Noord-Ierland. Dat tussen Israël en Palestina raakte niet opgelost en dat is nu een grote tragedie. Als we als mensen erin geslaagd waren om samen aan een vreedzame oplossing voor Israël te werken, dan zouden we bijna overal in de wereld vrede hebben. Dat is het laatste grote conflict."

Volgens Turner waren de fusies de grootste fout van zijn leven. "De fusie met Time Warner was vanuit zakelijk oogpunt de juiste beslissing, maar ze had een heleboel onbedoelde gevolgen. Daarop volgde een fusie met AOL, die nu algemeen als een ramp beschouwd wordt. Ik ging van 9 procent aandeel, wat me aardig wat respect opleverde, naar 3 procent na de fusie met AOL. Toen pas kreeg ik de bons."

Hoe het eindoordeel over zijn mediacarrière ook moge luiden, Turner weet alvast wat later op zijn graf zal staan: "Ik kan je dit vertellen: ik heb niets meer te zeggen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234