Maandag 08/08/2022

'Tegen welke gedachten moest ik rebelleren? Die waren toch vrij?'

Minder klein van stuk dan de moeder, even groot van ideeën. Haar uitleg is nooit ondoordacht, en elk woord weegt. Zo werd An Heyerick (26), dochter van Vera Dua, misschien wat ongewild een zeer herkenbare welp van wie haar voortbracht. Het 'groen' werd er thuis niet in geramd, de gedachten waren vrij. Pas onlangs sloot An zich aan. 'Toen de mening die ik verkondigde echt die van mij was.'

An en haar vriend wonen in hetzelfde huis als Vera Dua, in een appartement boven. Daardoor hebben ze vrij veel contact met elkaar. "De voorbije weken natuurlijk heel veel", glimlacht An. "Met die verkiezingen, ervoor, erna. Mijn moeder had graag dat we in de buurt waren, niet dat het nodig was, maar het close zijn deed deugd. Dat zei ze toch."

Hoe vertoont ze zich nu, twee weken later: gelaten, verbitterd, verdrietig?

"(lacht) Ze herhaalt eigenlijk constant wat ze op de avond van de verkiezingen zei: 'De kiezer heeft gelijk, wij moeten ons daarbij neerleggen. Ze vindt dat ze nu een grote kans krijgt om over het gebeuren na te denken en weer met de toekomst bezig te zijn, in plaats van alleen mee te regeren."

Vera Dua staat bekend als een binnenfretter. Ook nu zoekt ze de problemen niet buiten zichzelf, maar reflecteert ze?

"In het begin heeft ze haar emoties getoond. Ik denk dat dat normaal is. Agalev is meer dan een partij: een levensproject, een gegronde overtuiging. Als je daarop aangevallen wordt, doet dat zeer. Mijn moeder blijft evenwel geloven in waar ze mee bezig is, dat ideeëngoed dan."

Jij bent zesentwintig nu. Hoe oud was je toen je moeder in de politiek ging?

"Dat is tamelijk vroeg begonnen. Ik ben geneigd om te zeggen dat ze er al mijn hele leven mee bezig is, maar dat zal wel niet kloppen, zeker. Ze is op het eind van de jaren tachtig in de gemeenteraad gegaan, in 1991 werd ze parlementslid en vier jaar geleden minister. Veel verschil maakte het uiteindelijk niet uit omdat ze dezelfde moeder bleef."

Jijzelf sprong pas laat op de trein. Bij deze verkiezingen kwam je voor het eerst in de campagne terecht. Waarom nu?

"Ik heb me mijn hele leven, tot een paar jaar geleden, principieel buiten de politiek willen houden. Ik vond het iets van mijn ouders, het was hun keuze. Men sprak mij daar natuurlijk wel over aan, maar ik bleef An Heyerick, niet dochter Dua. Ik zei dat ook altijd: als je iets over mijn moeder wilt weten, gelieve het haar dan te vragen. Ik heb wel altijd honderd procent achter mijn moeder gestaan omdat ze mijn moeder was. Sinds kort sta ik honderd procent achter haar omdat ik me volledig vind in het ideeëngoed van Agalev. Ik kan de mensen nu overtuigen met mijn eigen argumenten."

Mee overtuigen en dragen, betekent dat dan ook mee lijden, mee kwaad worden? Wat deed je toen de Agalev-bashing uitbrak de voorbije weken?

"Ik ben niet op de barricades gekropen of woedend geworden. Ik vond het wel onrechtvaardig."

Ook niet opgesprongen toen je op pamfletten 'groene hoer' las?

"Boeren, vissen en jagers zijn niet te vangen voor groen, dat is evident. Uit die hoek mag je dat soort oprispingen dus verwachten, maar wat de persoonlijke emoties daarover betreft (denkt na), ach, dat was politiek."

Maar toch een aanval op één persoon, jouw moeder.

"Nee, het was geen aanval op haar persoon, wel op haar ideeën. Daarnaast heeft ze zoveel positieve reacties gehad, dat mag je echt niet vergeten. Die zien jullie niet, wij wel."

Wat zou je doen indien je Jaak Gabriels tegen het lijf liep?

"Niets speciaals, denk ik. Wat hij deed was strategie, daar heb ik als individu geen vat op. Beleid voeren is een spel met actie en reactie, met voor- en tegenstand. Daartussen beteken ik niets. Hoe zou ik moeten reageren? Een beetje dwaas doen? Hoe dient dat het geheel, dat waar mijn moeder en haar partij voor staan? Zij zou dat trouwens niet zo verstandig vinden. Weet je, voor mij zijn dat vragen die niet bestaan tot ze gesteld worden. Een en ander zal wel voortkomen uit mijn opvoeding, waar rationaliteit en het afwegen van de dingen nogal belangrijk waren, waar de 'als-en' en 'indiens' niet bestonden, wel het handelen in eer en geweten en met grote kennis ter zake."

Je ziet politica Vera Dua elke dag. Vraagt ze jou soms om raad?

"Nooit. Ze peilt in gesprekken wel naar mijn mening. Ze vraagt: 'Wat vind je daarvan?', misschien gewoon omdat ik tot de jongere generatie behoor."

De jongere generatie, die misschien dringend de fakkel van de oudere 'crypto-ecologisten' zal moeten overnemen, zoals hier en daar werd gezegd.

"Ach, dat gezever altijd over de fundi's die de jongeren in de weg zouden staan. Ik ben het daar dus niet mee eens. Ik zie in alle partijen dat belachelijke gedoe van die drang naar vernieuwing en verjonging. Waarom? Omdat het goed bekt, omdat het er goed uitziet? Is de boodschap daardoor anders en - vooral - beter? Jonge mensen kunnen frisse ideeën en een frisse smoel hebben, maar het draagvlak der ideeën heeft ook zijn rechten. Politiek draait voor een groot stuk op ervaring. Een politieke carrière moet opgebouwd worden, in een confrontatie van tegengestelden. Jongeren zijn soms emotioneel en qua levens- en vakkennis niet altijd rijp. De jeugd plakt natuurlijk beter op het tv- scherm. (schudt het hoofd) Ik baal van de rol die de media in deze verkiezingen hebben gespeeld. Ik vond het verwerpelijk dat de ideeën verloren liepen in een zucht naar behagen en uiterlijke schijn."

Je studeerde communicatiewetenschappen. Hoe vind jij dat jouw moeder gecommuniceerd heeft, zowel tijdens het politiek bedrijven en campagne voeren als na de verkiezingen?

"Omdat ze meer belang hechtte aan inhoud en minder aan de manier waarop ze die verkocht, zijn bepaalde dingen misschien verkeerd overgekomen. Ze heeft me daarover in elk geval niets gevraagd. Ik ben haar dochter, niet haar adviseur. Gevoel primeert tussen ons, niet kennis. Dat is altijd zo geweest."

Welke opvoeding heb jij genoten, bij die ouders uit de mei 68-beweging?

"Ik kreeg uiteraard een zeer vrije opvoeding. Mijn ouders hebben mij altijd raad gegeven, maar de beslissingen mocht en moest ik zelf nemen. Ik weet niet of dat steeds bewust gebeurde, het was wel een levensstijl die op mij afstraalde. Ik had bijvoorbeeld al heel vroeg, op mijn vijftiende, een vaste relatie. Mijn ouders hebben mij toen op het hart gedrukt goed na te denken, maar het opgeheven vingertje was er niet bij."

Klopt het dat jouw ouders met jou in een commune leefden?

"Het is maar wat je een commune noemt. We woonden met een aantal mensen, een paar koppels, samen. In die woongemeenschap was ik dan nog de eerstgeborene. Ik heb er enorm goede herinneringen aan. We woonden in de buurt van het Gentse Citadelpark. Ik herinner me koude winters, plezier, met z'n allen van hellingen afglijden. Ik herinner me veel koestering en een overvloed aan aandacht. Ik was acht toen die gemeenschap wegviel en we in een gewoon huis in Sint-Amandsberg gingen wonen. Maar ook daar trokken we in naast een bevriend stel en weer zochten we elkaar op: kinderen bijeen, samen koken. Ik bleef maar die grote tafel kennen, waar samen werd gegeten en veel werd gepraat."

Op een bepaalde leeftijd komt toch die opstand van de ideeën, de verwijdering van de ouders, het eigen gedachtegoed. Hoe ging dat bij jou?

"Ik heb dat niet meegemaakt. Ik had al van bij het begin afstand genomen, moeten nemen. Tegen welke gedachten moest ik rebelleren? Die waren toch vrij?"

Toch zit je nu in dezelfde sector van je moeder, je werkt bij het centrum voor duurzame ontwikkeling. Ergens ben je doordesemd van groen.

"Qua engagement zijn mijn moeder en ik gelijklopend, niet wat de uitvoering betreft. In de politiek stappen zie ik niet zitten. Ten eerste omdat ik vastgesteld heb hoeveel energie dat vergt en ten tweede omdat ik veel emotioneler ben dan mijn moeder. Ik zou persoonlijke aanvallen niet kunnen afweren, zoals zij dat doet."

De dochters De Clerck waren al van zondagavond tegen hun vader bezig van 'Pa, stop met die rotte politiek'. Heb jij iets in die aard gezegd?

"Nee hoor. Ik vind niet dat mijn moeder of Agalev de strijd mag opgeven. Ik heb eerst naar de argumenten pro en contra participatie in de Vlaamse regering geluisterd. Nadien besloot ik dat Agalev zich niet mocht terugtrekken omdat de partij dan uit het politieke gezichtsveld verdween. Ik was het er wel mee eens dat mijn moeder en Mieke Vogels opzij gingen staan."

Is jouw moeder veranderd door minister te worden?

"Privé niet. Ze heeft altijd gezegd: als ik verander of arrogante trekjes begin te vertonen, zeg het me dan meteen. Het was niet nodig. Hoe ze evolueerde binnen haar werk kan ik natuurlijk niet inschatten. Ik was nochtans een bevoorrechte getuige, want van veel dingen die gebeurden, ken ik intussen de achtergrond. Toen ik vroeger om verklaringen over bepaalde dossiers vroeg, zei ze: 'Ik ga je dat niet uitleggen, zoetje, het is veel te ingewikkeld'. Nu mijn interesse en kennis groter zijn, vindt ze het blijkbaar wel de moeite om te antwoorden en stelt ze af en toe zelfs een vraag."

Vraagt ze dan ook van: 'Zeg, zoetje, moet ik dat bos nu kopen in Brugge'?

"(lacht) Toch niet. Het blijft bij toetsen. We zien elkaar regelmatig en automatisch praat je gemakkelijk, ik lees nu ook alles over haar, ik ben echt aangestoken. Ook de campagne heeft me deugd gedaan. Het stond voor de deur dat Agalev klappen zou krijgen. Op dat moment was ik er zo met hart en ziel bij dat ik mijn gelijk aan de wereld wou verkondigen. Al is mijn wereld wel klein hoor, ik zal niet voor het grote publiek in een debat plaatsnemen. Ik praat met vrienden, met jongeren uit mijn buurt, en ik merk dat het effect heeft. Sommigen zijn onmiddellijk na mijn argumentatie van rood naar groen geswitcht. Wat minder zegt over mijn overtuigingskracht, vind ik, dan over het feit dat die jongeren zeer vlottende kiezers zijn."

Heb je nooit gezegd: ik zou graag een moeder hebben die in het onderwijs staat of biologische landbouwer is, die zich ver weg van de politiek en de schijnwerpers houdt en niet in een huis woont waar op geregelde tijdstippen boze boeren op de drempel slogans staan te scanderen?

"(glimlacht) Die boerenbetoging vorig jaar was indrukwekkend. Ik verzeker je dat je even schrikt van die massa tractoren en van al dat verbale geweld. Mijn vriend en ik keken vanuit onze flat boven naar buiten, zagen de agressie en trokken ons direct terug. Niet kijken, voorbij laten gaan. Je leert dat.

"Dankzij mijn moeder kreeg ik evenwel ook een paar voorrechten. Ik mocht bijvoorbeeld interessante mensen ontmoeten. Welke twintiger krijgt chief Raoni en prins Laurent thuis aan de tafel? Raoni was een toffe vent, met wie ik via een tolk een leuk gesprek voerde. Idem voor prins Laurent, die een aparte zin voor humor heeft maar een heel boeiende man blijkt. Zo mocht ik ook mee naar de opening van het Filmfestival van Gents, over de rode loper, langs een erehaag. Stel je dat voor, zo bevreemdend, en toch geeft dat een kick."

Welke dingen had je liever niet met jouw moeder meegemaakt?

"Echt weinig, dat is de waarheid. Ook het debacle van de voorbije weken heeft intussen een diepere waarde gekregen. Het moment zelf was schrijnend. Er waren vrienden op bezoek toen mijn moeder 's nachts na de verkiezingsuitslag thuiskwam. Ze kwam nog even dag zeggen. Ze nam me in de gang gewoon stevig vast en liet alles van zich afvallen. Ze hoefde even niet meer dapper te zijn. Op zo'n moment kan ik niets anders zeggen dan: 'We doen door hé, we gaan werken aan de toekomst'. Ik heb in die moeilijke tijd veel respect voor haar gekregen. Ik had dat daarvoor al, maar nu heb ik de bewijzen gevonden voor het feit dat ze dat respect verdiende. Omdat ik op mijn tempo, niet onder druk, denkbeelden mocht ontwikkelen. Ik was niet een dochter die automatisch door haar ouders in die traditie, die kerk, dat ziekenfonds of die partij terechtkwam. Ik mocht het zelf uitzoeken. Als je dan later merkt hoe jouw ideeën blijken samen te lopen met die van je moeder, dan is dat fijn. Vera Dua heeft haar respect verdiend, én als moeder én als mededrager van een belangrijke politieke beweging. Wat ik nu verdedig, is waar en van mij, zoals mijn moeder zelf van mij is."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234