Vrijdag 19/08/2022

‘The Boss’ krijgt nu de klappen

Waren het pech en valpartijen, zoals Johan Bruyneel beweerde? Was het dan toch de leeftijd? Of is Lance Armstrong in een rampzalige Tour verslagen door een tegenstander die niet eens in de koers zat? Die moet dan Jeff Novitzky heten. De speurder van de Food and Drug Administration is een kwaaie klant.

Lance Armstrong wacht na zijn ‘Tour te veel’ een heikele rechtszaak

Novitzky is een onderzoeker van de Amerikaanse Food and Drug Administration die binnenkort het hele zorgvuldig opgebouwde imperium van Armstrong in elkaar kan laten storten.

Het laatste nieuws over Lance Armstrong kwam niet uit de Tour. Of het moest zijn dat hij in Pau zijn vrouw Anna Hansen en zijn zonen Max en Luke Armstrong op bezoek kreeg. Dat hij ging shoppen op de rustdag. Dat hij bij Dynapost, de firma die in de Tour het postverkeer met het thuisfront regelt, net als vorig jaar weer de populairste renner is. Honderdvijftig zendingen kwamen op zijn naam binnen. Andy Schleck is met 104 een verre tweede.

Nee, het belangrijkste nieuws kwam uit de VS. Nu heeft Lance Armstrong namelijk ook Bryan Daly ingehuurd, een advocaat gespecialiseerd in witteboordencriminaliteit. Bryan Daly moet Tim Herman, die andere advocaat van Armstrong, rugdekking geven. Want het werk wordt werkelijk te veel voor één man.

In Los Angeles bereidt een Grand Jury namelijk een reeks hoorzittingen voor. Het doel is bewijsmateriaal te verzamelen voor de beschuldigingen van Floyd Landis, als hebben Lance Armstrong en Johan Bruyneel van 2002 tot 2004 bij US Postal doping georganiseerd en renners aangezet tot gebruik van doping.

De beschuldigingen kwamen in mei. Bruyneel en Armstrong noemden Floyd Landis een gek en een leugenaar. Als vanouds. Zo doen ze namelijk altijd wanneer iemand aan het zorgvuldig gepoetste imago wil knagen van de renner die kanker overwon om vervolgens zeven keer de Tour de France te winnen en wat er dan nog aan tijd overblijft aan de strijd tegen kanker te wijden. En altijd kwam Lance Armstrong ermee weg.

Maar Landis trok dik keer wel de aandacht van de Amerikaanse Food and Drug Administration. Niet voor het vermeende dopinggebruik. Maar voor het geld waarmee het dopingprogramma werd gefinancierd. Dat kwam namelijk van de Amerikaanse overheid, meer bepaald de postdienst US Postal die van 1997 tot 2004 ruim veertig miljoen dollar in de gelijknamige wielerploeg pompte. Dat geld van de belastingbetaler voor fraude en competitievervalsing zou hebben gediend, dat is wat Jeff Novitzky nu probeert te achterhalen. “Het bewijs”, zei Greg LeMond eerder van de week nog, “zal overweldigend zijn.”

En toch. Voor Lance Armstrong is er niets aan de hand is. Of hij doet alsof. “Als ik me zorgen zou maken, dan zou ik je dat vertellen”, liet hij vorige week nog aan een bevriende journaliste van de Austin American Statesman, een krant in Texas, weten. “Maar ik maak me geen zorgen.” Niet nu. En ook niet bij de start van de Tour, ondertussen alweer drie weken geleden in Rotterdam, waar hij zijn dure Trekfiets op het podium van de proloog stuurde om morgen in Parijs voor de achtste en laatste keer als eindwinnaar te worden gehuldigd.

Dat zal niet gebeuren. Vandaag in Bordeaux begint Lance Armstrong aan een afsluitende tijdrit van 52 kilometer als 23ste in de stand. Zijn achterstand op geletruidrager Alberto Contador bedraagt bijna 38 minuten. Dat Armstrong die tijdrit zal winnen, zoals hij tussen 1999 en 2005 zo vaak tijdritten won, is al net zo weinig waarschijnlijk als dat Jeff Novitzky morgen een rugnummer opspeldt om coureur te worden.

Van de renner die tussen 1999 en 2005 zeven keer op rij de Tour de France won is in 2010 maar een schim meer overgebleven. Lance Armstrong komt zelfs niet meer in de buurt van zijn vorm van 2009, het jaar van zijn comeback nadat hij drie en een half jaar lang de Hollywoodscène had afgelopen en margarita’s had gedronken. Om dan toch maar weer coureur te worden. En als derde te eindigen in Parijs.

Dit jaar zou hij een zoveel betere coureur zijn, beloofden Armstrong en Johan Bruyneel in koor. Alle tekenen waren goed. Een ultieme test na de Ronde van Zwitserland in het gebergte achter zijn huis in de buurt van Nice leverde het ultieme bewijs. Lance Armstrong, zei Bruyneel, klom er naar boven in een tijd die zijn prestatie in zijn beste jaren benaderde.

Maar in de Tour ging het mis. Armstrong reed lek op de kasseien van Arenberg en werd gelost. Armstrong viel op weg naar Morzine-Avoriaz. En Armstrong bleef vallen. Eerder op de week viel hij nog voor het peloton kilometer nul had bereikt.

“Soms ben je de hamer, soms ben je de nagel. Vandaag was ik de nagel”, zei Lance Armstrong op dag vier van de Tour, na de rit over de kasseien van Arenberg. Hij gaf zich nog zeventien dagen de tijd om weer de hamer te worden. Zoals hij altijd was geweest. Een renner die sloeg wanneer en op wie hem het beste uitkwam.

Niet één keer in deze Tour heeft Lance Armstrong een tik met de hamer uitgedeeld. Dat hij niet op zijn waarde, maar op pech en tegenslag is geklopt, wilde Bruyneel bij de eerste rustdag in Morzine nog laten geloven. Een ritzege zou het bewijzen. Dinsdag in Pau greep Armstrong ook daar naast. In een sprint met acht werd hij kansloos zesde. Een Franse krant schreef dat hij niet met spieren maar met spons in de benen koerste. De Tour is geen land voor oude mannen.

Geloofde Lance Armstrong oprecht dat hij op zijn 38ste voor de achtste keer de Tour kon winnen? Dat hij tegenstanders als Andy Schleck en Alberto Contador kon verslaan? De laatste kon hij vorig jaar in zijn eigen ploeg nog niet eens de baas.

En zoniet, wat is Lance Armstrong in deze Ronde dan echt komen doen? Jarenlang heeft hij lak gehad aan de reacties van het Franse publiek. Nu zegt hij te genieten van de talloze wielerfans langs de kant. Dat dit voor hem reden genoeg is om door te gaan tot Parijs. Ga toch weg.

Wat is, bij uitbreiding, de echte reden van zijn comeback geweest? Was het verveling? Of moest hij weer een machine aan de praat krijgen, een imperium dat luistert naar de naam Lance Armstrong Foundation en is opgericht met de heilige missie om kanker uit de wereld te helpen.

Daar is geld voor nodig. Heel veel geld. 63 miljoen dollar genereerde Livestrong nog aan giften in 2005, het jaar waarin hij afscheid nam van het wielrennen. Drie jaar later moest de vzw uit eigen middelen putten. De onkosten swingen de pan uit. Van 37 miljoen dollar uitgaven gaan er maar 11 miljoen naar rechtstreekse steun aan de kankerstrijd. De rest is voor transport, salaris en juridische kosten. De Amerikaanse overheid vroeg Armstrong al bij herhaling wat strikter op de onkosten toe te zien.

En in 2009 werd Lance Armstrong weer wielrenner. Zijn belangrijkste missie, zei hij, was de wereldwijde verspreiding van zijn boodschap tegen kanker. Armstrong koerste in Australië en reisde naar Zuid-Afrika. In 2009 haalde Livestrong weer vijftig miljoen dollar binnen.

Vorig jaar en dit jaar was Armstrong ook zijn eigen sponsor in de Tour. Voor één euro verkopen vrijwilligers nog altijd de befaamde gele armbandjes. Livestrong heeft een eigen tent in de Village Départ. Anderen worden vooruit gestuurd om Livestrong-boodschappen op het asfalt te kalken.

Armstrong wil ook een greep op de Tour. Als het niet als wielrenner is, dan als zakenman. Vorig jaar ging het verhaal dat hij pogingen deed om zich in te kopen in de Tour. Volgens de journalisten David Walsh en Pierre Balester zou hij zelfs veertig procent van de aandelen bezitten. En eergisteren kwam zijn goede vriend Sarkozy op bezoek. Enkele maanden geleden ging hij nog lunchen met de Franse president.

Met één ding slechts had Lance Arm- strong geen rekening gehouden. Dat Floyd Landis lak zou hebben aan elke vorm van intimidatie en zijn mond zou opentrekken. En dat Jeff Novitzky zich met de zaken zou bemoeien. Het is de eerste tegenstander die Lance Armstrong niet onder de duim kan houden.

Jeff Novitzky maakte naam in het Balco-dopingschandaal. Baseballspeler Barry Bonds en atlete Marion Jones gingen neer. De laatste vloog voor meineed zes maanden achter de tralies. Van elf aangeklaagden in de Balcozaak kreeg Novitzky er tien veroordeeld.

Armstrongs advocaat Tim Herman ging vorige week alvast op zakenreis. Zijn bedoeling was uit te zoeken hoe Novitzky echt te werk gaat. Slecht nieuws. Novitzky keert zelfs vuilnisbakken om als het moet. Zijn bijnaam is de bloedhond. Wie het eleganter wil, noemt hem de Elliot Ness van de strijd tegen doping. Elliot Ness was degene die maffiabaas Al Capone achter de tralies kreeg. Niet voor moord. Capone vloog voor belastingfraude in de bak.

En nu probeert Novitzky erachter te komen of Armstrong echt een dopeur en een fraudeur is. En wat dan?

“Armstrong verkoopt een boodschap van hoop. Firma’s hebben om die reden hun naam aan hem verbonden. Kan- kerpatiënten klampen zich aan hem vast. Zien ze Armstrong, dan weten ze dat er geen reden is om te wanhopen. Als hij een valsspeler blijkt te zijn, dan stort ook hun wereld in”, zegt professor David Carter van de universiteit van Zuid-Californië.

Dan stort mogelijk ook het hele imperium van Lance Armstrong in. Misschien niet morgen. Maar Novitzky heeft tijd. Het duurde vier jaar voor hij de onderste steen in de Balcozaak had bovengehaald. Ligt Lance Armstrong tegen die tijd nog altijd languit op een strand ergens in de Caraïben met een cocktail bij de hand?

Het zou kunnen. In elk geval zal dat een beter plan zijn dan te proberen voor de achtste keer de Tour te winnen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234