Donderdag 06/10/2022

The Bridgend Suicides

Een politiewoordvoerder in Bridgend:

Zuid-Wales is in de greep van een mysterieuze zelfmoordplaag

Zeventien zelfmoorden in amper dertien maanden tijd: in en rond het Welshe stadje Bridgend heeft een niet te stoppen virus de jongeren in zijn greep. Schijnbaar onbekommerde tieners en twintigers knopen zich op aan bomen, aan de spijlen van hun bed of in de garage van hun ouders. Zonder aankondiging, zonder afscheidsbriefje. Sommigen kenden elkaar en kregen luttele uren na hun dood een herdenkingssite op het internet. Sloten ze online een zelfmoordpact of is er meer aan de hand?

Hoofdschuddend legt Mandy Jewell een bos bloemen neer onder een boom. Het is hier, in een veenachtig gebied achter een verlaten speelpleintje aan de rand van het dorpje Cefn Cribwr, dat de zestienjarige Jenna Parry zich in de nacht van maandag op dinsdag verhing. Een man die zijn hond uitliet, vond haar lichaam een paar uren later, bungelend in de ochtendmist. Jenna is de zeventiende jongere in Bridgend die zichzelf wurgde door ophanging in ruim een jaar tijd.

"Ik wilde dat je met me was komen praten", schreef Mandy op een kaartje. De buurvrouw van de Parry's, nog in trainingsbroek voor ze gaat werken, zucht diep. "Onmacht", zegt Mandy over het kaartje. "Wat moet je anders schrijven? Het lijkt zo zinloos allemaal. Ik weet niet wat Jenna bezighield, maar ze had toch met iemand kunnen praten voor ze zelfmoord pleegde? We zijn allemaal geschokt. Ik heb amper geslapen vannacht, mijn tienerdochter heeft de hele tijd zitten huilen."

Toch had Mandy een vreemd voorgevoel toen ze dinsdagochtend een politieauto halt zag houden aan het huis van de Parry's. Vanuit haar winkel aan de overkant van de straat kon ze alles goed zien. Hoe Jenna's ouders aarzelend opendeden. De agenten binnenlieten. Hoe die dag auto's af en aan waren blijven rijden. "Toen ik de agenten het pad naar de voordeur op zag lopen, wist ik meteen: ze komen voor Jenna. Ik kan het niet verklaren. Het is niet dat Jenna er de laatste weken depressief bij liep. Ze was wel ontzettend vermagerd, maar verder leek er niets aan de hand. Daniel, haar oudste broer, werkt af en toe bij mij in de winkel. Als er iets mis was, had ik het zeker allang gehoord."

De Parry's verhuisden enkele jaren geleden naar Cefn Cribwr. Echt bekend zijn ze niet in het dorp. Het gezin is nogal op zichzelf, zeggen buurtbewoners. Niettemin deelt iedereen in het ongeloof en de verslagenheid. "Dit is lang geen slechte plek om op te groeien", zegt een late dertiger die Cefn Cribwr ondertussen inruilde voor Londen en zijn dochtertje bij oma komt afzetten. "Weinig te doen, dat wel, maar rustig en gezellig, typisch het Britse platteland. Bridgend heeft ergere buurten."

Jenna had nog een jongere broer, Kristian. Op de plaats waar het meisje zich ophing, legden haar ouders en haar broers bloemen neer. Bovenop het tuiltje prijkt een vlinder, als symbool voor Jenna. Vrienden lieten foto's en brieven achter. De vochtige omgeving doet ze verschrompelen en verkleuren. Beneden, in de vallei, raast het verkeer over de M4 en gaat Bridgend weer over tot de orde van de dag.

Zelfmoorden zijn haast dagelijkse kost geworden in het voormalige mijnstadje. Amper een week geleden pleegde Kelly Stephenson zelfmoord. De 20-jarige serveerster verhing zich in de douche terwijl ze op vakantie was bij familie in Folkestone, Kent. Kelly had pas vernomen dat haar neef overleden was. De 15-jarige Nathaniel Pritchard verhing zich op 13 februari, thuis op zolder. Hij leefde nog toen zijn ouders hem vonden. Twee dagen overleefde hij met een beademingsmachine. Toen de dokters hem hersendood verklaarden, beslisten zijn ouders de beademing stop te zetten.

Kelly en Nathaniel woonden in dezelfde straat in Cefn Glas, een woonwijk net buiten Bridgend. Hun zelfmoorden deden de vermoedens van een internetpact weer in alle hevigheid oplaaien. Hardnekkige geruchten beweren dat de verhangingen in Bridgend deel uitmaken van een pact dat jongeren op sociale netwerksites zoals Facebook en Bebo sluiten. Zowel Kelly als Nathaniel hadden een Beboaccount. Op die van Kelly stond dat haar grote angst was de mensen te verliezen die ze liefhad.

Ook Jenna Parry had een profiel op Bebo, net als Natasha Randall, 17, het eerste meisje dat zichzelf ombracht. Enkele uren na haar dood stond haar Bebosite vol met foto's, gedichten en andere rouwbetuigingen. Zes dagen later hadden maar liefst drieduizend mensen haar site bezocht. "Het lijkt erop alsof de jongeren het cool vinden een website ter nagedachtenis te krijgen", zo speculeerde een politiewoordvoerder in Bridgend. "Het is bijna een manier om aanzien te verwerven bij hun leeftijdgenoten."

Philip Walters, de anatoom-patholoog van Zuid-Wales, liet eerder al weten de netwerksites van dichter bij te zullen bekijken om te zien of er een link kan worden gelegd met het stijgende aantal jongeren dat zelfmoord pleegt in de regio. Walters waarschuwde ook voor het mogelijke gevaar van dergelijke sites. "Ik dring er bij ouders op aan dat ze erop toezien dat hun kinderen er niet door worden beïnvloed."

De Britse pers slikte het verhaal van de internetpacten als zoete koek. Bridgend werd plotseling uitgeroepen tot dé zelfmoordstad van Groot-Brittannië. Kranten waarschuwden voor sites waar 'zelfmoordgoeroes' tot in de kleinste details uitleggen hoe een zelfmoord moet gebeuren. Zelfs Karin Spaink, een Nederlandse schrijfster en columniste met MS en een notoir voorvechtster van het recht op euthanasie, was ineens verdacht.

Maar de politie vond tot nog toe geen enkel bewijs dat de jongeren elkaar op het internet aanmoedigden om zelfmoord te plegen. Carwyn Jones, Labourlid van de Welshe National Assembly, wees erop dat de zelfmoorden niet alleen in Bridgend zelf voorkomen, maar in de hele regio, waar zowat 132.000 mensen wonen. "Het is waanzin wat de kranten schrijven. Bridgend is helemaal geen deprimerende ex-mijnwerkersstad. Jonge zelfmoordenaars zijn overal een probleem. Bovendien wonen de daders in Bridgend ver uit elkaar. Slechts een paar van hen kenden elkaar. Tussen de meesten van hen is er helemaal geen connectie, laat staan dat er sprake zou zijn van een internetcultus."

Bridgend heeft, historisch gezien, altijd veel zelfmoorden gekend. Het is een kuststadje met hoge werkloosheidscijfers dat na de sluiting van de mijnen in de jaren tachtig nooit echt nieuwe industrieën heeft weten aan te trekken. Bovendien heeft Wales sowieso de meeste zelfmoorden onder jonge mannen in Groot-Brittannië. Maar de lokale autoriteiten erkennen dat de huidige 'zelfmoordepidemie' stilaan uitzonderlijk kan worden genoemd.

De zeventien zelfmoorden begonnen in januari vorig jaar. Aanvankelijk beschouwde de politie zeven feiten als een aparte 'cluster'. Zes moorden werden niet tot die cluster gerekend omdat de zelfmoordenaars elkaar niet kenden en duidelijke motieven hadden. James Knight, 26, hing zichzelf op nadat hij het had uitgemaakt met zijn vriendin. Andrew O'Neill, 19, pleegde zelfmoord nadat hij was veroordeeld wegens dronken rijden en weerspannigheid tegen een politieagent. De 18-jarige Angie Fuller had al langer last van een depressie.

Wat anatoom-patholoog Philip Walters vooral bezighield, waren de - aanvankelijk - zeven anderen. Ze kenden elkaar, hadden geen duidelijke reden om zelfmoord te plegen en lieten geen briefjes achter. De 18-jarige Dale Crole was de eerste. Hij was al vier maanden vermist toen hij op 5 januari 2007 werd gevonden in een leegstaande hangar in Porthcawl, een verloren uithoek aan het Bristol Channel. Zijn vriend David Dilling (19) hing zich een maand later op, op 18 februari. Thomas Davies (20), die de twee kende, volgde een week later. Hij had pas een vest gekocht om naar de begrafenis van David Dilling te gaan.

Ook de 17-jarige Zachary Barnes, die zich op 11 augustus ophing, kenden de andere slachtoffers. In december werd Liam Clarke (20), een vriend van Dale Crole, opgeknoopt in een park teruggevonden. Jonge vader Gareth Morgan (27), die Clarke kende, stierf op 5 januari 2008. Twee dagen voor ze zich verhing op 17 januari postte Natasha Randall een rouwbetuiging voor Liam Clarke op haar Bebowebsite. Kelly Stephenson, die zich verhing nadat ze de dood van haar neef had vernomen, schreef rouwbetuigingen voor Liam Clarke, Natasha Randall en Zachary Barnes. Leigh Jenkins (22) pleegde zelfmoord drie maanden nadat zijn vriend Alan Price (21) uit dezelfde straat zich had verhangen in de garage van zijn ouders.

"Ach, iedereen kent hier iedereen", schokschoudert John. "Wat wil je, dit is een afgelegen, dunbevolkt gebied. Mensen leren elkaar snel kennen." John, een beginnende dertiger, is betrokken bij de YMCA in Porthcawl, waar het eerste slachtoffer zich verhing. Regelmatig neemt hij jongeren mee op uitstap, organiseert hij een knutselnamiddag of speelt hij een potje voetbal met ze op het strand. "Iedereen tussen pakweg 4 en 14 jaar is welkom. Daarna krijgen de jongeren andere interesses." Waarmee hij eigenlijk bedoelt dat jongeren na een bepaalde leeftijd nog moeilijk te bereiken zijn. "Dan willen ze zich bewijzen."

Ook John kende heel wat slachtoffers. Meer nog: als dertiger heeft hij al meer kennissen zien vertrekken. "Het is niet de eerste keer dat we in Porthcawl met een zelfmoordplaag zitten. Enkele jaren geleden zijn nog een paar jongeren gestorven. Het is een sociaal en economisch verhaal, eigen aan de regio. Je groeit hier op, hebt weinig toekomstperspectieven, werk is al helemaal een utopie. Niet dat iedereen hier arm is: laatst hebben ze op de kustweg nieuwe appartementen neergezet. Een half miljoen pond voor een flat met één slaapkamer. In geen tijd waren ze verkocht. Alleen vraag ik me af wie hier nu wil komen wonen of met vakantie wil komen."

"De rijken worden rijker en de armen armer", vat John het samen. "En dan zijn er natuurlijk de drugs. Ik heb hier alles al gezien: van softdrugs tot het zwaardere spul. De laatste tijd is het vooral speed en crystal meth." Van Dale Crole, de eerste zelfmoordenaar, is geweten dat hij verslaafd was. Zijn vrienden die hem achterna gingen, zaten allemaal in hetzelfde milieu.

Maar waarom zelfmoord? Typisch copycatgedrag, denkt John. "Deze overlijdens komen echt helemaal onverwacht, zonder enige uitleg. En geloof me, met overdosissen heeft dat weinig of niets te maken. Die jongeren plegen zelfmoord als een reactie op kleine tegenslagen in het leven. Ze zien iemand uit hun vriendenkring wegvallen, maken daarop iets mee en denken: hé, waarom geen zelfmoord? Goed, dat is cynisch, maar volgens mij denken ze gewoon niet na bij wat ze doen. Het dringt niet tot hen door dat ze mensen achterlaten of dat hun daad onomkeerbaar is. En het internet vervult daarin de rol van een accelerator. Maar zelfmoordpacten? Niemand die daarin gelooft, behalve de kranten."

Copycatzelfmoorden bestaan. Na de publicatie van Die Leiden des jungen Werthers van Goethe in 1774 waren er plotseling veel meer jonge mannen die zich doodschoten. Men is er altijd van uitgegaan dat ze de dood van het romanpersonage wilden overdoen. David Phillips plakte er de term Werthereffect op. De Amerikaan onderzocht alle zelfmoorden in de VS tussen 1947 en 1968. Hij kwam tot de vaststelling dat telkens wanneer een zelfmoord de voorpagina's van de kranten haalde, er zich binnen twee maanden 58 zelfmoorden meer dan gemiddeld voordeden. Binnen die twee maanden is er ook een significante stijging van dodelijke auto-ongevallen en andere vermomde zelfmoorden.

Melanie Davies, de moeder van Thomas, die zichzelf ophing aan een koord dat hij aan een boom vond, vatte het perfect samen. "Het was een ingeving op het moment zelf. Hij liet zelfs geen briefje achter. Toen hij die ochtend wegging, zei hij tegen zijn broer: 'Zeg mama dat ik haar straks wel zie.' Hij had zelfs zijn broek laten herstellen om naar de begrafenis van David Dilling te gaan. Ze hadden samen op school gezeten. Ik zei tegen hem: 'Zoiets zou je me toch nooit aandoen, hè?', waarop hij antwoordde dat hij me daarvoor te graag zag." Thomas was op zoek naar werk, maar zijn twee veroordelingen voor gewelddadig gedrag waren een blok aan zijn been. Volgens zijn moeder kwam het door de alcohol, die van haar zoon "een andere persoon" maakte.

Beverly Jenkins, de moeder van Leigh, zei dat haar zoon de zelfmoord van zijn beste vriend Alan Price nooit te boven was gekomen. "We waren bang dat hij dezelfde kant zou opgaan. Leigh was er kapot van, maar hij leek erbovenop te komen. Op het moment dat hij zelfmoord pleegde, dacht ik echt dat hij erover was." Leighs moeder vond het vreemd dat haar zoon de avond voor de feiten het internet had geraadpleegd. Tijdens de week werkte Leigh met zijn vader op bouwterreinen. Ze kwamen alleen in het weekend naar huis. "Het zou kunnen dat hij naar totaal onschuldige dingen heeft zitten kijken, maar ik vraag me af wat hij heeft gezien. Er moet toch een reden zijn waarom al deze jongens de hand aan zichzelf slaan?"

Wanneer we acht maanden na de zelfmoord van haar zoon contact met haar opnemen, wil Beverly Jenkins niet meer spreken.

Ook Jenna Parry, het laatste slachtoffer, zou de zelfmoord van haar vriend Zachary Barnes nooit te boven zijn gekomen. Lisa Jones, de moeder van Jenna's vriendin Jessica, zei dat de meisjes het bijzonder moeilijk hadden om zijn dood te aanvaarden.

Maar Stacy Weaver, Jenna's oude buurmeisje, weet wel beter. Stacy is speciaal met haar ouders naar Cefn Cribwr gekomen om te zien waar haar vriendin zich heeft verhangen. Ze heeft holle ogen van het huilen en kan maar niet begrijpen waarom Jenna zo'n drastisch besluit heeft genomen. "Jenna had problemen met haar vriendje. Een zekere Adam, ik heb hem maar één keer gezien. Het was aan van in de zomer, maar hij behandelde haar slecht. Soms sloeg hij haar. Nooit in het gezicht, daar keek hij wel voor uit. Jenna praatte er zelden over. Soms vroeg ik ernaar, maar dan deed ze een teken dat ze het er niet over wilde hebben."

Stacy en Jenna groeiden samen op in Brackla, een achterstandswijk van Bridgend. Ze woonden in dezelfde straat en kenden elkaar van toen ze drie waren. Toen Stacy verhuisde, verwaterde het contact. Toevallig vonden de twee meisjes elkaar terug in een beroepsopleiding in Bridgend voor 16-jarigen die stoppen met school. "Ineens zag ik haar weer in onze computerlessen. De laatste drie maanden was ze sterk vermagerd. Ze zei dat ze dat deed voor Adam. Maar hij koos toch voor een ander." Stacy kan haar tranen niet onderdrukken. "Jenna was er zo kapot van. Ze had nooit complexen over haar figuur, maar voor die jongen had ze alles over."

Jenna had het wel eens over zelfmoord, zucht Stacy. "Maar ze zei altijd dat ze dat nooit zou doen. Ik geloofde haar. De laatste weken waren we bezig over Spanje. We zouden emigreren en ons eigen schoonheidssalon opendoen. Werken onder de zon, weg van hier. Ik dacht echt dat ze dat wilde. Haar leven was helemaal niet uitzichtloos. Alleen die ene tegenslag."

De politie, de sociale diensten en de scholen in Bridgend werken momenteel een noodplan uit om de zelfmoordepidemie te stoppen, gebaseerd op de Choose Life-campagne in Schotland. Die heeft in vijf jaar tijd het aantal zelfmoorden drastisch naar omlaag geholpen. Scholen in Bridgend gaan het probleem nu openlijk bespreken. Na maandenlang te hebben volgehouden dat alle zelfmoorden geïsoleerde gevallen waren van mensen die elkaar toevallig kenden, geeft zelfs de politie toe dat er meer aan de hand is. "Jezelf van het leven benemen kan als een acceptabele oplossing worden gezien door jongeren die met problemen kampen", zei David Morris van de politie in Bridgend.

Supermarkten en gereedschapswinkels in de regio zijn alvast mee op de kar gesprongen. Aan elke jongere die touw of wasdraad komt kopen, vragen ze een identiteitsbewijs. Wie jonger is dan achttien krijgt geen koord mee. In Porthcawl zijn ook meel en eieren op de zwarte lijst voor jongeren terechtgekomen. Het liep in het stadje de laatste tijd wat uit de hand met meel- en eiergevechten.

'Het lijkt wel alsof de jongeren het cool vinden een website ter nagedachtenis te krijgen. Het is bijna een manier om aanzien te verwerven bij hun leeftijdgenoten'Melanie Davies, moeder van Thomas:

'Hij had zijn broek laten herstellen om naar de begrafenis van David Dilling te gaan. Ze hadden samen op school gezeten. Ik zei tegen hem: 'Zoiets zou je me toch nooit aandoen, hé?' Hij antwoordde dat hij me daarvoor te graag zag'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234