Zaterdag 13/08/2022

Titanenwerk

Terwijl Pirotte enkel SS-Obersturmbannführer Otto Skorzeny, de leider van Operatie Greif, in haar historisch tableau ten tonele voert, laat Peter Keglevic (1950) alle nazikopstukken in vol ornaat defileren.

Keglevic is een Oostenrijkse filmregisseur en auteur van korte verhalen, toneelstukken en draaiboeken. Twintig jaar heeft hij aan Hoe ik Hitlers getuige werd gewerkt. Heeft die fenomenale inspanning een fenomenaal resultaat opgeleverd? Wie bereid is mee te lopen met de 25-jarige Paul Renner in diens duizend kilometer lange koers van Hitlers Arendsnest in de Beierse Alpen tot de Führerbunker in Berlijn, staat een nu eens wonderlijk absurdistische, en dan weer naar de keel grijpende leeservaring te wachten.

April 1945. Het duizendjarige rijk van Adolf Hitler staat op instorten. In het westen rukken de Amerikanen en Britten op, in het oosten walst het Rode Leger over alles en iedereen heen. De Berlijnse Jood Paul Renner - die in werkelijkheid Harry Freudenthal heet - leeft al jaren ondergedoken, als hij per toeval in de loopwedstrijd belandt. De eindmeet? Berlijn op 20 april, de verjaardag van de Führer. Keglevic neemt de lotgevallen van Renner en diens medeatleten te baat om een totaalbeeld van de waanzin en gruwel van het nazisme te scheppen.

Een titanenwerk dat hij op drie niveaus uitwerkt. Er zijn de gebeurtenissen in real time. De lopers passeren kapotgeschoten steden, werken zich langs stromen vluchtelingen, ontredderde troepen, dwangarbeiders en Joodse gevangenen en maken kennis met nazifanatici die zich rücksichtslos aan de eindzege vastklampen.

Dan zijn er de met Jiddische zelfspot verrijkte herinneringen van Paul aan zijn jeugd, zijn in de Shoah omgekomen familie en zijn jaren als onderduiker. Flashbacks van een zowel diep doorvoelde tederheid als van een om wraak schreiende grimmigheid.

Ten slotte metselt Keglevic steen voor steen aan een monumentale, knotsgekke fantasiewereld. De geallieerde generaals Montgomery en Patton zetten geld in op de koers. De befaamde nazifilmregisseuse Leni Riefenstahl maakt elke dag opnames van de wedstrijd. Adolf Hitler voert vertrouwelijke gesprekken met Paul Renner en vraagt hem zelfs om hem dood te schieten. Eva Braun beleeft een passionele nacht met Paul.

De vraag is niet of dit alles (en veel meer) compleet verzonnen is, maar of het verstandig van Keglevic was om de lezer uit te dagen in zijn fantastische universum mee te stappen. Het loont hoe dan ook de moeite om de handschoen op te nemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234