Dinsdag 27/09/2022

NieuwsAntwerpen

Tot 250 onderaannemers op werf ingestort schoolgebouw

Op 18 juni 2021 stortte het schoolgebouw in de Antwerpse wijk Nieuw Zuid in. Beeld © Marc De Roeck
Op 18 juni 2021 stortte het schoolgebouw in de Antwerpse wijk Nieuw Zuid in.Beeld © Marc De Roeck

Op de werf van de basisschool in de Antwerpse wijk Nieuw Zuid, die vorig jaar instortte, waren minstens 249 onderaannemers geregistreerd of aan de slag. Dat aantal ligt bijna tien keer hoger dan hoofdaannemer Democo tot nu communiceerde. Dat blijkt uit onderzoek van VTM Nieuws en Het Laatste Nieuws.

Joppe Nuyts/Pieter Dumon

Een gloednieuwe dubbele basisschool met sporthal in de Jos Smolderstraat in Antwerpen tegen 1 september 2021, dat was de opdracht waarvoor de stad Antwerpen hoofdaannemer Democo aanstelde. De aannemer nam daarvoor 43 andere bedrijven in de arm, waarvan zestien leveranciers en 27 onderaannemers. Dat zijn althans de getallen die Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) vorig jaar aan de gemeenteraad communiceerde. “Heel erg veel”, vond hij toen, “maar de vraag is: is dat abnormaal?”

Het was alleszins niet de waarheid. De Wever baseerde zich op een lijst van Democo, maar toen de school in opbouw op 18 juni 2021 instortte, stond geen van de bedrijven waar de vijf dodelijke slachtoffers en negen gewonden werkten op die lijst. De verklaring? Democo bezorgde maar een fractie van de onderaannemers aan AG Vespa, het bedrijf dat voor de stad Antwerpen de openbare aanbestedingen opvolgt. VTM Nieuws en Het Laatste Nieuws lijstten minstens 249 onderaannemers op die vooraf geregistreerd waren of effectief aan de slag waren op de werf. Bijna tien keer meer dan het aantal onderaannemers waarvan de stad op de hoogte was.

Democo stelde aparte bedrijven aan om een specifieke taak op de werf uit te voeren. Die bedrijven schakelden op hun beurt weer nieuwe bedrijven in, enzovoort. Zo ontstond een lange keten van onderaannemers, tot op vijf niveaus van de hoofdaannemer. Dat maakt controle en nazicht moeilijk te organiseren. Daarom werd de praktijk sinds 2017 bij wet verboden. Alleen werd de opdracht voor de bouw van de school net daarvoor uitgeschreven. Puur wettelijk deed Democo dus niets fout.

Maar het bedrijf had wel af te rekenen met de organisatorische problemen die hun werkwijze met zich meebracht. Zo omschreef de hoofdaannemer in een tussentijds rapport over de slachtoffers de Oekraïner Serhii Melesjuk (50) als ‘voorbijganger’, terwijl Serhii al maanden aan de slag was voor een onder-onderaannemer van Democo, in het zwart. Ook bij de aanmelding van personeel liep het geregeld fout. “Het was onder de onderaannemers algemeen geweten dat je makkelijk op de werf raakte zonder badge”, vertelt een bedrijf in brandveiligheid.

Democo deed daarnaast ook een beroep op onderaannemers die niet erkend zijn door de overheid. Zo moest het bedrijf König Construct CV, één van de grootste onderaannemers van Democo, een hoop metselwerken voor zijn rekening nemen, zonder dat het daarvoor de nodige erkenningen had. Vraag is of AG Vespa had moeten ingrijpen. Daar verwijst men echter naar het contract met Democo, een zogeheten ‘Design & Build’-overeenkomst. “Dat betekent heel concreet dat de publieke opdrachtgever (AG Vespa, red.) niet optreedt als ‘klassieke’ bouwheer, en dus geen klassieke toezichts-, coördinatie- of gelijkaardige verplichtingen heeft.” Democo op zijn beurt wenste niet te reageren en het gerechtelijk onderzoek af te wachten. (HLN)

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234