Donderdag 21/10/2021

AchtergrondKlimaatverandering

Tot zeven keer meer extreem weer: klimaatcrisis treft kinderen en jongeren veel harder

Kinderen in het zuidoosten van Madagascar. Daar heerst vaker een voedseltekort door extreme droogte. De klimaatverandering zou dit fenomeen enkel verergeren. Beeld AFP
Kinderen in het zuidoosten van Madagascar. Daar heerst vaker een voedseltekort door extreme droogte. De klimaatverandering zou dit fenomeen enkel verergeren.Beeld AFP

Kinderen die net geboren zijn, zullen in hun leven twee tot zeven keer meer met extreem weer geconfronteerd worden dan zestigers. Dat toont internationaal onderzoek onder leiding van klimaatwetenschapper Wim Thiery (VUB). ‘De veiligheid van onze kinderen en jongeren is bedreigd.’

Dat de klimaatverstoring vooral jongere generaties treft, is niet zomaar een slogan van de schoolstakende jeugd. Komt er geen sterkere klimaatactie, dan zal een kind dat vandaag is geboren gemiddeld zeven keer meer extreme hittegolven, 2,6 keer meer droogtes, 2,8 keer meer overstromingen, bijna drie keer zoveel mislukte oogsten, de helft meer tropische cyclonen en twee keer zoveel bosbranden meemaken als mensen die 60 jaar geleden zijn geboren.

Dat staat in een studie die een internationaal team van wetenschappers in topblad Science maandag publiceert.

Mislukte oogsten

De onderzoekers onder leiding van Wim Thiery combineren voor het eerst klimatologische en demografische informatie. Doorgaans vergelijken klimaatonderzoeken twee momenten. Bijvoorbeeld: in 2100 zullen er zoveel keer meer hittegolven zijn in vergelijking met vandaag. Thiery en co. telden op hoeveel keer iemand geboren in een bepaald jaar tijdens het hele leven blootgesteld zal worden aan zes goed gekende fenomenen: extreme hittegolven, droogte, overstromingen, mislukte oogsten, tropische cyclonen en bosbranden.

“Onze resultaten tonen duidelijk dat dit niet alleen het probleem is van toekomstige generaties, maar van kinderen en jongeren die vandaag leven”, zegt Thiery. “En zelfs iedereen die vandaag jonger is dan veertig zal in zijn leven ongezien veelvuldig blootgesteld worden aan hittegolven, mislukte oogsten, droogtes en overstromingen in vergelijking met pre-industriële klimaatomstandigheden. Deze mensen zullen in feite een ongeëvenaard leven leiden, ook als we de opwarming tot anderhalve graad kunnen beperken, het meest ambitieuze doel. Hoe jonger en hoe slapper de klimaatactie, hoe sterker dat effect.”

Klimaatwetenschapper Wim Thiery (VUB).0. Beeld Tine De Wilde
Klimaatwetenschapper Wim Thiery (VUB).0.Beeld Tine De Wilde

Extreme hitte

Zo blijkt dat wie vandaag geboren wordt, vier à zeven keer meer extreme hitte zal meemaken. Houden landen zich aan hun huidige beloftes en warmt de wereld zo’n 2,5 graden op, dan is het zeven keer meer. Slagen we erin de opwarming onder de twee graden te houden (in vergelijking met pre-industriële tijden) dan is het zes keer meer. Kan de opwarming onder de afgesproken anderhalve graad blijven, is het vier keer meer.

Nu is de wereld op weg naar een opwarming met drie tot vier graden. In dit scenario krijgen kinderen die nu zijn geboren 44 keer meer extreme hittegolven te verwerken dan mensen die in de pre-industriële tijd leefden. Een kind dat vandaag zes jaar is, zal dan twee keer meer bosbranden en cyclonen, drie keer meer overstromingen, vier keer meer mislukte oogsten, vijf keer meer extreme droogtes en 36 keer meer extreme hittegolven meemaken.

Regionale verschillen

Strandt de opwarming iets lager op ongeveer drie graden, dan hebben kinderen die nu jonger dan acht jaar zijn zo’n vijf keer vaker te maken met klimaatextreem weer in vergelijking met iemand die in een wereld zonder opwarming leeft, zo staat in de studie.

Maar ook als we de opwarming tot anderhalve graad kunnen beperken, zal iedereen die vandaag jonger is dan tien jaar vier keer meer extreme weergebeurtenissen te slikken krijgen dan mensen in de pre-industriële tijd. “Wie ouder is, zal in zijn leven nooit met zo’n toename af te rekenen hebben, zelfs niet in het scenario van 3,5 graden opwarming”, schrijven de onderzoekers.

Ze wijzen ook op regionale en economische verschillen. Jonge generaties in lage-inkomenslanden krijgen veruit de sterkste stijging te verwerken. Zo zal wie vandaag 25 jaar is in het Midden-Oosten en Noord-Afrika minstens zeven keer meer blootgesteld zijn aan de zes onderzochte types van extreem weer dan iemand in de pre-industriële tijd. Voor wie recent in een arm land is geboren, is dat vijf keer meer.

Snelle bevolkingsgroei

“Daarbij komt dat in die landen meer kinderen worden geboren”, zegt Thiery. Beperken we de opwarming tot 2,5 graden, dan krijgen de 53 miljoen kinderen geboren tussen 2016 en 2020 in Europa en Centraal-Azië zo’n vier keer meer af te rekenen met extreem weer. Maar 172 miljoen kinderen die in zwart-Afrika zijn geboren, hebben af te rekenen met vijf tot zes keer meer extreem weer en voor hittegolven is dat 50 keer meer.

“Door de combinatie van een snelle bevolkingsgroei en de blootstelling aan extreme gebeurtenissen legt de klimaatverandering dus een onevenredig zware last legt op jonge generaties in het Zuiden”, aldus Thiery. “En we hebben goede redenen om aan te nemen dat onze berekeningen de werkelijke toename waarmee jongeren te maken krijgen, onderschatten.”

Veiligheid

Maar hoe dan ook is duidelijk dat de veiligheid van alle kinderen en jongeren “zwaar bedreigd is en er drastische uitstootreductie nodig is om hun toekomst te vrijwaren”, besluiten de onderzoekers.

“Deze resultaten onderstrepen de absolute noodzaak om de ambities op te voeren en onmiddellijk tot actie over te gaan”, zegt professor Joeri Rogelj, klimaatexpert aan het Imperial College in Londen en mede-auteur van de studie. “Als we erin slagen onze uitstoot de komende jaren drastisch te verminderen, kunnen we de ergste gevolgen voor kinderen wereldwijd nog vermijden”, voegt Thiery toe.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234