Maandag 08/08/2022

Totale Gaza-oorlog hangt in de lucht

Een raket heeft in Kyriat Malachi, nabij de Gazastrook, drie Israëli's gedood. Verwacht wordt dat Israël het offensief tegen Gaza nog zal verhevigen. Maar Hamas zweert bij een 'verpletterende' tegenaanval.

Het alsmaar meer doden eisende conflict tussen Israël en Hamas rond Gaza breidde zich gisteren uit, nadat drie burgers werden gedood door een raket die door activisten werd afgevuurd op een flatgebouw in de stad Kiryat Malachi in het zuiden van het land. De verwachting is dat Israël als reactie het militaire offensief tegen Gaza, waar nu voor de tweede dag op rij luchtaanvallen plaatsvinden, nog zal opdrijven.

Het aantal Palestijnse slachtoffers in Gaza steeg tot elf na een aanval op wat het Israëlische leger omschreef als sites met infrastructuur en lanceerbasissen voor raketten. Het leger beweerde dat het in de stad Gaza vlugschriften had verspreid waarin de bewoners werden gewaarschuwd weg te blijven van Hamasstrijders en -gebouwen, wat suggereerde dat er nog meer aanvallen zouden komen.

De gevaren van deze situatie voor de hele regio werden intussen nog groter toen de Egyptische president Mohamed Morsi dinsdag waarschuwde dat zijn land zich aan de kant van de Palestijnen schaarde tegen wat hij Israëlische agressie noemde, en woensdag een soortgelijke veroordeling uitte.

Bloedvergieten

"Het Egyptische volk, de Egyptische leiders, de Egyptische regering, en heel Egypte zetten alle middelen in om deze aanval te stoppen, om het doden van Palestijnen en het bloedvergieten te verhinderen", zei Morsi in een nationale televisie-uitzending. Hij zei ook dat hij contact had opgenomen met president Obama om te praten over strategieën om "een einde te maken aan deze daden". "De Israëli's moeten beseffen dat we deze agressie niet tolereren, dat ze enkel tot instabiliteit in de hele regio kan leiden."

Obama had ermee ingestemd om met de Israëlische leiders te praten, zei Morsi. De slachtoffers die donderdag in Kiryat Malachi vielen, waren de eerste doden in het Israëlische kamp sinds het begin van de aanval, de felste van de laatste vier jaar, als reactie op de voortdurende Palestijnse raketaanvallen.

Het zuiden van Israël werd dit jaar meer dan 750 keer getroffen door vanuit Gaza afgevuurde raketten die huizen vernielden en gewonden maakten. Donderdag sloeg een raket in op de bovenste verdieping van een flatgebouw in Kiryat Malachi, zo'n 24 kilometer ten noorden van Gaza. Twee vrouwen en een man kwamen daarbij om, volgens de reddingsdiensten en de legerradio. Onder de gewonden bevond zich een baby; verschillende Israëli's werden door granaatscherven getroffen.

De 40-jarige Nava Chayoun, die op de tweede verdieping woont, vertelt dat haar echtgenoot Yitzhak onmiddellijk na de inslag de trappen op rende en het lichaam van een vrouw op de vloer aantrof. Hij redde twee kinderen uit hetzelfde appartement, vertelt ze, waarna zij en haar familie "psalmen lazen".

In Khan Younis, een stad in het zuiden van Gaza, werden drie activisten gedood toen hun motorfietsen werden getroffen door Israëlische raketten. Palestijnse veiligheidsbeambten zeggen dat ze hoogstwaarschijnlijk lid waren van de militaire vleugel van Hamas. 's Nachts werd het lijk van een 65-jarige man geborgen uit een open ruimte in het centrum van de Gazastrook waar een raket was ingeslagen.

Sinds het begin van de operatie werden in Gaza nog vijf andere burgers gedood, waaronder een baby en een zeven jaar oud meisje, en vielen minstens 70 gewonden.

Het Israëlische offensief woensdag ingezet met een luchtaanval waarbij Ahmed al-Jabari, een militaire topbevelhebber van Hamas, werd gedood terwijl hij in een voertuig reed. De Israeli's hebben alle Hamasleiders in Gaza gewaarschuwd dat ze hetzelfde lot zullen ondergaan als ze niet uit het zicht blijven.

Donderdag woonden honderden mensen Jabari's begrafenis bij, maar de aanvoerders van Hamas bleven weg. Terwijl de begrafenisstoet door de straten meanderde van Jabari's woning naar een moskee, moesten de deelnemers soms de pas versnellen als Israëlische oorlogsvliegtuigen vlakbij bommen lieten vallen. De winkels bleven gesloten en de straten bleven leeg.

Buiten de Al-Omarimoskee staat huilend de 35-jarige Wael Jabari. Vorig jaar werd hij na elf jaar in een Israëlische cel vrijgelaten dankzij een door Egypte bemiddelde overeenkomst die ook de vrijlating behelsde van een Israëlische soldaat, Gilad Shalit. Ahmed al-Jabari, Waels aangetrouwde oom, vertegenwoordigde Hamas tijdens de onderhandelingen. "Het is dankzij zijn volharding dat de ruil doorging."

In een toespraak voor de rouwenden in de moskee beloofde Mushier al-Masri, een parlementslid van Hamas, een "verpletterende" tegenaanval. "Het verzet is in staat om de bezetter te doen boeten voor zijn misdaden."

De Israëlische strijdkrachten koppelden de intensieve luchtaanvallen met de dreiging van een grondoffensief op Gaza, wat de drie weken durende operatie in de winter van 2008-2009 in herinnering brengt. "We raden Hamasstrijders aan, van de laagste rangen tot de opperbevelhebbers, om hun gezichten de komende dagen niet bovengronds te laten zien", lieten de Israëlische strijdkrachten via Twitter weten. Legerwoordvoerder Yoav Mordechai zei: "Als ik een Hamasbevelhebber was, zou ik op zoek gaan naar een schuilplaats."

De escalatie van de vijandelijkheden tussen Israël en de verzetsbeweging Hamas, die door Israël wordt beschouwd als een terreurgroep die uit is op de vernietiging van de Israëlische staat, leidde ertoe dat Egypte woensdag zijn ambassadeur terugriep en opriep tot vergaderingen van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en de Arabische Liga.

Door de 52-jarige Ahmed al-Jabari als doelwit te kiezen, zeiden de Israëli's, hadden ze het brein uitgeschakeld achter zo goed als iedere aanval vanuit Gaza van de voorbije jaren, waaronder de ontvoering van Gilad Shalit, toen een korporaal, in 2006. Shalits vijf jaar durende gevangenschap was een periode van nationale angst, en toen hij door het toedoen van Egypte eindelijk werd vrijgelaten, was Jabari naast hem te zien, een van de zeldzame keren dat de Hamasleider in het openbaar verscheen.

De aanvallen op Gaza vallen in een lastige periode voor de Israëlische eerste minister Benjamin Netanyahu, negen weken voor de verkiezingen, en weerspiegelen mogelijk het besef van zijn regering dat ze een afschrikkend signaal moest uitsturen dat verder ging dan Gaza. In een verklaring prees Netanyahu het optreden van het leger en zei hij: "We weigeren een situatie te accepteren waarin Israëlische burgers worden bedreigd door de terreur van raketten. Dat zou geen enkel land accepteren."

De Israëlische aanvallen bedreigen de fragiele banden met Egypte, waar de door islamisten geleide regering van Morsi de banden met Hamas had aangehaald en optrad als bemiddelaar om de rust tussen Israël en militante groepen in Gaza te doen terugkeren. Het is de eerste crisis in de verhoudingen tussen Israël en Egypte sinds Morsi aan de macht kwam; hij noemde de Israëlische actie "willekeurige agressie tegen de Gazastrook" en rechtvaardigde zo de beslissing om de Egyptische ambassadeur terug te roepen.

'Willekeurige agressie'

Morsi's Partij voor Vrijheid en Gerechtigheid, die net als Hamas geworteld is in het Moslimbroederschap, plaatste een video op haar website van wat werd omschreven als het verbrande lichaam van een Palestijns kind dat was gedood tijdens de Israëlische aanvallen, een poging om de woede van Israël op te wekken. Zijn partij stuurde ook een verklaring uit waarin stond: "De willekeurige agressie tegen Gaza bewijst dat Israël nog niet beseft dat Egypte veranderd is, en dat het Egyptische volk, dat in opstand is gekomen tegen verdrukking, een aanval op Gaza niet zal tolereren."

© New York Times

Isabel Kershner geeft verslag vanuit Jeruzalem en Fares Akram vanuit Gaza. Hun verslaggeving werd aangevuld door Rina Castelnuovo vanuit Kiryat Malachi, Israël; Mayy El sheikh en David D. Kirkpatrick vanuit Caïro; Gabby Sobelman vanuit Jeruzalem; Rick Gladstone vanuit New York en Alan Cowell vanuit Parijs.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234