Zaterdag 02/07/2022

TotalFina op wankel terrein in Birma

Belgische ngo's roepen op tot boycot

Net nu ze een openbaar bod op de nog uitstaande aandelen Petrofina lopen heeft, zit de Franse oliereus Total met een vervelende luis in de pels. Belgische ngo's klagen Total aan wegens haar 'ondersteuning' van het dictatoriale regime in Birma.

Brussel.

Jan Scheidtweiler

De niet-gouvernementele organisatie (ngo) Birma Groep lanceert vandaag een oproep om voorlopig niet meer te tanken of (stook)olie te kopen bij de nieuwe fusiegroep TotalFina, de alliantie van Total en Petrofina. Die oproep is ondertekend door 21 andere ngo's, van Oxfam Wereldwinkels over Bevrijde Wereld tot Mensenbroeders. Ook ruim zestig individuele sympathisanten steunen de actie, van Munt-directeur Bernard Foccroule totCarine en Gino Russo. Ook heel wat politici, van Agalev-kamerlid Lode Vannoost tot PSC-kamerlid Jacques Lefevre, zetten hun handtekening.

Bij de sympathisanten zit ook een grote delegatie van de UCL-universiteit. De UCL is als instelling nauw betrokken bij de mensenrechtensituatie in Birma. De Birmaanse mensenrechtenactiviste Aung San Suu Kyi is er eredoctor en François Cornelis, de vroegere algemeen directeur van Petrofina en huidige vice-president van TotalFina, is er voorzitter van de raad van beheer. Eind december hadden studentenorganisaties al vragen gesteld over de investeringspolitiek van de groep TotalFina in Birma.

Total is een van de grootste investeerders in Birma. De groep heeft een participatie van 31,2 procent in een consortium (waarin ook het Amerikaanse Unocal en een Thaise en Birmaanse gasbedrijven zitten) dat het gasveld Yadana mag ontginnen. Total heeft ook de operationele leiding van het consortium. Volgens Birma Group is Total daarmee een van de grootste investeerders in Birma.

Het Yadana-veld ligt in zee, op 70 kilometer van de kust. Het consortium investeert 1 miljard dollar (ruim 37 miljard frank, of 0,9 miljard euro) in het project.

Met haar deelname in het gasontginningsproject steunt TotalFina volgens Birma Group de militaire junta in Birma. Die is al decennialang aan de macht, ondanks de verkiezingen van 1990. Daarbij haalde de Nationale Liga voor Democratie (NLD) 82 procent van de de zetels. TotalFina geeft volgens de actievoerders ook weinig blijk van respect voor politieke akkoorden die afraden samen te werken met de Birmaanse overheid. Zo heeft de Amerikaanse president Clinton onlangs een verbod voor nieuwe investeringen afgekondigd. Het Belgisch parlement keurde begin februari van dit jaar eenparig een resolutie goed waarin wordt opgeroepen alle banden met Birma op het vlak van handel, investeringen en toerisme te verbreken.

De Birma Group zegt ook dat ze aanstuurt op een boycot van de TotalFina-producten op aangeven van Nobelprijswinnares van de vrede Aung San Suu Kyi, die de NLD leidt. Volgens haar komen de investeringen van multinationals niet ten goede aan de bevolking van Birma. Door haar deelname aan het consortium ondersteunt TotalFina het huidige regime.

"TotalFina moet weten dat het meewerkt aan een dictatoriaal regime, waar mensenrechten geschonden worden", zegt Michel Beankens van Birma Group. "In Birma wordt bijvoorbeeld 40 procent van het nationaal product besteed aan militaire uitgaven. Die zijn de voorbije tien jaar verdubbeld. De investeringen, en de financiering die TotalFina in Birma doet, staan daar toch niet los van." TotalFina werkt zo mee met een regime dat later misschien door een internationale rechtbank zal worden veroordeeld", zegt Beankens. Volgens Francis Christophe, Frans auteur van een boek over Birma en TotalFina, werkt de oliemaatschappij bovendien actief mee aan het witwassen van drugsgeld. "Birma is de eerste producent van heroïne ter wereld. Om hun drugsgeld wit te wassen, hebben ze 'proper' geld nodig. Geld dat integraal van Total komt. Dat heet medeplichtigheid", zegt Christophe.

De boycotactie die Birma Group vandaag lanceert, is vooral een bewustmakingsactie", zegt Beankens. Gisteren werd wel, symbolisch, actie gevoerd bij een Petrofina-tankstation in Brussel, maar een grootscheepse, militante bezetting van TotalFina-tankstations komt er deze week niet. "We hebben nog wel dingen in de pijplijn zitten", zegt Beankens. Zo overweegt de groep volgende week maandag, tijdens de algemene vergadering van Petrofina in Brussel, actie te voeren.

Voor TotalFina lijkt de kritiek van de Belgische ngo's vervelend, maar niet wereldschokkend. De reserves in het Yadana-gasveld bedragen volgens schattingen van Total 140 miljard kubieke meter. Dat verheft het project in Birma tot een gigantische status. Toch vormt het Birmaans gasveld amper twee procent van het totale volume olie en gas dat de groep wereldwijd in portefeuille heeft. Thierry Desmarets, de gedelegeerd bestuurder van de nieuwe fusiegroep, zegt dat het niet de taak is van TotalFina zich te mengen in de interne politiek van een land. "Het is nu eenmaal zo dat de belangrijkste olie- en gasreserves in de wereld zich situeren in landen die niet gekenmerkt worden door grote politieke stabiliteit", zei Desmarets tijdens een ontmoeting met Belgische journalisten in Parijs."Maar TotalFina respecteert de richtlijnen van de overheid", zei Desmarets."Als de Franse overheid ons verbiedt te investeren in Birma, dan doen we dat niet."

TotalFina heeft wel een eigen gedragscode zodra het in een land aanwezig is. "We gebruiken geen kinderarbeid, en we betalen de mensen een loon dat zeker boven het minimumloon ligt", zei Desmarets.

In Birma heeft de olie- en gasgroep bovendien een programma opgezet dat bijdraagt aan de socio-economische ontwikkeling van Birma. Naast het bouwen van pijpleidingen en boorplatformen, financierde TotalFina zo ook de bouw en renovatie van zestien scholen, de aanwerving van negentien dokters en hielp ze aan de ontwikkeling van een systeem van kredieten voor vissers en landbouwers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234