Vrijdag 21/01/2022

Trump en Comey in sumoworsteling

Derk Jan Eppink werkt in New York bij de con- servatieve denktank London Policy Center. Zijn wisselcolumn met Sammy Mahdi ver- schijnt elke donderdag.

Vandaag komt de hoorzitting van de Senaatscommissie voor veiligheidsdiensten in Washington DC 'live' op alle nieuwszenders. James Comey, ontslagen als FBI-directeur, komt zijn verhaal doen. De reputatie van twee instellingen staan op het spel: het presidentschap en de FBI. Tot voor kort had de FBI een ijzeren reputatie, maar Comey raakte hopeloos verstrikt in de verkiezingsstrijd. De twitterwoede van president Trump is evenmin bevorderlijk voor het prestige van het presidentschap.

De centrale vraag luidt: heeft Trump medio februari geprobeerd het FBI-onderzoek naar de Russische contacten van ex-generaal Flynn te blokkeren? Als Trump de rechtsgang belemmerde, kan dat reden zijn voor een afzettingsprocedure? Als dat inderdaad gebeurde, had Comey dit echter onmiddellijk moeten melden bij het ministerie van Justitie. Het nalaten ervan is strafbaar.

Maar Comey openbaarde het gesprek met Trump, na zijn ontslag drie maanden later, in een memo aan zichzelf die hij liet lekken op 16 mei. Trump zei volgens de memo: "Ik hoop dat u de weg vrij ziet om dit te laten gaan, om Flynn te laten gaan. Hij is een goede man, ik hoop dat je dit kunt laten gaan." Een nogal cryptische beschrijving. Is dit 'meedenken' of een dreigement?

Trump riep het gedoe over zichzelf af met een tweet op 12 mei: "James Comey kan beter hopen dat er geen opnames zijn van ons gesprek voordat hij begint te lekken aan de pers." Zeer ongepast. Niet eerder kwam een FBI-directeur zo in de moeilijkheden als Comey. Een president wel. Zijn naam: Richard Nixon.

Amerikanen hadden een groot vertrouwen in de FBI; het levenswerk van J. Edgar Hoover die de organisatie leidde van 1924 tot 1972. Hij wist zoveel over politieke leiders (doorgaans corruptie en overspel) dat hij niet kon worden afgezet. Washington DC was opgelucht toen Hoover op 2 mei 1972 overleed. President Nixon stelde meteen een zwakkeling aan, Patrick Gray. De ambtstermijn werd beperkt tot tien jaar.

De tweede man, Mark Felt, werd de feitelijke baas. Hij erkende in 2005 dat hij Deep Throat was in het Watergate-schandaal. Felt gaf Bob Woodward en Carl Bernstein van de Washington Post het onderzoeksadvies 'follow the money'. Dat spoor leidde tot de val van Nixon in 1974.

De FBI, de meest professionele politieorganisatie ter wereld, stond ver boven de politiek. Zo ook Comey die in 2013 werd benoemd. Tijdens de bittere verkiezingsstrijd vorig jaar is hij echter verzeild geraakt tussen de tanden van de politiek.

De FBI onderzocht het e-mailschandaal van Hillary Clinton. Op 5 juli formuleerde Comey een litanie van beschuldigingen tegen Clinton: "uiterst onzorgvuldig". Maar hij ontraadde de minister van Justitie tot vervolging over te gaan. Dat zou het einde van haar kandidatuur hebben betekend. Democraten juichten; republikeinen eisten zijn ontslag. Toen eind oktober opnieuw e-mails van Clinton opdoken, heropende Comey het onderzoek. Twee weken voor de verkiezingen. Republikeinen juichten; democraten eisten zijn ontslag.

Comey kon geen goed meer doen. Hij was beter afgetreden bij het aantreden van Trump. Zijn prestige was niet meer te redden; dat van de FBI nog wel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234