Maandag 15/08/2022

'U blokkeert de lijn voor dringender gevallen'

Sinds deze week luistert een Franse parlementaire onderzoekscommissie naar nabestaanden en slachtoffers van de aanslagen op 13 november 2015. De getuigenissen zijn keihard voor de overheid.

De onderzoekscommissie Staat en Terreurbestrijding moet nagaan hoe de Franse overheid op de Parijse aanslagen heeft gereageerd en hoe de respons beter kan. De commissie moet haar rapport pas tegen het zomerreces klaar hebben, maar al na de eerste zittingen wordt duidelijk dat de woede van slachtoffers en nabestaanden - hun getuigenissen staan op de website van de Assemblée - ontzaglijk is. "Kafkaiaans", zo noemen ze de hulpverlening.

Neem Caroline Langlade, een jonge vrouw die vanuit de concertzaal Bataclan de nooddiensten belde, maar de hoorn daar op de haak gegooid kreeg. Doordat Langlade niet anders kon dan fluisteren, begreep de dame aan de andere kant van de lijn haar niet. "Ik vertelde haar: 'Ik word gegijzeld, ik kán niet luider praten.' Intussen vroegen de andere gijzelaars me minder lawaai te maken. De vrouw antwoordde me: 'Ik hoor u niet, u blokkeert de lijn voor dringender gevallen.'"

Er was ook René Guyomard, die zijn zoon en diens vriendin in de Bataclan verloor. "Een uren- en dagenlange nachtmerrie", vertelde hij de commissie. "Hoe zij ons antwoordden, terwijl wij niet wisten of onze kinderen op de lijst stonden! Het ging van telefoongesprek naar telefoongesprek, zo'n incompetentie, dat gebrek aan informatie, mensen die gewoon inhaakten. Niemand kan zich zoiets voorstellen, zo'n gebrek aan paraatheid, zo'n improvisatie! Ik voel alleen maar woede."

Kleur van de zetels

Grégory Reibenberg, manager van het zwaar getroffen restaurant La Belle Equipe, vroeg zich af hoe het kon dat er "achtenveertig uur na de feiten" alsnog een reportage op tv werd uitgezonden waarop hijzelf te zien was, liggend naast zijn dodelijk gewonde ex-vrouw. Reibenberg, vader van een dochtertje, weet niet hoe hij kan vermijden "dat zij deze beelden op een dag te zien krijgt".

Er is van alles misgelopen, na de aanslagen: nabestaanden die stoffelijke resten kregen toegewezen die andere families toebehoorden; een door de overheid opengesteld groen nummer dat vanuit het buitenland niet toegankelijk bleek; mensen die hoorden dat "geen nieuws goed nieuws" was terwijl het omgekeerde waar was; manschappen van Vigipirate die in de buurt lege gebouwen bewaakten terwijl de Bataclan, die nochtans bedreigingen had ontvangen, helemaal onbeschermd bleef; het feit voorts dat de politie niet over een zaalplan beschikte toen ze binnenviel; en namen van slachtoffers die al op Twitter verschenen terwijl de familie niet eens op de hoogte was.

Voor Caroline Langlade is het zonneklaar: "De overheid heeft bureaucratisch, procedurieel en ontmenselijkt gereageerd." De nabestaanden zijn ook scherp voor de regering van premier Manuel Valls: die heeft de mond vol van het afnemen van de nationaliteit, luidt het, terwijl zijzelf in de kou blijven staan. "Terwijl de auto een probleem met de motor heeft, praat de regering over de kleur van de zetels", zei Reibenberg.

Veel slachtoffers zijn ook boos over Valls' standpunt dat "uitleggen al verontschuldigen is", terwijl ze net heel graag willen weten waarom de daders precies deden wat ze deden. "Op welk moment, en hoe, is de Republiek deze jongeren kwijtgespeeld?", vroeg Georges Saline zich af, een vader die zijn dochter verloor bij de aanslagen.

De parlementaire onderzoekscommissie, geleid door de voormalige magistraat Georges Fenech, telt dertig leden. Ze mag de getuigen horen, maar wordt op geen enkel moment verondersteld op het terrein van Justitie te komen. Ook hulpverleners en politie komen straks aan het woord.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234