Vrijdag 19/08/2022

Uitsterven van dier- en plantensoorten bedreigt de mens

Jaap Goudsmit: aids bij de mens is het gevolg van het langzaam uitsterven van apen

Washington.

Eigen berichtgeving

Een vijfde van alle planten- en diersoorten zal de komende dertig jaar uitsterven. Dat blijkt uit een onderzoek van het Museum of Natural History in New York dat uitgevoerd werd door 400 biologen. De wetenschappers vergaderden afgelopen weekend tijdens over de waarde van planten, dieren en microben voor de gezondheid van de mens. Als de biodiversiteit in gevaar komt, zal dat ook dramatische gevolgen hebben voor de mens.

De massale uitsterving van planten en dieren is erger dan milieuvervuiling, het broeikaseffect of het gat in de ozonlaag, vinden de wetenschappers. De oorzaak voor het massale uitsterven van de soorten is het gevolg van de vernietiging van het biotoop, vooral door het kappen van wouden. Volgens Daniel Simberloff, milieudeskundige aan de universiteit van Tennessee, was het tempo van uitsterven nog nooit zo hoog. Zelfs de inslag van meteoren, die miljoenen jaren geleden mogelijk de dinosaurus deed verdwijnen, had niet zulke dramatische gevolgen. Volgens Stuart Pimm van de universiteit van Tennessee ligt het uitstervingsritme de laatste eeuw honderd- tot duizendmaal hoger dan ooit in de geschiedenis van deze planeet en zal aan dit ritme binnen een halve eeuw de helft van alle soorten op de aarde uitgestorven zijn.

De meeste mensen liggen echter niet wakker van het uitsterven van planten en dieren. Omdat de problematiek niet gevoelig ligt bij de publieke opinie, maken ook politici zich er geen zorgen over. Daarom kiezen ze eerder voor economische groei ten koste van het milieu dan voor duurzame ontwikkelingen. Nochtans komt ons eigen voortbestaan in gevaar als planten- en diersoorten verdwijnen. Volgens de wetenschappers zijn ziektes als aids en ebola het rechtstreekse gevolg van het geknoei met het milieu. Volgens Jaap Goudsmit, eminent aids-deskundige van de universiteit van Amsterdam, zullen uitermate levensbedreigende virussen van apen op mensen overgaan als gevolg van het uitsterven van de apensoorten. "Als we ons gedrag niet veranderen, staan ons verschrikkelijke dingen te wachten. In apen vinden we verscheidene virussen waar ook de mens gevoelig voor is. Als de apen uitsterven, zullen de virussen verplicht zijn nieuwe gastheren op te zoeken." Volgens Goudsmit is aids het eerste apenvirus dat uit zelfbehoud gemuteerd is en zich in mensen genesteld heeft. "Omdat mensen de apenpopulaties, de gastheren van de SIV-voorouder van het HIV, gedecimeerd hebben, heeft het virus een nieuwe gastheer gevonden in de mens, van wie het nu afhankelijk is voor zijn voortbestaan."

Volgens Richard Ostfeld van de universiteit van Connecticut houdt de epidemie van de ziekte van Lyme in de Verenigde Staten verband met het verdwijnen van diersoorten in de bossen. De ziekte - een bacterie die hartklachten en uitzonderlijk de dood tot gevolg kan hebben - wordt op de mens overgebracht door teken. Die zouden de bacterie oprakelen bij muizen die overvloedig aanwezig zijn in wouden waar eikels worden geoogst en dus veel dieren zijn uitgeroeid. Volgens Ostfeld zou het beter zijn dat de bacteriën zich kunnen verspreiden over verscheidene soorten. Slechts enkele immers brengen de ziekte over op de teek, die op zijn beurt de mens kan besmetten. Ostfeld ontdekte ook dat in de omgeving van wouden waar meer diersoorten voorkomen, minder mensen met de ziekte van Lyme besmet worden. De bestrijding ervan is dus gebaat bij een grote biodiversiteit.

Een evenwichtige biodiversiteit verhindert niet alleen de verspreiding van ziekten, sommige bedreigde dieren en planten leveren ook mogelijk medicijnen tegen bepaalde ziekten. Sommigen beersoorten kunnen tijdens hun winterslaap 150 dagen vasten zonder problemen. Voor andere wezens zou zo'n lange periode zonder voedsel, drinken maar ook zonder urineren en ontlasten, dodelijk zijn. Ralph Nelson van het Carle Foundation Hospital zei erin geslaagd te zijn een extract uit beren te ontwikkelen dat, ingespoten bij dieren die geen winterslaap houden, dezelfde effecten teweegbrengt als bij beren. De stof zou beloftevol zijn bij de behandeling van osteoporose en nierziekten. Iwao Ojima van de State University of New York wees dan weer op de successen die bereikt worden in de strijd tegen kanker door toepassing van taxol, een stof uit de naalden van de Europese taxus.

Een evenwichtige biodiversiteit is dus absoluut noodzakelijk voor het voortbestaan van de planeet en onze eigen soort, vinden de wetenschappers. David Suzuki: "De meeste mensen leven vandaag in een biologisch arm habitat en vergeten daardoor dat ze volstrekt afhankelijk zijn van de natuur." (JDZ)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234