Dinsdag 04/10/2022

Ultrarechtse Tea Party-beweging neemt Republikeinen in de tang op conferentie in WashingtonConservatief Amerika houdt hoogmis

Rechts Amerika blies afgelopen weekend verzamelen op de CPAC, de Conservative Political Action Conference in Washington DC. Twee overheersende gevoelens kruisten elkaar: de hoop om in november de parlementaire meerderheid terug te winnen en de angst dat de regering-Obama een socialistische staat wil maken van de VS. Nogmaals werd duidelijk dat de rechtspopulistische Tea Partybeweging steeds meer terrein wint. Tienduizend mensen hadden zich ingeschreven voor de CPAC. Dat was een recordaantal en het gaf aan hoe de sfeer is in conservatieve Amerikaanse kringen. In november zijn er tussentijdse verkiezingen. De Republikeinen voelen zich zegezeker.

De eerste CPAC werd in 1973 georganiseerd. Sindsdien is de conferentie de grootste jamboree van het conservatieve en Republikeinse establishment, zij het dat de show dit jaar mee gestolen werd door de Tea Partybeweging, die president Barack Obama het regeren het voorbije jaar mee moeilijk maakte. Iedereen die iemand is in de Amerikaanse conservatieve beweging hoort acte de présence te geven op de CPAC. Op de affiche stonden dan ook een reeks potentiële presidentskandidaten, onder wie ex-gouverneur van Massachusetts Mitt Romney, gouverneur van Minnesota Tim Pawlenty en ex-voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Newt Gingrich.

Grote verrassing op de eerste dag: ex-vicepresident Dick Cheney doet een verrassingsoptreden. Hij krijgt een minutenlange staande ovatie. “Een verwelkoming zoals deze is bijna genoeg om me weer verkiesbaar te stellen”, zegt hij. “Maar ik ga het niet doen. Ik denk dat 2010 een fenomenaal jaar wordt voor de conservatieve zaak en ik denk dat Barack Obama een president is die het maar één ambtstermijn zal volhouden.”De headliner van de dag is John Boehner, de oppositieleider in het Huis van Afgevaardigden. Er broeit een opstand, betoogt Boehner, die niet uitsluit dat de Republikeinen in november de meerderheid zullen heroveren in het Huis, zodat hijzelf weer voorzitter kan worden van dat halfrond.Amerikanen zijn het beu dat Obama de rol van de overheid wil uitbreiden met zijn gezondheidshervorming en klimaatwet, zegt Boehner. “We dachten dat we een opperbevelhebber verkozen hadden, maar we kregen een professor die met zijn vingertje zwaait.”Dat zijn haast letterlijk de woorden die de voormalige Republikeinse ex-vicepresidentskandidaat Sarah Palin twee weken terug uitsprak op de Tea Partyconventie in Nashville. Maar voor Boehner is de uitspraak niet zonder risico. De door Republikeinse lobbygroepen aangevuurde Tea Partyprotesten die sinds het begin van Obama’s presidentschap in het hele land plaatsvinden, speelden een niet te onderschatten rol bij het blokkeren van de agenda van de president. Maar voor de Republikeinen zijn ze een tweesnijdend zwaard.De losjes georganiseerde Tea Partygroepen zijn weliswaar conservatief, ze wantrouwen het héle politieke establishment in Washington. Vooralsnog zijn de Democraten hun voornaamste doelwit, maar vele gevestigde Republikeinen vrezen dat ze zich net zo makkelijk tegen hen zouden kunnen keren. Boehner wil de Tea Party’s dan ook niet zonder meer recupereren binnen zijn eigen partij. “Dat zou dom zijn. Wat we zullen doen, is hen respecteren, naar hen luisteren en met hen meestappen.” Sarah Palin is overigens een opvallende afwezige op deze CPAC. In de hal van het hotel is wel een standje dat glossy posters van haar uitdeelt (en van die andere babe van de conservatieve beweging, de langbenige, blonde columniste Ann Coulter), maar zelf is Palin niet opgedaagd. En dat wordt haar niet door iedereen in dank afgenomen. Grover Norquist, de voorzitter van de invloedrijke antibelastinggroep Americans for Tax Reform, spaart zijn kritiek niet op de toonaangevende website Politico.com. “Sarah Palin had net zo goed kunnen aankondigen dat ze geen kandidaat is voor het presidentschap, want ze kiest om voor 600 conventiegangers en voor 100.000 dollar te spreken in Nashville en niet gratis hier, zoals Ronald Reagan elk jaar deed.”

Het hart van de CPAC klopt in de grote balzaal van het Wardman Hilton-hotel, maar de broeierige onderbuik bevindt zich in de kelder, een ruimte ter grootte van een voetbalveld waar tientallen conservatieve groepen standjes hebben opgezet om zichzelf aan te prijzen. Bij de National Rifle Association, een machtige vuurwapenlobbygroep, kun je schieten met plastic geweertjes. De National Association for Marriage, een groep die tegen het homohuwelijk is, deelt stickers uit met de boodschap: ‘Real men marry women’ (echte mannen trouwen met vrouwen). Het thema van deze CPAC is ‘Saving Freedom’. Heel wat mensen hier zijn er inderdaad van overtuigd dat de vrijheid in de VS bedreigd wordt onder Obama. De paranoïde John Birch Society, die gelooft dat de Amerikaanse regering deel is van een internationaal complot om een communistische nieuwe wereldorde in te voeren, is hier vertegenwoordigd met een bijzonder professioneel ogende stand.Wat verder staan de Oath Keepers. Die groep gelooft dat Amerika aan de rand staat van een economische instorting zoals Weimar-Duitsland in de jaren dertig. Daarom doet ze militairen en politieagenten alvast zweren dat ze in dat geval orders van Obama zullen weigeren om de krijgswet in te stellen en Amerikanen in concentratiekampen te stoppen.Aan een ander standje staat rapper Hi-Caliber uit New Jersey, die vaak optreedt op Tea Partymanifestaties. Hij is blank, 34 en ziet eruit zoals elke andere rapper. Maar op zijn petje staat ‘Proud conservative’ en op zijn T-shirt een portret van Obama met daaronder, in blokletters ‘Socialist’, een scheldwoord in deze kringen.“In hiphopclubs kan ik me niet meer vertonen”, zegt hij. “Daar gooien ze flessen naar mijn kop, omdat ik niet meedoe aan de Obama-aanbidding. De meeste hiphoppers zijn trouwens alleen maar voor Obama omdat hij zwart is.”Hi-Caliber rapte vroeger over weed, meiden en alcohol. Toen leerde hij de rechtse talk-radio kennen en vond hij Jezus. “Nu rap ik over dingen als terrorisme, het homohuwelijk en illegale immigratie”, zegt hij. “Ik was vroeger bouwvakker, maar ik ben mijn baan kwijt. Mijn baas zei me rechtuit: voor jouw loon kan ik drie illegalen inhuren.”

Wat opvalt op de CPAC, is dat conservatief Amerika op twee gedachten hinkt. Terwijl het Republikeinse partijapparaat zich opmaakt om in november tientallen zetels binnen te halen, is de machtsverschuiving op de achtergrond onmiskenbaar.De Tea Partybeweging wint aan invloed. Zoals het wedervaren van Charlie Crist in Florida aantoont, is dat niet alleen een potentiële electorale duw in de rug, maar ook een kopzorg. De radicale eisen van de Tea Party zijn namelijk niet noodzakelijk te rijmen met de eisen van verkiezingscampagnes en regeerwerk, waarbij het politieke centrum bediend moet worden.De Republikeinen hebben dan ook geen gewonnen spel bij het Tea Partyvoetvolk. “Ik ben naar hier gekomen omdat ik met vragen zit”, zegt Sharon Pyles, een 58-jarige ziekenhuisapotheker uit Waynesboro, Virginia. Sharon noemt zichzelf apolitiek, maar ze is bezorgd om de staatsschuld, de Federal Reserve en de oorlogen. Ze nam het afgelopen jaar dan ook deel aan een aantal Tea Partyprotesten.Zelfs Glenn Beck, de hoofdspreker op deze hoogmis van het conservatieve establishment, spaart de Republikeinen niet. Dat hoeft niet te verwonderen, want Beck, presentator op de rechtse nieuwszender Fox, heeft zich het laatste jaar opgeworpen als dé grote mediagangmaker van de Tea Party’s en maakt ook in zijn druk bekeken talkshow een doelwit van de Republikeinse partij. Moraal van zijn verhaal: de overheid moet gepluimd worden en teruggebracht to minimale grootte. De enige grondwettelijke rol voor de Amerikaanse regering is het volk beschermen tegen ‘bad guys’ en niet tegen ziekte, armoe en tegenslag, vindt Beck. “Iedere keer dat de overheid groeit, verliezen we. We hebben het recht om te falen in deze samenleving. Waar we geen recht op hebben, is gezondheidszorg, huisvesting of uitkeringen.” Glenn Beck krijgt een stormachtig applaus. Goed nieuws voor hem, maar niet noodzakelijk voor de Republikeinse partij. De peilingen zien er weliswaar veelbelovend uit, maar wil ze winnen in november, dan zal ze eerst een interne identiteitscrisis moeten zien te vermijden. Dat potentiële probleem wordt nog eens extra in de verf gezet door de uitslag van de ‘straw poll’, waarbij de aanwezigen hun favoriete presidentskandidaat voor 2012 mogen opgeven. Niet Sarah Palin, Mitt Romney of Tim Pawlenty won de peiling, maar Ron Paul. Paul wordt door het partijkader hooguit getolereerd als een zotte nonkel op een familiefeest. Maar zijn economische theorieën winnen veld bij de achterban.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234