Dinsdag 04/10/2022

Van glamour naar cool

De architectuurserie van De Morgen: twintig modernistische toparchitecten, twintig prachtige boeken, twintig zaterdagen lang. Op deze plek schrijft Didier Wijnants telkens een column over de architect of architectuurstroming van de week.

Pierre Koenig (boek 16)

Pierre Koenig werd een Amerikaanse beroemdheid door zijn deelname aan het trendsettende initiatief Case Study Houses van John Entenza. Hij tekende er voor wellicht het meest iconische ontwerp in de reeks, het nummer 22. Dit huis voor het echtpaar Stahl sierde overigens de kaft van het gelijknamige boek op een van de beroemde foto's van Julius Shulman. Daar hoorde enkele weken geleden het volgende ironische commentaar bij: "Een figuur met Bogeyallures tuurt de donkere nacht in vanuit de living. Aan de voet van de heuvel in West-Hollywood leeft Los Angeles verder in een raster van straatverlichting. Het huis zelf is rond een zwembad geschakeld en zwemt in het licht. Met dank aan glas en staal. Het kan zijn dat die materialen op zich niet duur lijken, maar misschien is het raadzaam om de energierekening eens na te kijken. In de zomer kun je op de salontafel zonder twijfel een eitje bakken, in de winter kun je maar beter het meubilair opstoken. Dat is dan toch zonde van al dat goed gekozen design."

Grappig genoeg was dat commentaar eigenlijk misplaatst. Het echtpaar Stahl woont vandaag nog altijd in dat huis en hun energierekening valt best wel mee. Zonder het zelf goed te beseffen heeft Koenig toen een voorbode gebouwd van passieve energiehuishouding. Het gebouw moest vooral glamour uitstralen en leek onbezorgd de Californische natuurkrachten te trotseren. Maar eigenlijk blikte het ook bescheiden vooruit naar een nieuwe soort duurzame architectuur.

Pierre Koenig werd later professor aan de University of Southern California. Daar bracht hij zijn studenten de beginselen bij van het bouwen in overeenstemming met de natuur. Eenvoudige beginselen zoals maximaal zonlicht binnenlaten in de winter, minimaal zonlicht in de zomer. Maar dat soort zaken was vroeger niet cool. Airco's waren cool. De studenten vertrouwden liever op technische snufjes dan op een verstandig ontwerp. Koenig had soms de grootste moeite om hen te overtuigen. Maar in 1999 vertelde hij: "We mogen gerust aannemen dat de natuurlijke grondstoffen in de toekomst nog schaarser zullen zijn dan vandaag." Ook die uitspraak was niet cool. Toen nog niet, want de Amerikanen hadden An Inconvenient Truth nog niet gezien. Koenig heeft die dag niet meer meegemaakt. Op 4 april 2004 overleed hij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234