Woensdag 28/09/2022

Crisis Griekenland

Varoufakis: geen reden om aan te nemen dat er morgen een akkoord ligt

Yanis Varoufakis, de Griekse minister van Financiën, in Brussel. Beeld EPA
Yanis Varoufakis, de Griekse minister van Financiën, in Brussel.Beeld EPA

Er is geen reden om aan te nemen dat Griekenland morgen een akkoord bereikt met zijn geldschieters. Dat stelde Yanis Varoufakis, de Griekse minister van Financiën, in een interview. Vanavond nog komt het Griekse kabinet op verzoek van premier Alexis Tsipras bijeen in een spoedberaad.

"De laatste dagen en weken heeft de Griekse regering voortdurend concessies gedaan", zei Varoufakis tegen het Griekse tv-station Antenna. Maar, zo voegde hij daaraan toe, elke keer als Griekenland inschikt om tot een oplossing te komen, werken de instituties tegen. "Dan verharden ze hun houding."

Varoufakis zei verder dat Griekenland een nieuw voorstel waarin het huidige steunprogramma met vijf maanden wordt verlengd in ruil voor bezuinigings- en hervormingsmaatregelen, niet zal accepteren.

De Griekse premier Tsipras. Beeld ANP
De Griekse premier Tsipras.Beeld ANP

In het nieuwe plan, dat vandaag uitlekte, stellen de eurolanden, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds Griekenland ook financiële hulp van ruim 15 miljard euro in het vooruitzicht voor de komende drie jaar. Oftewel, een derde steunpakket.

"Er is geen sprake van discussie of besluiten over een derde programma op dit moment", benadrukt een woordvoerder van eurogroepvoorzitter en minister Jeroen Dijsselbloem in een reactie op de berichten. Er wordt gewerkt aan een verlenging die maximaal zes maanden kan zijn. "Geld voor de Grieken bestaat alleen uit nog op de plank liggend geld uit het huidige programma, naast middelen die zijn gereserveerd voor Griekse banken", stelde hij.

Uit documenten van schuldeisers in handen van persbureau Reuters blijkt dat de Griekse scheepvaartsector hogere tonnagebelasting moet gaan betalen. De schuldeisers stellen ook voor om de speciale belastingregelingen voor de scheepvaartsector geleidelijk af te schaffen. Samen met het toerisme is de scheepvaartsector een grote bron van inkomsten voor Griekenland.

Extra vergadering

Vrijdag spraken de Duitse bondskanselier Merkel, de Franse president Hollande en de Griekse premier Tsipras zo'n 45 minuten met elkaar. Het voorstel ligt op tafel tijdens de extra vergadering van de ministers van Financiën van de eurolanden (de eurogroep), die zaterdag om 14.00 uur in Brussel begint. Het is de bedoeling dat het akkoord dan wordt beklonken, zodat het Griekse parlement zondag zijn instemming kan geven.

Maandag kan het dan worden voorgelegd aan onder meer het Duitse parlement. De parlementaire goedkeuring zou dan nog precies op tijd zijn, voordat het huidige programma op dinsdag 30 juni middernacht afloopt.

Angela Merkel drukte vrijdag de Griekse premier Tsipras op het hart het 'genereuze aanbod' van de geldschieters te accepteren. Volgens haar is het nu aan Athene om toenadering te zoeken tot de eurzonepartners. "Wij hebben stappen gezet richting Griekenland", zei Merkel. "Nu is het aan Griekenland."

Christine Lagarde van het IMF. Beeld ANP
Christine Lagarde van het IMF.Beeld ANP

Plan B

Komt er zaterdag geen akkoord, dan zetten de overige landen het plan-B in gang dat de schade van een Grieks faillissement voor de rest van de eurozone moet minimaliseren.

Volgens betrokkenen is het plan-B erop gericht eventuele problemen voor andere zwakkere eurolanden (Portugal, Cyprus, Italië) te voorkomen. Mochten de markten hun pijlen op deze landen richten, dan zou de ECB grootschalig staatsobligaties kunnen opkopen. Plan-B bestaat feitelijk uit meerdere plannen, onder andere ook om eventuele humanitaire noodhulp aan Griekenland te verstrekken.

Overbrugbare verschillen

Na vier Eurogroepen (vergadering ministers van Financiën eurozone) en een eurotop (regeringsleiders) in één week over Griekenland zonder resultaat, is de frustratie groot aan alle kanten. Donderdagmiddag probeerde Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem opnieuw met zijn Griekse collega Varoufakis tot een vergelijk te komen. Die wees echter de voorstellen van de trojka (Europese Commissie, ECB, IMF) af en kwam op de valreep met een tegenvoorstel dat weer door de geldschieters te licht werd bevonden.

Op papier lijken de verschillen overbrugbaar. Zo vraagt de trojka 1,8 miljard euro meer btw-opbrengst en is Athene nu bereid tot bijna 1,7 miljard te gaan. Verder wil Athene de pensioenhervorming iets verzachten en langzamer invoeren, halveert het de voorgestelde defensiebezuiniging (geen 400 maar 200 miljoen) en trapt het op de rem bij verdere privatiseringen. Volgens een nauw betrokken Commissie-ambtenaar zijn deze tegenstellingen geen Grexit (vertrek Griekenland uit de eurozone) waard en moet een akkoord snel op tafel kunnen liggen.

Dijsselbloem: morgen moet het gebeuren

"Morgen moet het echt gebeuren", zei Nederlands minister van Financiën en voorzitter van de eurogroep Jeroen Dijsselbloem vandaag in Den Haag over de aanpak van de financiële situatie in Griekenland. "De maand houdt gewoon op, dinsdagnacht, geloof ik."

Er moet dringend een pakket maatregelen komen dat Griekenland weer op de been brengt. Dat vraagt flinke ingrepen, meer nog op het gebied van hervormingen dan op dat van bezuinigingen, aldus Dijsselbloem. Maar dat moet Griekenland volgens hem zelf ook wel beseffen, anders is een oplossing niet mogelijk.

Dijsselbloem zei dat Griekenland een "land met veel lagen" is, waarbij er een laag is "die geen belasting betaalt en zeer vermogend is."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234