Maandag 08/08/2022

Veel bewolking op de barometer van de Belgische economie

door Emmanuel VanbrusselGroeiZwaar bewolkt

Het Belgische bbp (bruto binnenlands product, of wat we met zijn allen produceren) kromp in het eerste kwartaal van dit jaar met 3,1 procent tegenover een jaar eerder. Dat is barslecht. In het laatste kwartaal van vorig jaar bleef de krimp nog beperkt tot 1 procent en de kwartalen daarvoor was er nog sprake van economische groei.Er is weinig hoop op een snel herstel. Volgens eerbiedwaardige instellingen als de Nationale Bank en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) zal de eindbalans voor heel 2009 diep in het rood uitkomen, met een verwachte economische inkrimping met 3 tot zelfs 4 procent. Morgen weten we meer, want dan maakt de Nationale Bank een eerste raming voor het tweede kwartaal bekend.

Een economische terugval werkt met enkele maanden vertraging door op de arbeidsmarkt. Pas in het najaar, nadat alle herstructureringsplannen van de voorbije maanden zijn afgewikkeld, wordt de schade duidelijk. De tendens is voorlopig stijgend. De werkloosheidscijfers van dit jaar ogen maand na maand slechter. Er kwamen in de eerste jaarhelft al 57.000 werkzoekende werklozen bij (DM 28/7). De teller staat nu op 443.574 en het lijkt maar een kwestie van tijd eer het half miljoen bereikt is.Toch zijn er ook tekenen van hoop. In juni werd een lichte toename van de activiteit (+0,26 procent) genoteerd tegenover mei. Dat komt door een stijging bij de arbeiders (+0,79 procent), terwijl er bij de bedienden een daling was. Reden tot euforie is er echter niet. Tegenover juni 2008 is nog steeds een zware terugval te zien (-26 procent).

Na de zware turbulentie van vorig najaar beleeft de Brusselse beurs een al bij al rustig 2009. De Bel-20-index opende het jaar rond 2.000 punten en dobbert vandaag rond 2.100 punten. Niet alle Bel-20-aandelen evolueren in dezelfde richting. Terwijl aandelen als AB InBev (+68 procent), Bekaert (+71 procent) en Telenet (+33 procent) flink vooruitgaan tegenover begin dit jaar, kennen Bel-20’ers als GDF Suez (-23 procent) en Omega Pharma (-19 procent) minder plezier op de beurs. Uit de maandelijkse beleggersbarometer van ING is af te leiden dat de Belgische belegger de kat uit de boom kijkt. De meeste beleggers verwachten wel een opvering van de beurzen in de komende maanden.

Zowel het ondernemers- als het consumentenvertrouwen zit duidelijk in stijgende lijn, zo blijkt uit de maandelijkse enquêtes van de Nationale Bank.Het consumentenvertrouwen is in juli voor de vierde maand op rij licht gestegen. Het gaat om het beste niveau sinds oktober vorig jaar. Nog een hoopvolle indicator: de omzet bij de zomerkoopjes ligt 4 à 5 procent hoger dan vorig jaar (zie ook pagina 5).Het ondernemersvertrouwen is in juli uitgekomen op het hoogste niveau sinds november 2008. Vooral de industrie en de handel zien de toekomst weer rooskleuriger tegemoet. In de bouw en bij de dienstverleners aan bedrijven keert het vertrouwen nog niet terug.

Het eerste halfjaar werden er in totaal 273.205 nieuwe personenwagens in omloop gebracht, of 17 procent minder dan een jaar eerder. In juni was de daling wel zwakker. Er werden die maand 43.736 nieuwe personenwagens in het verkeer gebracht, 13,7 procent minder dan in juni 2008. De markt van bedrijfswagens doet het nog slechter, wat erop wijst dat het goederenverkeer sterk is afgenomen. Zo werden er in juni 22,6 procent minder lichte bedrijfsvoertuigen ingeschreven. De verkoop van zware trucks is dramatisch, met een terugval van 30 procent in de eerste jaarhelft.“De automarkt in België lijkt te ontsnappen aan echte doemscenario’s”, zegt auto-federatie Febiac. “Misschien is er in de cijfers van juni zelfs een eerste teken van herstel te zien. De situatie voor de markt van bedrijfsvoertuigen blijft echter zorgwekkend.”

Het Franse zakenblad Challenges liet door het onderzoeksbureau AlphaValue een stresstest uitvoeren op de grootste Europese banken. Dexia heeft volgens dat onderzoek op zijn minst 10,3 miljard euro vers kapitaal nodig en KBC pompt best 1,2 miljard bij. “Deze analyse toont opnieuw aan hoe kwetsbaar de Belgische banken waren, en nog steeds zijn”, schrijft econoom Geert Noels (Econopolis) op zijn blog. De betrokken banken zelf vinden de studie waardeloos en maken brandhout van de berekeningsmethode. Een positief punt: de grote schokgolven lijken voorbij. De beurskoersen van Dexia (+70 procent sinds begin januari) en Fortis Holding (+180 procent) klimmen uit het dal na de diepterecords van vorig najaar, maar KBC (-37 procent) heeft het vertrouwen van de beleggers nog niet herwonnen. De vorige schokgolven kwamen er telkens rond de publicatie van de kwartaalcijfers. Het is daarom uitkijken naar de cijfers voor het tweede kwartaal. Op 6 augustus komt KBC met zijn resultaten.

Uit enquêtes van werkgeversorganisaties blijkt dat bedrijven en startende ondernemers het moeilijk hebben om kredieten los te weken bij de banken. De banken doen moeilijk en vragen almaar meer garanties, luidt de kritiek. Als banken te hard op de kredietrem staan, kan dat het economische initiatief bemoeilijken, waarschuwde Karel Van Eetvelt, de topman van ondernemersorganisatie Unizo. De banksector wijst de kritiek af en wijst erop dat de kredietverstrekking aan bedrijven in april 2009 nog tot een recordpeil is gestegen en dat de tarieven voor de bedrijven het laagste niveau hebben bereikt sinds 2005. Het goede nieuws is alvast dat niemand betwist dat de banken over voldoende centen beschikken om bedrijven krediet te verlenen. Als bedrijven en banken de plooien kunnen gladstrijken, kan een vlottere kredietverlening een motor zijn voor de economie.

Een reusachtige faillissementengolf richtte in de eerste jaarhelft een ware ravage aan. Het onderzoeksbureau Graydon telt in België 5.037 faillissementen in het eerste semester, 17 procent meer dan een jaar eerder. Dat leidde tot banenverlies voor 12.902 werknemers. Nooit eerder kwamen er in een eerste jaarhelft zoveel banen op de tocht te staan als gevolg van een faillissement. Vooral Vlaanderen wordt zwaar getroffen. In Vlaanderen werden over het eerste semester 2.504 faillissementen geteld (+27 procent), in Wallonië 1.458 (+16 procent) en in Brussel 1.075 (+5 procent). Het enige ‘positieve’ punt is dat in juni voor de eerste keer in zeven maanden er geen maandrecord is gebroken. Maar volgens Graydon kan er bezwaarlijk gewag gemaakt worden van een kentering.

Eerder deze maand maakte de kredietcentrale van de Nationale Bank bekend dat de crisis leidt tot meer almaar meer wanbetalingen. Eind juni waren er 425.620 leningen met betalingsachterstand geregistreerd, ofwel 2,3 procent meer dan eind vorig jaar. Het verschuldigde totaalbedrag steeg nog sneller: met 9,2 procent. Het totale achterstallige bedrag kwam zo uit op 2,03 miljard euro. Er stonden eind juni 349.330 wanbetalers (+1,5 procent) in het bestand.Het gaat om een trendbreuk. Het aantal wanbetalingen was de voorbije jaren achteruitgegaan. De sterkste stijging van het aantal wanbetalingen was er bij de hypothecaire kredieten (+5,5 procent), al blijft het totale aantal achterstallige hypothecaire kredietovereenkomsten gering (zowat 26.500 achterstallige overeenkomsten op een totaal van ruim 2,3 miljoen lopende overeenkomsten) in vergelijking met de andere kredietvormen.

De Belgische economie is als de op zeven na grootste exporteur in grote mate afhankelijk van de wereldeconomie. Het is onduidelijk welke richting het daarmee uitgaat. Hoopgevende en pessimistische berichten wisselen elkaar voortdurend af. De Amerikaanse vastgoedmarkt, de eerste dominosteen die tot de huidige wereldwijde crisis heeft geleid, lijkt de bodem bereikt te hebben. De huizenprijzen in de twintig grootste Amerikaanse steden zijn in mei voor het eerst in drie jaar gestegen in vergelijking met de maand voordien (DM 29/7). De verkoop van nieuwe woningen in VS kent ook de sterkste maandelijkse stijging in acht jaar. Het aantal nieuwe woningen dat in juni werd verkocht is met 11 procent gestegen tegenover mei. Ook de signalen uit Peking zijn bemoedigend. De Chinese economie, de voorbije jaren aanjager van de wereldeconomie, groeide met 7,9 procent tijdens tweede kwartaal. Dat is meer dan in het eerste kwartaal: 6,1 procent, toen het laagste niveau in bijna tien jaar tijd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234