Woensdag 06/07/2022

AchtergrondVerenigd Koninkrijk

Veel wapens, maar amper vluchtelingen: de twee gezichten van de Britse steun aan Oekraïne

Oekraïense vluchtelingen in het Franse Calais, wachtend op toegang naar Engeland.  Beeld AP
Oekraïense vluchtelingen in het Franse Calais, wachtend op toegang naar Engeland.Beeld AP

De Britse betrokkenheid bij de oorlog heeft twee heel verschillende gezichten. Op militair vlak lopen de Britten voorop, maar het humanitaire beleid laat te wensen over.

Patrick van IJzendoorn

Na de Russische inval besloot Yakiv Voloshchuk, een Brit van Oekraïense komaf, naar de Poolse grens te rijden om zijn vrouw en dochter op te halen. Dat had geen probleem moeten zijn omdat Oekraïense vluchtelingen met familie op het eiland visumvrij toegang krijgen. Dat bleek tegen te vallen. In Calais begon een nachtmerrie die acht dagen zou duren. Twee keer werd het gezin opgesloten, acht keer moeten ze zich melden bij een immigratiekantoor in Parijs, twee keer bij het consulaat en een keer op de ambassade.

Het is een van de vele verbijsterende verhalen van Oekraïners die een poging wagen om naar Groot-Brittannië te komen. Vluchtelingen die een dagenlange reis hebben afgelegd raken voor de Britse grens verdwaald in een bureaucratisch doolhof. Er duiken in de Britse pers verhalen op over mensen die dagenlang in de vrieskou staan te wachten bij Britse immigratiekantoor in Poolse Rzeszów, de eerste grote stad na het passeren van de grens bij Lviv. Tot nu toe hebben de Britten maar vijfhonderd Oekraïners opgevangen.

Er is kritiek gekomen op minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel, ook uit de eigen Conservatieve kring. Het harde immigratiebeleid leidt in combinatie met incompetentie en regelneverij tot grote problemen. Dat visadiensten zijn uitbesteed aan een particulier bedrijf, TLSContact, maakt de situatie er niet beter op. Bij het begin van de crisis had het ministerie nota bene trots verklaard dat het ‘UK Government’s Ukraine Family Scheme’ het eerst van zijn soort in de wereld is. Het is uitgelopen op internationale reputatieschade.

Door de eeuwen heen hebben de Britse eilanden altijd opengestaan voor vluchtelingen, maar in de afgelopen decennia is daar verandering gekomen. Begin jaren tachtig wilde Margaret Thatcher de deur dichthouden voor de Vietnamese bootvluchtelingen en David Cameron stond niet te trappelen om Syrische vluchtelingen op te nemen. Daarentegen zetten de Britten wel de deur wijd open voor mensen die Hongkong willen verlaten, de oude kroonkolonie waar het oude moederland zich nog verantwoordelijk voor voelt.

De militaire inzet

De humanitaire labbekakkerigheid staat haaks op de militaire inzet van de Britten aan het oostfront. Reeds in januari, toen iedereen het had over lockdownborrels op 10 Downing Street had Boris Johnson de opdracht gegeven om Oekraïne te gaan bewapenen. Daarbij baseerde hij zich op informatie van de inlichtingendiensten die erop wees dat een Russische inval slechts een kwestie van tijd was. Er werd een ware luchtbrug opgezet, waarbij het vermijden van het Duitse luchtruim de nodige aandacht trok.

Inmiddels hebben de Britten 3.615 antitankraketten geleverd en minister van Defensie Ben Wallace heeft nu de opdracht gegeven om luchtafweerraketten naar Oekraïne te sturen, dezelfde soort die in 2012 zijn gebruikt om Londen te beveiligen tijdens de Olympische Spelen. Deze Starstreaks zijn geleverd op verzoek van de Oekraïense president Zelenski, die eerder deze week een afgeladen Lagerhuis toesprak. Oekraïense politici en diplomaten hebben Londen expliciet bedankt voor de militaire steun.

Oekraïense vluchtelingen in het Franse Calais, wachtend op toegang naar Engeland.  Beeld AP
Oekraïense vluchtelingen in het Franse Calais, wachtend op toegang naar Engeland.Beeld AP

De militaire hulp aan Oekraïne is niet iets van de laatste maanden. Nadat de Russen de Krim hadden ingelijfd, besloot de Conservatieve regering van David Cameron Oekraïne op militair gebied te helpen. In de afgelopen zeven jaar hebben Britse officieren bij deze Operation Orbital in totaal 22.000 Oekraïense soldaten getraind, onder wie scherpschutters. Tevens heeft Groot-Brittannië, dat al jaren op slechte voet staat met het regime van de Russische president Poetin, militairen gestationeerd in Polen en de Baltische staten.

De commentaren op de Britse inzet lopen dan ook uiteen. Zo deden vertegenwoordigers van vluchtelingenorganisaties het humanitaire beleid in The Guardian af als ‘chaotisch, harteloos en onvriendelijk’. Tegelijkertijd is er lof voor de militaire inspanningen. ‘Negeer de kritiek. Onze oorlogsinzet in Oekraïne is iets om trots op te zijn’, schreef columnist Allison Pearson in The Daily Telegraph.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234