Woensdag 10/08/2022

Veerboot op zonne-energie bevaart onbekende wateren

Hybride systeem met benzinemotor als laatste toevlucht

Sydney / Reuters

Justine Toh

Al eeuwen lang draait het bij zeilen om hoe je de wind het beste vangt, voortaan wordt dat het zo goed mogelijk opvangen van het zonlicht. De Australische uitvinder Robert Dane heeft de eerste veerboot ter wereld op zonne-energie ontworpen en gebouwd: de Solar Sailor wordt aangedreven door zowel zonne- als windenergie en won dit jaar de eerste prijs op de Australian Design Awards. 'Zonne-energie en daardoor aangedreven boten bevinden zich in hetzelfde stadium als dat waar de gebroeders Wright zich in bevonden toen ze het vliegtuig ontwierpen', zegt Tom Godfrey van de Australian Design Awards.

'Het wereldwijde potentieel voor een uitvinding als de Solar Sailor is onbeperkt." De boot is een milieuvriendelijk alternatief voor conventionele boten met dieselmotor. De afgelopen zes maanden is hij commercieel ingezet in de haven van Sydney. Het vaartuig combineert vier energiebronnen: de zon, de wind, een met zonne-energie opgeladen accu en als reserve een benzinegenerator. De uit glasvezel vervaardigde zonnevleugels of -panelen fungeren als zeilen. Tegelijkertijd absorberen ze het zonnelicht. De energie daarvan slaan ze op in accu's, die de elektrische motor van de boot aandrijven. Uitsluitend met zonne- en windenergie zijn snelheden tot 7,5 knopen mogelijk.

"We richten onze zonnepanelen in twee vlakken op de zon. Daardoor stijgt de hoeveelheid energie die we opvangen met 40 procent", zegt Dane. "Diezelfde structuur kunnen we echter ook gebruiken voor een andere taak, namelijk om te zeilen. Op die manier drijven de zonnepanelen de boot aan, precies zoals een zacht zeil dat zou doen."

Het hybride energiesysteem (herbruikbare en niet-herbruikbare energie) van het vaartuig wordt gestuurd door een boordcomputer. Die controleert de stand van de zon en de windrichting en past de hoek van de zonnevleugels zo aan dat ze zoveel mogelijk zonnelicht opvangen. Wanneer er geen zon of wind is, kan de opgeslagen energie in de accu de elektrische motor vijf uur lang aandrijven. De benzinegenerator is de laatste toevlucht.

"Als het energiepeil in de accu te laag is, zet de computer de generator aan, zodat de boot zich altijd aan de dienstregeling kan houden of onder alle omstandigheden van punt A naar B kan varen", legt Dane uit. De Solar Sailor heeft een minimale deining en maakt geen geluid, zodat hij ook heel geschikt is voor stedelijk watertransport.

"Als we de generator gebruiken, verbruiken we waarschijnlijk zo'n 90 procent van de hoeveelheid benzine die een gewone boot nodig heeft. Wij schakelen onze generator echter maar 10 procent van de tijd in, zodat wij minder broeikasgassen uitstoten", aldus nog Dane.

De technologie van de Solar Sailor heeft een onwaarschijnlijke ontstaansgeschiedenis. Toen Dane een boek over de evolutie van insecten las, werd hij getroffen door de manier waarop die hun vleugels als zonnecollectoren gebruiken. Op die manier warmen ze zichzelf op voordat ze aan hun vlucht beginnen. "Toen ik dat las, besefte ik dat er in de natuur een precedent bestond voor wat wij van plan waren, namelijk een zonnevleugel tegelijkertijd voor het opslaan van zonne-energie en voor zeilen gebruiken", zegt hij.

Dane ziet de zonnevleugeltechnologie als de toekomst van het zeilen, met toepassingen gaande van stedelijk transport tot commerciële cargoschepen. Hoe groter de boot, des te haalbaarder de aanwending van de technologie, aldus Dane. De accu's nodig voor het opslaan van de energie en het voortdrijven van een grotere boot worden dan in verhouding tot het totale gewicht van het vaartuig immers lichter.

Hoewel de technologie zo'n 25 procent meer kost dan die van een gewone boot, denkt Dane dat de lage kosten van de elektrische motor de initiële prijs uiteindelijk zullen compenseren. "We verwachten dat de operator die, afhankelijk van het gebruik, binnen drie tot vijf jaar terugverdient door de lagere onderhouds- en brandstofkosten", voorspelt hij.

Dane zegt dat de transportambtenaren in San Francisco, die de veerbootvloot van de stad willen uitbreiden, al interesse hebben getoond voor de Solar Sailor. Hij richt zich ook tot maatschappijen in Japan en China, twee grote veerbootmarkten.

Captain Cook Cruises, de grootste veerbootoperator in de haven van Sydney, least de eerste Solar Sailor en zegt dat die een groot succes is bij de toeristen en de lokale bevolking. "Mensen zijn gecharmeerd door de schone technologie", zegt Allison Haworth van het bedrijf. "Het is een uitstekende manier om natuurlijke hulpbronnen te gebruiken voor een uniek en milieuvriendelijk experiment."

'In de natuur bestaat een precedent voor deze technologie: de manier waarop insecten hun vleugels ook als zonnecollectoren gebruiken'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234