Maandag 26/09/2022

Vlaanderen laat Brussel (eindelijk) los!

Rudy Aernoudt is professor economie en directeur-generaal van het project One Laptop Per Child Europe.

De flaminganten hebben dan toch een oplossing gevonden voor Brussel in een onafhankelijk Vlaanderen: dump de hoofdstad en laat Mechelen de plaats innemen. 'Op internationale brochures zou de Romboutstoren prijken naast de Eiffeltoren en het Vrijheidsbeeld. Waar zijn we mee bezig?', vraagt Rudy Aernoudt zich af.

De auteurs van het Warandemanifest voor een onafhankelijk Vlaanderen konden het niet eens raken over het belangrijkste obstakel voor de boedelscheiding, zijnde Brussel. Het door hen al meermaals aangekondigde standpunt over het 'probleem' Brussel bleef maar uit. Verschillende pistes lagen ter tafel. Brussel zou een Europees district worden naar het voorbeeld van Washington DC. Door praktische bezwaren werd het voorstel afgevoerd. De Europese instellingen hebben wel andere katjes te geselen dan de stad waar zij (officieel tijdelijk) gevestigd zijn mee te besturen.

Een variant op hetzelfde thema is van Brussel een condominium maken. Brussel wordt dan ondergeschikt aan Vlaanderen en Wallonië en wordt door beide regio's bestuurd. Maar hoe kan men de rijkste stad van het land, in termen van bbp, en de enige met naam in de wereld, ondergeschikt maken aan Vlaanderen en Wallonië? Ook dat plan kon niet op consensus rekenen.

Bij monde van Frans Crols, medeauteur van het manifest, werd, althans door sommigen, gekozen voor de derde optie: laat ons Brussel dumpen. Daarbij wordt gekozen voor een onafhankelijk Vlaanderen met een eentalige Vlaamse hoofdstad. Mechelen zou naast haar religieuze functie ook de politieke hoofdstad van Vlaanderen worden. Op internationale brochures zou de Romboutstoren prijken naast de Eiffeltoren en het Vrijheidsstandbeeld. De Mechelse koekoek zou de rol overnemen van Manneken Pis. Waar zijn we toch mee bezig?

Economisch wordt Vlaanderen dan een van de 350 regio' van Europa. De Vlaamse economie is trouwens uiterst kwetsbaar. De twee belangrijkste sectoren van Vlaanderen, chemie en autoassemblage, kampen met zware concurrentie vanuit landen die geconfronteerd worden met lagere loonlasten. De productiviteitsgroei teneinde de loonhandicap te compenseren bereikt haar grenzen en onze voorsprong ter zake slinkt.

In een politiek paniekvoetbal gooit de Vlaamse overheid miljarden ter ondersteuning voor 'de bank van hier' en voor de 'lokale' auto-assembleurs. De autosector, nog altijd goed voor direct en indirect 14. 000 arbeidsplaatsen in Vlaanderen, kampt met een structurele overcapaciteit in Europa van zo'n 25 procent. Dat bedrijven dicht moeten, staat dus buiten kijf. De schrootpremie brengt soelaas daar zij op korte termijn de vraag aanwakkert, maar is niet meer dan een uitstel van executie en zal op middellange termijn een nog grotere kloof slaan tussen vraag en aanbod en zal zo de structurele overcapaciteit nog meer in de verf plaatsen. De auto-industrie die zich in de jaren zestig in Vlaanderen installeerde - aangetrokken door subsidies (de 'expansiewetten' van Gaston Eyskens), groeiende markten en lage lonen - vindt diezelfde voorwaarden nu onder meer in Oost-Europa. Massale subsidies kunnen dus misschien de delokalisatie uitstellen, maar betekenen zeker geen afstel. General Motors stelt in The Wall Street Journal van 24/8/2009: "It is not a good deal for Belgium." Als de verkopers het al zeggen dan is het vermoedelijk een understatement.

Een Vlaanderen dat kreunt onder een steeds ouder wordende bevolking (in het jaar 2050 is één op die Vlamingen ouder dan 65 jaar), en waar de bevolking bovendien gemiddeld op 58 met pensioen gaat (een Europees record) en dat kampt met de hoogste lasten op arbeid, kan de toekomst voor haar inwoners niet garanderen. Vlaanderen amputeren van haar hoofdstad zal de regio alleen verder laten degraderen naar een provinciale afdeling waar zij niet eens tot de top twintig behoort.

Vergeten we voorts niet dat Brussel, dat naar schatting slechts 10 procent Vlaamse inwoners telt, nog altijd de derde grootste 'Vlaamse' stad is. Die Vlamingen dumpen lijkt mij weinig te getuigen van de gekoesterde Vlaamse identiteit, waar in se toch alles om draait. Of zijn Brusselse Vlamingen 'children of a lesser god'?

In plaats van terug te plooien op onszelf zouden we beter, dankzij de uitstraling van onze hoofdstad, Vlaanderen op de wereldkaart plaatsen. Brussel verder uitbouwen als congresstad of als financieel centrum zou voor Vlaanderen heel wat spillover-effecten hebben. En laat ons verdere niches exploreren zoals propere batterijen (voor wagens) of speciale beveiligingstechnieken. Voor assemblageateliers is Vlaanderen te klein en vooral te duur.

Brussel afstoten is geen oplossing, integendeel. Brussel niet langer beschouwen al het probleem (voor de echtscheiding ) maar als de oplossing, als uithangbord voor Vlaanderen in de wereld ruikt minder naar nostalgie, maar weerspiegelt een toekomstvisie voor een regio waar openheid en meertaligheid de troeven zijn (waren?) van onze concurrentiekracht.

En Brussel dumpen om nadien een alliantie met Nederland te bouwen, want "1830 bestaat niet voor de Vlamingen" - zoals Frans Crols stelde tijdens zijn IJzerwake - lijkt mij een aanfluiting van onze identiteit. De mentaliteit van veel Vlamingen sluit nauwer aan bij de Franstalige Belgen dan bij de Nederlandstalige calvinisten. Eens te meer een bewijs dat de taal maar één element is van het veel ruimere begrip culturele identiteit. Precies die identiteitsreductie ligt aan de basis van achterhaalde flamingantistische stuiptrekkingen die haaks staan de Europese gedachte.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234