Vrijdag 07/10/2022

Vliegkunsten van spreeuw ontcijferd

Spreeuwen vliegen bewust in een doorzichtige zwerm. Dat levert hen volgens wetenschappers extra zicht en bescherming tegen roofvogels op.

Na de zomer is het weer zover: grote zwermen vogels trekken dan naar het zuiden om er te overwinteren in warmere gebieden. Ook de spreeuw is steeds trouw van de partij. In een indrukwekkende zwerm van soms wel tienduizend soortgenoten verlaat het beestje onze contreien.

Het patroon waarin de vogels vliegen, is een bekend fenomeen: hoewel spreeuwen met duizenden vlak naast elkaar vliegen, blijft het mogelijk om door die indrukwekkende massa beesten heen te kijken.

Individuele keuze

Wetenschappelijk onderzoek heeft nu uitgewezen dat spreeuwen niet toevallig zo vliegen. Volgens natuurkundigen van de universiteit van Warwick is die doorzichtigheid het resultaat van keuzes die elke spreeuw individueel maakt. Die aanpak heeft meerdere voordelen: zo kan elke vogel mogelijke vijanden in het oog houden, terwijl hij intussen toch door soortgenoten beschermd wordt.

Volgens de onderzoekers lijkt het logisch dat een zwerm spreeuwen gedeeltelijk doorzichtig is. De mens neemt ze immers op die manier waar. Wetenschappelijke berekeningen tonen echter aan dat een troep spreeuwen van tienduizend exemplaren makkelijk ondoorzichtig zou kunnen worden. Toch zorgt elke spreeuw ervoor dat zoiets net niet gebeurt.

Iedere vogel zou zorgvuldig letten op de donkere vlekken die andere spreeuwen vormen in de lucht. Wanneer het beestje merkt dat er veel variatie is tussen zwarte en witte vlekken, zal hij daar vervolgens naartoe vliegen.

"We weten niet of vogels dat echt doen, maar het lijkt redelijk", zegt professor fysica Matthew Turner in de Nederlandse krant NRC. "We komen in onze 3D-simulaties uit op ongeveer 60 procent doorzicht voor groepen van 1.000 dieren", gaat Turner verder. "Meer dieren kan onze supercomputer niet aan."

Met het onderzoek hopen de wetenschappers meer inzicht te krijgen in verschillende types zwermen of kuddes, bijvoorbeeld die van insecten, vissen of zoogdieren. Op die manier kan blootgelegd worden hoe dieren met elkaar omgaan en informatie uitwisselen binnen grote groepen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234