Dinsdag 09/08/2022

Vluchtelingenstroom brengt Macedonië aan het wankelen

'De Albanezen zullen ons en de Serviërs nog dichter bij elkaar brengen'

FRANK SCHLÖMER in Skopje

De exodus van vluchtelingen naar Macedonië neemt vormen aan die door de internationale hulporganisaties als een nachtmerrie worden ervaren. Maar de belangstelling voor wat aan de grensovergang gebeurt, is in Skopje op de achtergrond geraakt. Op het centrale stadsplein is een 'Concert voor Belgrado' gehouden, de regeringscoalitie vertoont de eerste barsten, de Navo wordt uitgespuwd en er zijn antiregeringsbetogingen gepland. "Als die situatie nog een week aansleept, gaat het hele land kapot."

Op het Makedonijaplein midden in het stadscentrum van Skopje werd donderdagavond een popconcert annex protestmeeting gehouden. Al van oudsher is het voormalige Maarschalk Titoplein vlak naast de Vardar-rivier de plek waar men naartoe moet als er iets te vieren valt. Vieren is ondanks de gebeurtenissen nog niet eens zo'n heel slecht gekozen woord. Er wordt solidariteit met de Serviërs gevierd, wat nog niet betekent dat iedereen voor Milosevic is.

"Het is een hond en hij moet vooral niet denken dat hij Macedonië zomaar zal kunnen inpikken, maar jullie bombarderen het Servische volk en niet zijn paleis. Het is het toppunt van leugenachtigheid dat die Albright durft te zeggen dat ze van de Serviërs houdt, maar hun leider alleen maar aan de onderhandelingstafel wil dwingen." Dat is wat een van de betogers mij tussen de oorverdovende muziek zegt. Zoals de emoties lopen ook de decibels op de Balkan wat meer op. Gevierd wordt ook dat "die drie yankees" gepakt zijn, zoals men hier de gijzelde Navo-soldaten noemt die in Belgrado zijn opgesloten. En de stille hoop is dat "dit nog vaker gebeurt".

Goed, ze waren maar met een paar honderd op het plein, maar de betoging is symptomatisch voor wat hier leeft en groeit. Niet iedereen zal het eens zijn met wat die ene man wilde suggereren, die met de oude Joegoslavische vlag met rode communistenster rondliep, maar het gebeuren is illustratief.

Zoals het feit dat er geen bewaker bij de Joegoslavische ambassade staat, maar dat de Amerikaanse, Duitse en Britse zijn afgegrendeld. Geen Macedoniër die er ook maar aan denkt iets tegen de diplomaten van de noorderbuur te doen. In gesprekken met studenten, arbeiders, intellectuelen en journalisten komt de eigen regering steeds vaker onder schot.

"De dichter heeft ons opgelicht", krijgt men regelmatig te horen. Met de dichter wordt eerste minister Ljubco Georgievski bedoeld, die in het gewone leven inderdaad een schrijver is en die zijn nationalistische partij in de vorige verkiezingen naar de overwinning leidde. Hij wordt verantwoordelijk gesteld voor het hierheen halen van meer dan tienduizend buitenlandse soldaten en men is vergeten dat die bedoeld waren om te beletten dat de oorlog naar Macedonië zou overslaan.

"De oorlog zal van binnen uitbreken en door de vluchtelingenstroom versterkt worden", zeggen de 'kinderen van Gligorov', zoals de hoogbejaarde president zijn landgenoten noemt. Maar het kroost van Kiro Gligorov luistert steeds minder, en zeker niet meer naar de dichter. Er zijn spanningen in de regeringscoalitie, Macedonische drukkingsgroepen kondigen betogingen aan, de vluchtelingenstroom zorgt voor groeiend ongenoegen bij de burger en het land stevent regelrecht af op een zware crisis waarin het kleinste feit tot een echte uitbarsting kan leiden.

"Ja wij zijn beter, vooral eerlijker dan CNN", zegt Dragan Pavlovic Latas van het televisiestation Sitel-tv. Zoals veel Macedoniërs ergert hij zich rot aan de Amerikaanse zender en begrijpt hij best dat burgers de cameraploegen op straat bijna fysiek aanpakken "net zoals hun ambassade". "Onze regering stelt niets meer voor en doet gewoon wat het buitenland wil. Zo is 90 procent van onze burgers tegen de Navo-aanwezigheid, maar ze zijn hier wel. De VS hebben het imago van Europa op de Balkan naar beneden gehaald en hun ambassadeur Christopher Hill aanziet ons als een stelletje boerenkinkels. Als iemand Milosevic in Kosovo heeft geholpen, is het de Navo wel en als een land het volgende slachtoffer wordt is het Macedonië. Het is al gedestabiliseerd en de Albanezen hebben nu al indirecte politieke macht. Zij zullen ons en Servië nog dichter bij elkaar brengen omdat wij hetzelfde probleem hebben: een militante Albanese minderheid die ons land kapot wil maken. Misschien was de aanval op de VS-ambassade wel onze voorlopige redding om buiten de oorlog te blijven. Nu weten ze in Belgrado tenminste dat wij geen vijanden zijn."

Zelfs de vrouwen van de nationale handbalploeg van Macedonië zijn boos op hun regering. Ze spelen handbal op Europees niveau en konden gisterenavond niet trainen omdat vluchtelingen uit Kosovo in hun sporthal op de citadel Kale logeren. "Moet in dit land het normale leven nu echt overal ophouden?", vroeg de aanvoerster zich af op Sitel-tv.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234