Zondag 07/08/2022

Voor hooligans zal het WK geen bal zijn

Grenscontroles, snelrecht en hoge boetes. Duitsland haalt alles uit de kast om tijdens het komende wereldkampioenschap het voetbalgeweld in te dijken. De Duitse politie heeft lijsten met de namen van alle hooligans behalve die uit Polen en die zouden het gevaarlijkst zijn. 'Dat klopt', zegt Wiktor, een hooligan uit Krakau die in België woont. 'Maar ik zie de Poolse hooliganbendes eerder onder elkaar vechten dan tegen de Duitsers of de Engelsen.'

Marc Schoetens

Naar het WK-voetbal dat op 9 juni van start gaat, komen minstens een miljoen buitenlandse supporters, van wie velen zonder wedstrijdtickets. Men gaat ervan uit dat een aantal fans zich zal misdragen, vooral die uit Engeland, Polen en uit het thuisland zelf. Hooligans van andere landen zoals Italië en Nederland hebben eveneens een kwalijke reputatie, maar zij supporteren enkel voor hun eigen club en blijven meestal thuis als hun nationale elftal speelt.

De Duitsers laten niets aan het toeval over om het wereldkampioenschap zo vreedzaam mogelijk te laten verlopen. Al in juni 2002 oefenden zevenhonderd Duitse en Nederlandse agenten samen om elkaars werkwijze te leren kennen. De mogelijkheid van rellen tussen aanhangers van beide teams was het uitgangspunt van de oefening. Studenten van de Nijmeegse Universiteit speelden voor hooligan. Sindsdien zijn er in elk van de twaalf speelsteden al schijngevechten geweest tussen politie en pseudo-hooligans waarbij het er aan beide kanten soms hard aan toe ging. De politie oefende het aanhouden van grote groepen hooligans en het ontruimen van stadions, straten en pleinen.

In alle speelsteden worden in totaal meer dan driehonderd grote tv-schermen opgesteld op openbare pleinen waar supporters die geen ticket hebben de wedstrijd kunnen volgen. De politie vreest dat het vooral daar en niet in de streng bewaakte stadions tot rellen kan komen tussen rivaliserende supportersgroepen.

Tijdens het WK dat een hele maand duurt, worden over heel Duitsland 100.000 politiemensen en 15.000 veiligheidsagenten ingezet. Het leger houdt 7.000 soldaten paraat. Het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft beslist om de grenscontroles te verstrengen. Het Schengenakkoord dat reizigers uit de Europese Unie toelaat om vrij de grenzen over te steken, zonder vertoon van hun identiteitskaart, kan tijdelijk opgeheven worden.

Wie zich tijdens het WK misdraagt, wordt binnen de 24 uur voor de rechtbank gebracht. Speciaal voor het WK is in Duitsland een lijst opgemaakt met vijftien voetbalgebonden misdrijven. Wie probeert om zonder geldig kaartje een voetbalstadion binnen te komen, betaalt 150 euro boete. Een agent beledigen kost 250 euro. Het beschadigen van een politiewagen wordt bestraft met 500 euro en op het toebrengen van zware verwondingen staat 1.200 euro. In onder meer Hamburg en Leipzig zijn gevangenissen gebouwd waar tot driehonderd hooligans tegelijk opgesloten kunnen worden.

Op het WK worden minstens 100.000 Engelsen verwacht. Hoeveel hooligans de trip naar Duitsland zullen maken is de grote vraag. In Engeland hebben 4.000 hooligans de voorbije jaren namelijk een banning order of stadionverbod gekregen, wat betekent dat ze tijdens het komende WK thuis moeten blijven. Hun paspoort moeten ze inleveren en op de dagen dat Engeland speelt, dienen ze zich te melden in het dichtstbijzijnde politiekantoor.

Tegen het begin van het WK worden de namen van zevenhonderd andere hooligans van de lijst geschrapt omdat hun straf dan voorbij is. Maar dat betekent niet dat ze in Duitsland vrij spel zullen krijgen. De Engelse politie zal tientallen geüniformeerde en undercover hooliganspotters naar het WK sturen om er hun Duitse collega's bij te staan.

Engeland speelt zijn eerste wedstrijd op 10 juni in Frankfurt tegen Paraguay. De Duitse politie verwacht dat het daar al op de tweede WK-dag tot incidenten kan komen. Frankfurt is makkelijk bereikbaar met goedkope vluchten, de match wordt op een zaterdag gespeeld en de verenigde Duitse hooligans hebben al laten weten dat ze die dag paraat zullen zijn. De laatste keer dat de Duitse en Engelse teams tegen elkaar speelden was in München en toen kwam het de dag voordien tot zware rellen in... Frankfurt. Achiem Thiel, de plaatselijke politiechef, zegt dat de Engelsen van harte welkom zijn. "Maar ze moeten er niet aan denken om de Hitlergroet te brengen want dat is strafbaar in Duitsland."

Ook bij de 7.000 geregistreerde Duitse hooligans zijn er veel die zich op de dagen dat hun nationale elftal speelt bij de politie zullen moeten melden. Sommigen waren betrokken bij rellen tijdens de voorbije vriendschappelijke interlands van Duitsland in Slovenië, Slowakije en Italië.

Vooral in het oosten van Duitsland zijn hooligans de jongste jaren heel actief. Tot in de laagste afdelingen, waar er veel minder politietoezicht is, zijn er haast elk weekend problemen. Vorige maand stormden honderden hooligans het veld op tijdens de vierdeklassewedstrijd tussen Hallenschen FC en Sachsen Leipzig. In februari staken aanhangers van tweedeklasser Hansa Rostock vijf politiewagens in brand tijdens rellen met de ordediensten. Zelfs tijdens een reservenwedstrijd tusen Dynamo Dresden en FC Erzgebirge Aue vochten hooligans een veldslag uit.

Veel ossies zouden volgens de politie banden hebben met neonazi's. In februari hebben fans van Lok Leipzig zich tijdens een thuismatch opgesteld in de vorm van een menselijke swastika. Volgens de krant Tagesspiegel zouden groepen neonazi's van plan zijn om te manifesteren wanneer Iran speelt. Ze zouden dat doen "uit sympathie" met de Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad, die een hevig antisemiet is en de Holocaust ontkent.

Maar er zijn ook hooligans die zich gedeisd houden in afwachting van het WK. "Velen van ons blijven al maanden weg van het voetbal om niet op te vallen in de aanloop naar het WK", zegt hooligan Marco uit Berlijn. "Onze vuisten jeuken, maar we wachten geduldig af."

Ook onder de Polen verwacht de politie "vechtersbazen van de ergste soort". De Poolse televisie heeft, als enige van de deelnemende landen, geen uitzendvergunning voor de WK-wedstrijden. Daaruit wordt afgeleid dat de Polen massaal de grens zullen oversteken. Onder de naar schatting 300.000 Polen verwacht men veel hooligans over wie voorlopig weinig geweten is.

Als voorbereiding op hun komst hebben vorige maand Poolse en Duitse agenten een gezamenlijke oefening gehouden aan de grens. De opdracht: hoe houden we een bus tegen met dertig tot geweld bereide hooligans aan boord. Er kwamen schilden, wapenstokken en machinepistolen aan te pas. Volgende maand wordt de oefening nog eens overgedaan. Dan spelen Poolse in plaats van Duitse agenten voor hooligan.

Maar ook de echte hooligans oefenen in het vooruitzicht van het WK. In november vorig jaar troffen Poolse en Duitse hooligans elkaar bij een ustawka, dat is Pools voor een afspraakje tussen hooliganbendes. De hooligans hadden afgesproken in een bos nabij de Duits-Poolse grens. Daarbij zou volgens de politie uitgemaakt worden wie tijdens het WK "de straten zou beheersen". De politie kon een honderdtal vechters arresteren.

Polen en Duitsland zijn ingedeeld in dezelfde reeks en ontmoeten elkaar op 14 juni in Dortmund. In de tweede ronde is de kans groot dat Engeland en Polen tegen elkaar zullen uitkomen. De politie vreest het ergste. "Het was midden in de nacht en pikdonker", herinnert politiewoordvoerder Kai Nolle zich de ustawka tussen Polen en Duitsers. "De Poolse hooligans waren de grens overgestoken met een autocar. Ze waren gewapend met knuppels. Toen we aankwamen lagen er overal bebloede lichamen in het bos. De afspraak, een opwarming voor het WK, was extreem goed voorbereid. Je merkte dat ze hoogst verbaasd waren toen ze ons zagen."

Een van de Duitse hooligans die werd opgepakt is een oude bekende. Hij was betrokken bij de kloppartij tijdens het WK van 1998 in Lens waarbij een Franse gendarme levensgevaarlijk werd gewond. Over de gearresteerde Poolse hooligans was weinig of niets geweten. In tegenstelling tot de meeste Europese landen, waaronder ook België, heeft Polen geen databank met politiegegevens over de eigen hooligans.

De situatie in de Poolse voetbalcompetitie is nochtans verre van vredig. Vorige maand viel er nog een dode na afloop van het stadsderby tussen Cracovia en Wisla Kraków. Toen drie aanhangers van Wisla een café verlieten, werden ze aangevallen door Cracoviahooligans die bewapend waren met messen en knuppels. Een 21-jarige man werd neergestoken en overleed nadien aan zijn verwondingen. Ook in de lagere afdelingen is er veel geweld. Vorig jaar schoot de politie met rubberkogels op een menigte van vijfhonderd hooligans na de vierdeklassewedstrijd Stal Mielec-Siarka Tarnobrzeg. In Lublin vielen hooligans de stewards en de politie aan tijdens een match tussen derdeklassers Motor Lublin en Avia Swidnik. Er vielen zesentwintig gewonden, onder wie acht agenten en zes stewards.

"De meest hooligans zijn leden van extreem rechtse, racistische of misdadige bendes. Een soort van derderangs maffiosi die leven van diefstallen en kleine criminaliteit", zegt Jacek Purski van de antifascistische fangroep Nigdey Wiecey (Nooit Meer, MLS) uit Warschau. "Duitsland ligt vlakbij. De Poolse hooligans willen het WK gebruiken om te bewijzen dat ze zo mogelijk nog gevaarlijker zijn dan hun collega's uit Duitsland of Engeland."

De Poolse hooligans worden niet alleen beschouwd als uiterst gevaarlijk maar ze zijn ook compleet onberekenbaar. Zo was er verrassend genoeg geen vuiltje aan de lucht tijdens de WK-kwalificatiewedstrijd tussen Engeland en Polen vorig jaar in oktober. "We waren er nochtans in Manchester, zeker met driehonderd", zegt Wiktor (niet zijn echte naam, MLS), een Poolse hooligan die in België verblijft. "De verschillende Poolse clubs zaten verdeeld over een aantal cafés want normaal gesproken kunnen ze elkaar niet luchten. We werden in het oog gehouden door de politie maar de Engelse hooligans hebben we niet gezien. Pas na afloop van de match kregen we een sms van de jongens van Manchester City of we zin hadden in een fight. Maar toen zaten we al lang op de trein op weg naar Londen."

Volgens Wiktor, die "er deze zomer in Duitsland zeker bij zal zijn ", klopt het dat er tussen de Poolse hooligans uiterst gevaarlijke en misdadige elementen zitten. "In mijn land voeren de hooliganbendes onafgebroken oorlog. Het is weinig waarschijnlijk dat ze tijdens het WK zullen samenwerken. Een wapenstilstand tussen Legia Warszawa, Lech Poznan en Wisla Kraków? Ik zie ze eerder tegen elkaar vechten in Duitsland. En dan ben je natuurlijk kansloos tegen de Engelsen of de Duitsers. Die hebben al dikwijls genoeg bewezen dat ze hun onderlinge vetes opzij kunnen zetten als ze voor hun land moeten vechten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234