Maandag 23/05/2022

Vragen aan de redactie

Klopt het dat muziek spelen de taalvaardigheid stimuleert en vice versa?

Muziek en taal liggen erg dicht bij elkaar. Volgens sommigen zijn het verschillende uitingsvormen van hetzelfde. Zo is het bijvoorbeeld bekend dat een muzikale achtergrond iemands capaciteit om een tweede taal te leren kan vergroten. Maar onderzoekers stellen vast dat het ook omgekeerd kan werken. Mensen die talen spreken waarbij de toon ook de betekenis bepaalt, blijken een beter muzikaal oor te hebben. Dat staat in een studie gepubliceerd in vakblad PLOS ONE.

De bevindingen onderstrepen de overeenkomst tussen taal en muziek bij de verwerking in de hersenen. Ze suggereren ook dat toontalen de hersenen 'voorbereiden' op de ontwikkeling van muzikale capaciteiten.

Voor het onderzoek rekruteerden vorsers van het Baycrest Health Sciences' Rotman Research Institute in Toronto een groep muzikanten en twee groepen niet-muzikanten, waarvan één groep Engelstaligen en één die Kantonees sprak. Om Kantonees te begrijpen moet je zes verschillende tonen beheersen. Die kunnen telkens een andere betekenis aan een woord geven.

De wetenschappers gaven de deelnemers een reeks ingewikkelde cognitieve en muzikale tests, waarin ze onder andere de toonhoogte en de melodieën moesten onderscheiden. Ze stelden vast dat de sprekers van het Kantonees het ongeveer even goed deden als de muzikanten. Gemiddeld deden ze het 20 procent beter dan de Engelstalige niet-muzikanten.

Volgens Gavin Bidelman, een van de auteurs van de studie, geldt hetzelfde allicht ook voor andere toontalen, maar niet allemaal. Vroeger onderzoek heeft bijvoorbeeld niet aangetoond dat Mandarijns spreken veel muzikale voordelen biedt. Mogelijk is dat omdat de tonen in die variant van het Chinees meer 'gebogen' zijn, terwijl ze in het Kantonees en ook wel in het Thai en het Zoeloe strak en vlak zijn, met trapsgewijze patronen, waardoor ze meer op muziek lijken. "Sommige talen zijn in feite een taalkundige variant van muziek", zegt Bidelman.

Waarom verandert de draaischijf in de microgolfoven van richting wanneer ik het toestel opnieuw aanzet?

"De richting waarin de schijf draait zou geen effect mogen hebben op de verhittingsgraad of de uniformiteit van de verhitting", zegt Ashim Datta, bio-ingenieur en professor aan de Cornell University in Ithaca, VS. De omkering van de draairichting heeft vooral te maken met de relatief goedkope draaischijfmotoren die in de meeste microgolfovens zitten, zo vult zijn collega Robert Thomas, computeringenieur aan Cornell, aan. Door het specifieke design veranderen ze van richting wanneer ze een lading beginnen dragen die zwaarder is dan de draaikracht.

"Alle motoren hebben een startkoppeling nodig om van nul in gang te schieten, of er nu een lading aanwezig is of niet", zegt Thomas. Er is zeer weinig draagkracht nodig wanneer de draaischijf al draait, maar om ze te doen starten is een veelvoud van die kracht nodig.

Na een volledige stilstand wordt het aandrijfmechanisme normaal gezien tegen de lading gedrukt in de richting van de laatste draaiing. Wanneer het mechanisme de lading bereikt, wordt van richting veranderd, zodat er een aanloopje (zonder lading) ontstaat om snelheid te winnen vooraleer de lading opnieuw verplaatst wordt.

De mechanische verbinding die nodig is om dit uit te voeren is veel goedkoper dan de extra koperdraden die een sterkere motor zou nodig hebben, zegt Thomas.

Noten zijn gezond, maar wat is beter: rauw of geroosterd?

Er is geen onderzoek dat specifiek heeft uitgezocht hoe de voedingswaarde verandert wanneer je noten roostert. Dat zegt Rui Hai Liu, professor voedingswetenschap aan de Cornell University. Maar hij zegt erbij dat het volgens hem niet zoveel uitmaakt. "Je gezondheid vaart wel bij noten, of je ze nu roostert of niet", zegt Liu. "De noten bewerken vermindert de gezondheidsvoordelen wellicht. Het kan zelfs dat het de bio-beschikbaarheid en de bio-activiteit van sommige voedingsstoffen zoals flavonoïden versterkt", zegt Liu, die de voedingswaarde van noten onderzocht.

Het positieve effect van roosteren is in zijn laboratorium al aangetoond voor tomaten en zoete maïs. "Fenolelementen in noten hebben een hoge antioxidatieve werking en kunnen vrije radicalen die tot celbeschadiging en oxidatieve stress leiden 'doen uitdoven'", zegt Liu. "Noten hebben ook een goeie vetzurenbalans en zijn een goede bron van plantaardige eiwitten." Ook is aangetoond dat ze de kans op hart- en vaatziektes verkleinen.

Walnoten hebben de grootste aantallen fenolelementen en antioxidatieve werking, gevolgd door pecannoten, pindanoten, pistachenoten, cashew- en hazelnoten en amandelen. Eén voordeel van het roosteren is zeer duidelijk. "Wanneer je vindt dat ze lekkerder smaken dan rauwe noten, dan is dat een gezondheidsvoordeel, want dan zul je er meer van eten", aldus Liu.

Kan veel vis eten in je jeugd het risico op allergieën verminderen?

Artsen dachten lang dat al op jonge leeftijd vis eten de kans op allergieën doet toenemen. Momenteel vermoeden wetenschappers evenwel dat jong vis beginnen eten zou kunnen helpen om het risico op allergieën te verminderen. Sommigen poneren zelfs dat de stijging aan allergieën in verband te brengen is met de verminderde consumptie van omga-3-vetzuren die onder andere het immuunsysteem versterken. Theorieën in overvloed, maar niemand weet met zekerheid hoe het zit.

Een aantal recente onderzoeken toont een verband tussen vis eten vanaf jonge leeftijd en minder risico op allergieën. Een van die onderzoeken is vorig jaar in Pediatrics verschenen. Daarin staat dat kinderen die tussen hun 6 en 12 maanden al vis eten minder astmasymptomen ontwikkelen dan leeftijdsgenootjes. Nog een onderzoek, verschenen in The American Journal of Clinical Nutrition, volgde 3.300 kinderen vanaf hun eerste tot hun twaalfde verjaardag. Tests toonden aan dat zij die minstens twee keer per maand vis aten, ongeveer 75 procent minder allergiesymptomen ontwikkelen. Hoewel verschillende andere onderzoeken gelijkaardige bevindingen opleveren, tonen de meeste enkel een correlatie en geen oorzakelijk verband. Sommige vorsers zeggen dat op vroege leeftijd vis eten simpelweg samengaat met een levensstijl die op zich het risico op allergieën vermindert op veel andere manieren dan enkel via de eetgewoontes.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234