Zaterdag 20/08/2022

VS nemen vrede met voorzichtige exit Moebarak

undefined

Op een internationale conferentie in München zaterdag schaarden de VS zich achter het plan om de Egyptische overgang naar een democratie te laten leiden door de nieuwe vicepresident Omar Suleiman. Hij moet de weg bereiden voor vrije verkiezingen in september, die een einde zouden maken aan het regime van president Hosni Moebarak. De VS werden daarin bijgetreden door Duitsland en Groot-Brittannië. Daarmee lijkt het Westen nu definitief voor een gematigde lijn te hebben gekozen.

Die lijn kwam er in Washington niet vanzelf. Voor het Witte Huis betekent de Arabische crisis dansen op de slappe koord. Voor de camera’s moest president Barack Obama zich aan de kant van de democratie en het Egyptische volk scharen. Tegelijkertijd mocht hij evenwel niet de indruk wekken dat Amerika zijn eigen uitkomst oplegt in Caïro.

Washington zwalpte bij momenten dan ook behoorlijk. Nadat buitenlandminister Hillary Clinton bij het uitbreken van de protesten had gezegd dat het regime in Caïro stabiel was, moest Obama onder druk van de gebeurtenissen steeds forsere posities innemen. Eind vorige week eiste hij een democratische overgang in Egypte die “nu” moest beginnen.

Wat dat “nu” betekent, was de grote vraag. Het betekende in ieder geval niet dat Obama expliciet het ontslag van Moebarak eiste. Dat deed de Amerikaanse Senaat wel. Zij keurde vrijdag een resolutie goed onder leiding van de Republikein John McCain en de Democraat John Kerry.

Moebarak wil echter niet weten van opstappen voor september. In een interview met journaliste Christiane Amanpour van de Amerikaanse tv-zender ABC zei hij: “Als ik nu aftreed, zal er chaos komen en vrees ik dat de Moslimbroederschap het zal overnemen.” Amanpour, die geen beelden mocht maken van het interview, meldde dat Moebarak Obama per telefoon had gezegd dat hij de Egyptische cultuur niet begreep.

Diepgaande banden

Met Moebarak die zich ingraaft, zit er voor de VS niet veel anders op dan voorzichtige diplomatie. Dus ziet het ernaar uit dat Washington voorlopig vrede neemt met de verkiezingen in september, die Moebarak zelf naar voren schoof als zijn exitdatum.

Wat de VS klaarblijkelijk willen vermijden, is dat een plots aftreden van Moebarak een machtsvacuüm zou creëren dat de islamisten proberen op te vullen. Een theocratie zoals die in Iran regeert sinds het opstappen van de sjah in 1979, of een bloedige burgeroorlog zoals in de jaren negentig in Algerije, zouden catastrofaal zijn in Egypte, het grootste land in de regio.

Eén aanzienlijke hefboom die Washington heeft om dat te vermijden, is het Egyptische leger. Dat krijgt bijna anderhalf miljard dollar per jaar van de VS, een bedrag waarmee het alleen Israël moet laten voorgaan. De Egyptenaren gebruiken Amerikaans materieel, oefenen samen met de Amerikanen en sturen hun officieren naar militaire academies in de VS. De banden zijn dus diepgaand.

Vaststaat dat er de afgelopen dagen ook driftig gecommuniceerd is tussen de Amerikaanse en Egyptische legertop en dat de Egyptische militairen zich voorlopig relatief lijken te beheersen. VS-admiraal Mike McMullen zei dat hij van zijn Egyptische tegenhangers de toezegging kreeg dat zij niet zouden vuren op de demonstranten.

Wat de voorbije weken ook duidelijk werd, is dat Obama op snelheid genomen werd door de gebeurtenissen in het Midden-Oosten. Insiders zeiden in de Amerikaanse pers dat de inlichtingendiensten gefaald hebben, dat ze dit hadden moeten zien aankomen. Een hoge functionaris van het Witte Huis zei aan The New York Times dat Obama en zijn adviseurs de voorbije twee jaar eindeloze strategiesessies hebben gehouden over Iran en Israël, maar niet één over Egypte. “Het heeft niet alleen ons, maar ook veel anderen verrast”, gaf McMullen toe in het satirische programma The Daily Show.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234