Woensdag 28/09/2022

Waarom een feest niet altijd goed afloopt

'Salukeskus' van Gordijnen voor Konijnen bevat erg veel clichés

Laat een trouwerij per definitie als feest zijn bedoeld, de goede afloop is niet altijd verzekerd zodra bier, wijn en koffie samen op tafel staan te verleppen. Salukeskus van tekstschrijver Pepijn Lievens zoomt in op zo'n onhebbelijk moment, waarbij de verraderlijke cocktail van drank en opgekropte emoties zijn eigen onbeheersbare dynamiek krijgt. Het is dan een kwestie van afwachten tot iemand de lont in het kruitvat werpt. Door een speech te houden bijvoorbeeld, die met de nodige lolbroekerij op hoogst misplaatste wijze zoveel oud zeer oprakelt dat je er een toneelvoorstelling van zou kunnen maken.

Aan het woord zijn twee broers, gespeeld door Wouter Bruneel en Koen De Ruyck, van Theater Gordijnen voor Konijnen. Met andere woorden: er mag gelachen worden. Met voorstellingen als BeNARd en 3 Musketiers richtte het gezelschap zich voornamelijk tot het jonge volkje. Salukeskus, een coproductie met De Werf uit Brugge, mikt op een breder en dus iets volwassener publiek. Lievens belooft "een stoet aan verhalen van honden die Fluffy heten en bloedworsten die zweten". En een kus met stijve lippen, een "salukeskus". Olivier De Smet regisseert dit vrolijke boeltje. Salukeskus begint namelijk heel lollig, met bedankjes aan tante Josiane, een eervolle vermelding voor de gulste envelopjes en een applausje voor de nouvelle cuisine. Het feest heeft inderdaad nogal wat geld heeft gekost en de afwezigen hebben ongelijk, u kent dat wel. Bavo, beroepshalve een dampkapverkoper, raakt intussen goed op dreef en voor je het weet slaat hij onherroepelijk aan het moppen tappen. De voorstelling schiet kortom pijlsnel uit de startblokken, maar het blijft allemaal plezant onduidelijk wie er nu trouwt en met wie, tot ook Bavo's broer, Jurgen, min of meer in actie komt. Dit zweterige dikkerdje is - enigzins voorspelbaar - van het schuchtere type, opgegroeid in de schaduw van de blitse Bavo en al onzeker bij het minste oogcontact. Ook hij blijkt te trouwen, met heel de reutemeteut - de "samenlevingscontracten" zoals dat ergens wordt genoemd - erbij.

Later wordt duidelijk dat de broers wettelijk een en ander veilig hebben weten te stellen. Hun tirannieke moeder is er, onterfd na het schielijk overlijden van vader, haveloos en uit pure schaamte vandoor gegaan. Vlaams drama ten voeten uit dus. Maar zo zwierig en vlotjes als de boel van start gaat, zo snel bezwijkt het geheel onder een gênante aaneenschakeling van clichés en goedkope effecten.

Bavo blijkt bijvoorbeeld van het agressieve type, en zit ook nooit verlegen om een Kosovo-mop. "Stel, je zit daar in je pantoffels thuis voor de tv, en dan staat hij daar. Hij bonkt op je deur, de et-ni-sche zui-ve-raar. Je loopt dagen aan een stuk om bij de grens te constateren: je bent je paspoort vergeten. Heel dat stuk terug." Hebt u 'm? Ik had 'm meestal niet, maar tot daaraan toe.

Op het moment dat broer Jurgen naar zijn neurotische normen iets te wansmakelijk lacht, slaan bij Bavo schijnbaar onverwacht de stoppen door. Het familiekluwen, en ook de relatie tussen de broers onderling, ontvouwt zich als een opeenstapeling van mislukkingen en perverse machtsverhoudingen. Gedaan met lachen, tijd voor wat meer ingetogenheid, zo lijkt het. Maar de contrastwerking mist doel. Het tempo stuikt ineen en na een wervelende start wacht de toeschouwer niets anders dan verhaallijn over verhaallijn, waarin de broers uiteenzetten wat nu juist hun jeugd tot zo'n traumatiserende episode maakte. Met andere woorden: een saaie afhandeling van de feiten als achtergrondverklaring bij elementen die eerder al voldoende waren aangestipt om te kunnen volgen. Een indruk die nog wordt versterkt doordat de broers dit conflict veeleer naar het publiek toe dan onderling uitwerken. Net als de humor raakt deze plotwending in haar gratuit-zijn kant noch wal en is het wachten tot het licht weer aangaat.

Vicky Laghuwitz 'Salukeskus' van Gordijnen voor Konijnen gaat volgend seizoen op tournee door Vlaanderen. Info op tel. 09/223.08.88.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234