Woensdag 28/09/2022

Waarom Lagarde weigert toe te geven

In één week sukkelden de Griekse regering en haar schuldeisers van doorbraak naar patstelling en nu toch weer naar wat optimisme. Daarbij trok IMF-baas Christine Lagarde haar Europese partners weer op een onverzettelijke lijn. bart eeckhout

Vandaag of ten laatste morgen zou dan eindelijk definitief duidelijk moeten worden of er nog een deal tussen Griekenland en zijn schuldeisers inzit. Zou het? Berichten over toenadering deden gisteren de hoop weer opflakkeren. Andere bronnen blijven sceptisch over de vooruitgang.

Met een lek aan het persagentschap Reuters werd de Grieken alleszins nog eens duidelijk gemaakt wat voor 'lekkers' er voor hen op tafel ligt, als ze de opgelegde besparingsplannen willen slikken. Plan is om het bestaande hulpprogramma voor Griekenland te verlengen tot eind november. In die periode zou ruim 15 miljard aan noodleningen vrijgemaakt kunnen worden (zie kader).

Het geld zou in schijven uitgekeerd worden, naarmate de Griekse regering de opgelegde hervormingen doorvoert. Een eerste schijf van 1,8 miljard zou bijna integraal meteen doorgeschoven worden naar het IMF, dat tegen 1 juli een terugbetaling verwacht van een lening van 1,6 miljard. Voorwaarde is dus wel dat de Griekse regering en het parlement voordien nog instemmen met het gevraagde hervormingsplan. Die voorwaarde is vooralsnog niet vervuld. Dat zou, zo luidde het gisteren, dit weekend beklonken moeten worden.

Als de deal tot stand komt, blijven er hoe dan ook twee beperkingen. Ten eerste schuift de deadline gewoon op naar november. Weinigen zien hoe Griekenland, onder ongewijzigde omstandigheden en met voortdurend zware besparingen, tegen dan tekenen van herstel zou kunnen tonen. Ten tweede houdt met name het IMF de druk op de ketel. Het Internationaal Monetair Fonds eist van de EU dat het garandeert dat de staatsschuld 'sustainable' (houdbaar) wordt voor Griekenland. Dat is ze vandaag, met zo'n 180 procent van het bbp, niet. De term is IMF-codetaal om de eis kracht bij te zetten dat er vroeg of laat een schuldherschikking op tafel komt. Dat blijft voor de belangrijkste crediteuren, de EU-lidstaten, dan weer onbespreekbaar.

De Reservoir Dogs-houding, waarbij alle actoren met een getrokken pistool op elkaar gericht staan, blijft dan ook van toepassing. Samen staan Christine Lagarde (IMF) en Jeroen Dijsselbloem (Eurogroep) tegenover de regering-Tsipras. Maar Lagarde en Dijsselbloem staan ook tegenover elkaar met confronterende strategieën en weinig marge om toegevingen te doen. Allebei streven ze naar een verlenging van hun mandaat. Toegeeflijkheid tonen zou hun kansen ernstig in het gedrang kunnen brengen.

Christine Lagarde kreeg de voorbije dagen de toegeeflijker lijkende EU-partners weer op haar lijn. De druk van met name de 'groeilanden' in het IMF-bestuur op Lagarde is groot om de rommel op te ruimen in haar eigen Europese achtertuin. Die 'rommel' werd veroorzaakt door haar voorganger, Dominique Strauss-Kahn. Tegen het advies van een deel van zijn beheerraad in, stemde DSK er in 2010 bij het uitbreken van de Griekse crisis mee in om te hulp te snellen voor een deel van de noodleningen.

Redder van Europa

De dissidentie ontstond omdat het IMF met een van zijn grondprincipes brak in het dossier-Griekenland: steun komt alleen voor landen die hun schulden kunnen beheersen. Daarom dringt het IMF doorgaans aan op een devaluatie of een schuldherschikking. Het eerste is onmogelijk bij een muntunielid, het tweede mocht niet van de EU, die bang was dat dat de eigen banken zou compromitteren.

Strauss-Kahn steunde die Europese visie en schoof de interne kritiek terzijde - volgens critici omdat hij toen nog dacht als redder van Europa de Franse presidentsverkiezingscampagne binnen te treden. Die gok dreigt het IMF nu zuur op te breken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234