Vrijdag 12/08/2022

Warren Buffett: de bescheiden multimiljardair

Hij verzamelt geen kunstwerken, rijdt niet in luxe-auto's rond, eet hamburgers en drinkt cola

Rudi Rotthier

Warren Buffett, de op één na rijkste man ter wereld, met een privé-fortuin dat geschat wordt op 42,9 miljard dollar en met 100 miljard die hij wil investeren, heeft zich voor het eerst in zijn lange loopbaan wat van de Amerikaanse markt afgekeerd. Hij heeft voor 17 miljard dollar in buitenlandse deviezen belegd. Hij mengt zich ook in de politieke debatten in zijn land. Portret van een man die geld kan vermenigvuldigen, maar die het moeilijk kan uitgeven.

Op veel manieren voldoet de Amerikaan Warren Buffett niet aan het cliché van de superrijke. Hij woont bescheiden, tot niet zo heel lang geleden reisde hij bescheiden (hij heeft nu een 'goedkope jet' gekocht, en heeft in een brief aan zijn investeerders zijn beklag gemaakt over dergelijke luxe-uitgaven), hij draait elke cent twee keer om (toen wijlen de uitgeefster van The Washington Post, Katherine Graham, hem om een muntje vroeg om te kunnen telefoneren, probeerde hij zijn kwartdollar gewisseld te krijgen - het telefoontje kostte slechts 10 cent, door 25 cent in het toestel te deponeren zou hij zijn kapitaal nodeloos verminderen).

Ooit vroeg iemand hem wat het betekende miljardair te zijn en alles te kunnen kopen wat zijn hartje lustte. Buffett antwoordde: "Ik heb altijd alles kunnen kopen wat ik wilde hebben." Daar hadden zijn miljarden hem niet bij geholpen.

Hij verzamelt geen kunstwerken, hij rijdt niet in luxe-auto's rond, hij eet hamburgers en drinkt cola, waarbij hij mettertijd van Pepsi is overgeschakeld op Cherry Coke.

Buffett, ook wel "het orakel van Omaha" genoemd (hij leeft in Omaha, en hij houdt ervan dingen uit te leggen en raad te geven), werd 73 jaar geleden geboren in een familie waarvan hij misschien vooral het onafhankelijke denken heeft overgenomen. Zijn vader, Howard, ooit omschreven als "rechtser dan God", preekte een strikte moraliteit (geen alcohol, wel cola!), en werd tijdens de Tweede Wereldoorlog als heel behoudende, belasting hatende, godvrezende Republikein verkozen voor het parlement (waar hij de onvolprezen vraag stelde: waarom vechten wij in deze oorlog?), maar toen zijn zoon op jonge leeftijd het geloof afzwoer, en virulent tegen het bestaan van God argumenteerde, accepteerde pa dat zonder veel gemor. Warren dweepte met zijn vader.

Terreur zaaien

Zijn verhouding met zijn moeder, Leila, was veel problematischer. Leila kwam uit een familie met een geschiedenis van geestesziekte, ze kon op onverwachte momenten heel scherp naar haar kinderen uitvallen en terreur zaaien - Warren had schrik van haar, en bleef als volwassene beducht voor bezoeken van of aan zijn moeder.

Warren was een getalenteerd kind. Er werd beweerd dat hij een fotografisch geheugen had. Geld was van kindsbeen af zijn passie. Warren las alles wat hij kon vinden over manieren om geld te verdienen, of winsten te optimaliseren, en bracht zijn prille kennis meteen in de praktijk. Hij zocht verloren geslagen golfballen bijeen om ze opnieuw te verkopen, hij droeg kranten rond (stond elke dag om 5 uur op), later organiseerde hij de krantenrondes van onderaannemertjes, hij verhuurde op heel jonge leeftijd flipperkasten aan kapsalons, kocht met de opbrengst land dat hij verhuurde aan boeren.

Hij was op dat moment al, en zou dat tot op grote hoogte altijd blijven, de ideale kapitalist: iemand die graag zijn geld vermeerderde, en die ertegen opzag om zijn kapitaal te verminderen door het uit te geven. "Zijn geld was bewijsmateriaal", schrijft zijn biograaf Roger Lowenstein in Buffett, The Making of an American Capitalist (Broadway Books, 2001), "zijn score in zijn favoriete spel."

Tegen de tijd dat hij afstudeerde, had hij 10.000 dollar bijeen. Zijn vader was behoorlijk bemiddeld, maar Warren maakte er een erezaak van zich niet door hem te laten helpen. Hij belegde enkel wat hij eigenhandig had verdiend. Hij blijft er tot vandaag van overtuigd dat erfenissen geen goede zaak zijn, hij heeft zijn eigen kinderen altijd duidelijk gemaakt dat ze "geen cent" van zijn geld zullen zien - zijn fortuin zal weggegeven worden (overigens: het geld dat zijn bedrijf Berkshire Hathaway voor 'liefdadigheidsprojecten' reserveert, geeft hij soms niet uit: hij belegt het liever zodat het vermeerdert).

Na een tijdje in dienst van een investeringsfirma te hebben gewerkt, begon Buffett zijn eigen bedrijf. Hij belegde vanuit Omaha geld van familie en vrienden, en zijn resultaten waren zo verbluffend dat langzaam andere gegadigden toestroomden.

In zijn eerste beleggingsjaar, 1957, zakte de beurs gemiddeld met 8,4 procent. De beleggingen die Buffett daarentegen uitkoos, zagen hun waarde met 10,4 procent stijgen. Ook de volgende jaren bleef Buffett telkens de beurs voor, soms lichtjes maar doorgaans fors.

Het grappige was dat Buffett eigenlijk niet van beleggingsadviseurs moest weten (dan toch niet van andere adviseurs). "Als ik wil weten of mijn haar geknipt moet worden, vraag ik dat toch niet aan mijn kapper."

Hij belegde conservatief, maakte soms de vergelijking met het valscherm ("Als je maar één kans op de twee hebt dat je parachute opengaat, zou je dan springen? Als je maar één kans op de twee hebt dat je belegging goed uitdraait, zou je dan wel beleggen?") Hij belegde enkel in sectoren of bedrijven die hij goed kende, waarvan hij wist dat ze ondergewaardeerd waren. Heel in het begin koos hij 'sigarettenpeukaandelen' uit - aandelen van bedrijven die opgegeven werden maar die volgens hem "nog enkele trekjes" in zich hadden. Maar over het algemeen belegde hij graag op lange termijn en hield er niet van om stocks lukraak van de hand te doen (dat vergeleek hij met het scheiden van een vrouw omdat ze ouder wordt). En als een bedrijf dat hem beviel toch niet bleek te renderen, ging hij zich nog wel eens met het management ervan bemoeien. Hij koos zowel voor bekende bedrijven die wat hem betreft een grote toekomst hadden als onbekende pareltjes.

In 1969, na 12 jaar van spectaculaire winsten, liet Buffett aan zijn investeerders weten dat hij het voor bekeken hield. Hij kon niet langer koopjes ontdekken in de markt. De volgende jaren zakten de koersen ineen.

Een paar jaar later herbegon hij zijn investeringsactiviteit, met nog meer succes dan voordien. Een aandeel van zijn nieuwe bedrijf Berkshire Hathaway dat hij in het midden van de jaren zeventig voor 175 dollar verkocht, was begin 2004 al ruim 90.000 dollar waard.

Zijn eigen vermogen steeg navenant. Al enkele jaren noemt het tijdschrift Forbes hem de op één na rijkste man ter wereld (na Microsoft-baas Bill Gates), maar typisch genoeg heeft Buffett zichzelf slechts het 448ste bedrijfssalaris toegekend.

Terwijl hij zijn geld vergaarde, heeft Buffett zich langzaam van de politiek van zijn vader ontdaan. De meesten worden behoudender naarmate ze rijker worden, aldus biograaf Lowenstein, Buffett werd eerder gematigder tot progressiever. Niet in zijn beleggingen, die altijd wel vrij conservatief zijn gebleven (Coca Cola, American Express, hij bleef weg van de dotcom-aandelen omdat hij de sector niet kende - dat behoedde hem de afgelopen jaren voor grote verliezen), maar in zijn levensvisie. Hij had aan zijn verlies van God een acute doodsangst overgehouden, die niet verminderd werd ten tijde van de Koude Oorlog. Lange jaren was hij even intens de kans aan het berekenen dat de planeet naar de vaantjes zou gaan als de kansen op een redelijke belegging. Hij waande zich dicht bij de filosofie van de Britse anarchist Bertrand Russell, hoewel hij op economisch vlak natuurlijk heel ver van diens denkbeelden bleef. Hij kwam los van de anti-belastingvisie van zijn vader. Hij vond dat de overheid wel degelijk een positieve rol speelde in de samenleving. Hij verhuisde tijdens de jaren zestig van de Republikeinen naar de Democraten - hij kon niet aanzien hoe de Republikeinen de strijd voor gelijke burgerrechten bleven dwarsbomen.

Vreemde deviezen

Maar hij liet wat later de Democratische presidentskandidaat George McGovern vallen toen bleek dat die volgens zijn programma elke Amerikaan 1.000 dollar wilde toekennen - Buffett vond een dergelijke premie onzin en hij stemde voor Nixon. "Ik ben altijd gemengd blijven stemmen", zei hij hieromtrent.

Zo kon hij de afgelopen maanden eerst opduiken als economisch adviseur voor Arnold Schwarzenegger, de Republikeinse gouverneur van Californië, en nu als adviseur van de Democratische presidentskandidaat John Kerry.

Onlangs heeft Buffett via een artikel in het blad Fortune zijn twijfels geuit over de staat van de Amerikaanse economie. Hij vreest voor inflatie, hij voorspelt dat het begrotingstekort en vooral het recordtekort op de Amerikaanse handelsbalans zal leiden tot een waardevermindering van de Amerikaanse economie en van de dollar. Hij formuleert zijn opvattingen in Fortune nog altijd op bescheiden wijze - hij geeft toe dat hij zich eerder over deze fenomenen zorgen heeft gemaakt en dat die zorgen toen ongegrond zijn gebleken. Naar nu, schrijft hij, heb ik voor het eerst met mijn bedrijf iets ondernomen. Dat bedrijf zit op 100 miljard dollar waarvoor het geen investeringen vindt. Sinds 2002 heeft Buffett 17 miljard belegd in vreemde deviezen. Hij preciseert niet dewelke.

De afgelopen maanden is de dollar wat gestegen tegenover bijvoorbeeld de euro. Buffetts belegging in vreemde deviezen heeft hem al 600 miljoen dollar gekost. Dat maakt hem niet uit - hij gelooft dat de dollar het op langere termijn terrein zal prijsgeven, en de kortere termijn heeft hem nooit zo geïnteresseerd.

Buffett, naar buitenuit een charmante man en voor vele investeerders een idool, het ideaal van de eerlijke, sociaal gevoelige, bescheiden en zuinige zakenman, is volgens zijn biografen en kennissen privé wat minder te pruimen en veel koeler. Zijn leven behelst niet zoveel meer dan werk. Toen iemand hem tijdens een vakantie op een zonsondergang wees, gaf hij toe dat hij hem niet had opgemerkt - hij had er zich niet op geconcentreerd. Zijn bezoek aan Parijs werd samengevat tot "ik houd er niet van dingen te bezichtigen en het eten in Omaha is lekkerder".

In zijn relaties, zoals in zijn werk, houdt Buffett zich niet aan de geplogenheden. Hij leeft niet samen met zijn echtgenote - die het niet aankon met hem onder een dak te vertoeven. Elk hebben ze hun eigen leven, maar geen van beiden wil scheiden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234