Zondag 26/06/2022

Verkiezingen VS

Wat als... Trump zijn nederlaag niet wil toegeven als hij verliest?

Donald Trump. Beeld
Donald Trump.

De Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump heeft opnieuw gesuggereerd dat hij de verkiezingen alleen kan verliezen als er massaal gesjoemeld wordt met stemmen. Trump laat daarom in het midden of hij een eventuele nederlaag zal toegeven, en dat is een groot probleem.

Annick Joossen

1. Wat is er gebeurd?

Tijdens twee campagnebijeenkomsten afgelopen weekend haalde Trump opnieuw zijn beschuldigingen boven van "massale stembusfraude" door zijn Democratische rivale Hillary Clinton. Tegenover een schare aanhangers in Detroit stelde Trump dat verkiezingsfraude "een groot, groot probleem is in dit land", ook al heeft onderzoek uit 2014 aangetoond dat er op veertien jaar tijd maar 31 geloofwaardige incidenten hebben plaatsgevonden, op een totaal van meer dan een miljard stemmen. Hij spoorde zijn achterban aan om zelf naar de stembureau's te trekken om toe te zien op de eerlijke gang van zaken. Dezelfde boodschap had hij voor zijn kiezers in Manheim, Pennsylvania.

In een interview met The New York Times ging Trump nog een stapje verder en weigerde hij te zeggen of hij een eventuele nederlaag zou toegeven. "We zullen zien. We zullen moeten kijken wat er gebeurt. We zullen zien", klonk het. Nochtans had hij tijdens het eerste rechtstreekse debat met Clinton gezegd dat hij haar "absoluut" zou steunen als ze de verkiezingen in november zou winnen.

Het is niet de eerste keer dat Trump waarschuwt voor een 'gestolen overwinning'. "Naar mijn mening is de enige manier waarop we kunnen verliezen als het bedrog aanhoudt", zei hij in augustus tijdens een campagnebijeenkomst in Pennsylvania. Ook toen maande hij zijn aanhangers aan om het eerlijke verloop van de verkiezingen zelf te controleren. "Ga naar bepaalde gebieden en kijk en bestudeer om zeker te zijn dat andere mensen niet binnenkomen en vijf keer stemmen. We gaan een ongelofelijke opkomst hebben, maar we willen geen mensen zien die vijf keer stemmen", zei Trump, eraan toevoegend dat hij "verhalen" had gehoord over "bepaalde delen van de staat".

Een fan van Trump tijdens een bijeenkomst in Pennsylvania. Beeld REUTERS
Een fan van Trump tijdens een bijeenkomst in Pennsylvania.Beeld REUTERS

Ook in Ohio, een andere belangrijke swingstate (een staat die niet traditioneel Republikeins of Democratisch stemt, red.), zei Trump afgelopen zomer vlakaf dat hij vreest voor fraude. "Ik ben bang dat de verkiezing gemanipuleerd zal worden. Ik moet eerlijk zijn."

Volgens Trump wordt er overigens niet alleen geknoeid tijdens de verkiezingen zelf, maar ook tijdens de debatten. Na zijn eerste presidentiële debat met Clinton stelde Trump al dat er gesjoemeld was met zijn microfoon. En ook het debat van de vicepresidentskandidaten was "oneerlijk".

Tekst gaat verder onder de tweets.

2. Waarom is dat een probleem?

De weigering om een eventuele nederlaag toe te geven, gecombineerd met de suggestie dat de verkiezingen doorgestoken kaart zijn, zijn reden tot grote ongerustheid. Door al maanden voor de presidentsverkiezingen te blijven herhalen dat er gesjoemeld zal worden, spoort Trump miljoenen Amerikanen aan om de verkiezingsuitslag bij voorbaat te verwerpen, enkel en alleen omdat 'de verkeerde kandidaat' mogelijk zou winnen. En door zijn aanhangers op te roepen massaal post te vatten aan stembureau's, werkt hij intimidatie in de hand.

"De retoriek van Trump is onrustwekkend en werpt een schaduw over de legitimiteit van de verkiezingen", stelde verkiezingsadvocaat Ken Gross vorige maand nog. "De woorden van Trump kunnen mensen motiveren om naar kiesbureau's te komen en mogelijk anderen intimideren om niet te stemmen."

In de Britse krant The Guardian waarschuwde ook voormalig Republikeins Congreslid Vin Weber voor de mogelijke gevolgen van de beschuldigingen van verkiezingsfraude. "Zeggen dat het proces doorgestoken kaart is en mensen voorbereiden op een mogelijke onrechtmatige verkiezingsuitslag is erg gevaarlijk. Je wil het vredige verloop van de verkiezingen niet verstoren."

"Als mensen beginnen te geloven dat verkiezingen niet legitiem zijn, kan dat leiden tot anarchie en despotisme. Als je het respect voor de overheid verliest, is alles mogelijk", waarschuwde de Republikeinse fondsenwerver Michael Epstein al tijdens de voorverkiezingen.

De suggestie van Trump zaagt met andere woorden aan de poten van het hele politieke systeem. "We hebben nog nooit eerder een presidentskandidaat gehad die de legitimiteit van een nationale verkiezing in vraag stelt. Dit leidt ons naar een heel nieuwe wereld, en de schade voor onze democratie kan aanzienlijk zijn", stelt Dan Senor, een voormalige adviseur van de Republikeinse presidentskandidaat Mitt Romney in 2012, tegenover nieuwssite Politico.

Aanhangers van Trump tijdens een bijeenkomst in Arizona gisteren. Beeld AFP
Aanhangers van Trump tijdens een bijeenkomst in Arizona gisteren.Beeld AFP

3. Hebben de beschuldigingen van Trump effect?

Amerikaanse kiezers - uit beide kampen - staan al langer wantrouwig tegenover het eerlijke verloop van verkiezingen, en Trump speelt daar gretig op in. Met succes bovendien. Uit een opiniepeiling van Pew Research in augustus bleek dat amper 38 procent van de aanhangers van Trump gelooft dat zijn of haar stem correct geteld zal worden. Bij de achterban van Hillary Clinton is 67 procent er zeker van dat de stemming correct zal verlopen. In totaal zegt slechts 49 procent van alle geregistreerde kiezers er "erg zeker" van te zijn dat hun stem zonder fouten verwerkt zal worden.

4. Wat gebeurt er als Trump zich weigert neer te leggen bij een nederlaag?

"Als hij verliest, zal hij zeggen dat de verkiezing frauduleus was. En als hij wint, zal hij zeggen dat ze frauduleus was, maar dat hij dat heeft overwonnen." Zo omschreef een medestander van Trump het in augustus op Politico. "Als Donald Trump verliest, zal hij de media en het Republikeinse establishment met de vinger wijzen. Ik zie hem echt geen concessietoespraak geven, wat de uiteindelijke marge ook zal zijn."

Toch maakt Trump weinig kans om een eventuele overwinning van Hillary Clinton ongedaan te maken door te weigeren zijn nederlaag toe te geven. Enkel als het om een erg nipte overwinning zou gaan, die afhangt van een of twee staten waar meldingen zouden zijn van onregelmatigheden, kan Trump het verkiezingsresultaat aanvechten voor de rechtbank.

Hillary Clinton op campagne in Ohio. Beeld Photo News
Hillary Clinton op campagne in Ohio.Beeld Photo News

Ongeacht de uitkomst van de verkiezingen, is de grote verliezer nu al bekend: het vertrouwen van de Amerikanen in de media, de verkiezingen en het hele politieke systeem.

Niets missen van de Amerikaanse verkiezingen? Lees nu De Morgen voor maar €0.42 per dag en volg alles op de voet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234