Donderdag 11/08/2022

AchtergrondGezondheidszorg

‘We gaan de discussie moeten voeren: aan wie geven we nog welke zorg?’

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Het personeelstekort in de Vlaamse ziekenhuizen neemt hand over hand toe. Het is steeds moeilijker personeel te vinden, terwijl de komende jaren steeds meer mensen zorg nodig zullen hebben. ‘We gaan de discussie moeten voeren: aan wie geven we nog welke zorg?’

Stavros Kelepouris

Ook voor de ziekenhuizen is de zomervakantie ingezet. Dat wil zeggen: een aantal bedden wordt tijdelijk niet gebruikt (omdat er niet voldoende personeel is) en bepaalde onderzoeken worden even niet uitgevoerd (omdat de specialist op vakantie is).

Toch is er meer aan de hand, klinkt het in Ziekenhuis Oost-Limburg. Waar normaal 80 tot 90 bedden gesloten worden voor de vakantie, zijn dat er nu 40 à 50 extra - de helft meer dus. Voor een deel is dat nog steeds het gevolg van de coronapandemie. Overal in Vlaanderen kampen ziekenhuizen met personeelsuitval door covidbesmettingen. Bovendien ligt de afwezigheid door burn-outs nog vrij hoog. “Na de twee zware coronajaren hebben ook veel mensen de sector verlaten”, zegt woordvoerster Grete Bollen.

De zorg kampt al jaren met een tekort aan personeel. “Een jaar geleden kon er nog één verpleegkundige worden aangeworven per drie vacatures, nu is dat één op vier,” zegt Margot Cloet, gedelegeerd bestuurder van Zorgnet-Icuro, de grootste zorgkoepel van het land. Het heeft er alle schijn van dat corona de bestaande problemen enkel nog vergroot heeft.

Capaciteit verminderen

Uit een bevraging van Zorgnet-Icuro blijkt hoe groot de noden zijn. Acht op de tien ziekenhuizen geven aan dat ze door de personeelstekorten bepaalde activiteiten nu al of in de nabije toekomst moeten afbouwen. In meer dan een kwart van de ziekenhuizen wordt de capaciteit van de operatiezalen verminderd, in een op de vijf ziekenhuizen wordt gekeken naar medisch-technische diensten, zoals medische beeldvorming.

De problemen zijn niet overal even groot. In het UZ Gent blijven ze voorlopig gespaard. “Meer dan de gebruikelijke zomersluitingen moeten we voorlopig niet doen. De kopzorgen zijn hier zeker niet zo groot als uit de bevraging blijkt, maar het is absoluut iets waar we over moeten waken”, klinkt het bij een woordvoerder.

Ook in het UZ Brussel blijft de impact al bij al beperkt. “Maar ook wij voelen dat er minder reactie komt op vacatures”, zegt directeur Marc Noppen. “Als er geen vervanging gevonden wordt stijgt natuurlijk de werkdruk voor het aanwezige personeel. Occasioneel leidt dat ertoe dat we een operatiezaal of een verpleegafdeling moeten sluiten. Dat was vooral tijdens corona het geval, maar nu is het vaak nog heel nipt. Bij het minste dat er gebeurt, moeten we onze werking aanpassen.”

Het gevolg is dat patiënten langer moeten wachten op een operatie of behandeling. Op dit moment nemen die wachtlijsten nog geen dramatische proporties aan, maar volgens Cloet is het een kwestie van tijd voor de druk onhoudbaar wordt. “Op een bepaald moment gaan we een maatschappelijk-ethische discussie moeten voeren: aan wie geven we nog welke zorg? Dat gaat onvermijdelijk ook veel druk leggen bij mantelzorgers, terwijl die mensen nog steeds geen aanspraak maken op een langdurig vervangingskomen.”

Een eenvoudige oplossing ligt niet binnen handbereik. Tussen juni 2021 en mei 2022 kwamen er meer dan 10.000 vacatures binnen bij de VDAB. Driekwart daarvan raakt niet (snel) ingevuld. De komende jaren wordt het probleem bovendien enkel groter. Cloet: “De babyboomers verlaten nu stilaan het beroep. Maar dat zijn ook de mensen die de komende jaren steeds meer zorg nodig zullen hebben. In vijftien jaar zullen we bovendien van 200.000 naar 300.000 85-plussers gaan in Vlaanderen. De instroom van nieuwe zorgverleners is nu al te klein om de uitstroom op te vangen, laat staan om die steeds grotere zorgnood op te vangen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234